Η Ρωσία ενισχύει τον «σκιώδη» στόλο LNG πριν από το ευρωπαϊκό εμπάργκο

• Η Ρωσία έχει αυξήσει τον «σκιώδη» στόλο μεταφοράς LNG σε τουλάχιστον 25 πλοία, ενόψει της ευρωπαϊκής απαγόρευσης που τίθεται σε ισχύ το 2027.
• Τουλάχιστον οκτώ μεταχειρισμένα LNG carriers αποκτήθηκαν το τελευταίο εξάμηνο, ενώ δύο νέα πλοία κατασκευάστηκαν στο ρωσικό ναυπηγείο Zvezda.
• Η μεταφορά LNG είναι πολύ πιο σύνθετη και δαπανηρή από τη μεταφορά πετρελαίου, καθώς απαιτεί εξειδικευμένα πλοία, υποδομές και τεχνολογία για θερμοκρασίες έως -162 βαθμούς Κελσίου.

Η Ρωσία ενισχύει αθόρυβα τον λεγόμενο «σκιώδη» στόλο πλοίων μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), αποκτώντας μεταχειρισμένα δεξαμενόπλοια και θέτοντας σε λειτουργία τα πρώτα εγχώριας κατασκευής LNG carriers, πριν από την πλήρη απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού LNG από την Ευρωπαϊκή Ένωση το 2027.

Τουλάχιστον οκτώ μεταχειρισμένα πλοία μεταφοράς LNG άλλαξαν ιδιοκτησία και χρησιμοποιήθηκαν για τη μεταφορά ρωσικών φορτίων κατά τους τελευταίους έξι μήνες, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας ναυτιλιακών δεδομένων Windward.

Με τις νέες προσθήκες, ο ρωσικός «σκιώδης» στόλος LNG αριθμεί πλέον περίπου 25 πλοία, συμπεριλαμβανομένων δύο νέων δεξαμενόπλοιων που κατασκευάστηκαν στο ναυπηγείο Zvezda, στη ρωσική Άπω Ανατολή.

Η διεύρυνση του στόλου αναμένεται να επιτρέψει στη Μόσχα να συνεχίσει τις εξαγωγές φυσικού αερίου όταν οι ευρωπαϊκοί περιορισμοί αυστηροποιηθούν το 2027, ακολουθώντας ένα μοντέλο παρόμοιο με εκείνο του «σκοτεινού» στόλου πετρελαιοφόρων, τον οποίο η Ρωσία χρησιμοποιεί για να περιορίζει τον αντίκτυπο των δυτικών κυρώσεων.

Ένα πρωτοφανές «σκιώδες» δίκτυο LNG

Η Ιρίνα Μιρόνοβα, ανώτερη ερευνήτρια στο New Energy Advancement Hub, χαρακτήρισε τη δημιουργία του ρωσικού στόλου LNG «μοναδικό φαινόμενο».

Όπως σημείωσε, ο σκιώδης στόλος πετρελαίου βασίστηκε σε προηγούμενα παραδείγματα χωρών όπως το Ιράν και η Βενεζουέλα. Ωστόσο, καμία άλλη χώρα με τόσο ανεπτυγμένη τεχνολογία παραγωγής φυσικού αερίου δεν είχε βρεθεί στο παρελθόν αντιμέτωπη με τόσο εκτεταμένες κυρώσεις.

Οι χώρες της ΕΕ, οι οποίες απορρόφησαν σχεδόν το σύνολο της παραγωγής του εργοστασίου Yamal LNG στη Σιβηρία κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, θα απαγορεύσουν πλήρως τις εισαγωγές ρωσικού LNG από το 2027.

Ορισμένες ρωσικές εγκαταστάσεις LNG υπόκεινται ήδη σε κυρώσεις, μεταξύ των οποίων και το έργο Arctic LNG 2 της ιδιωτικής ενεργειακής εταιρείας Novatek.

Η ΕΕ αποφάσισε επίσης ότι οι πωλήσεις πλοίων μεταφοράς LNG σε Ρώσους πολίτες θα πρέπει να γνωστοποιούνται στις Βρυξέλλες. Ωστόσο, δεν επέβαλε απαγόρευση στη μεταφορά ρωσικού LNG προς τρίτες χώρες με ευρωπαϊκά πλοία, έπειτα από έντονες πιέσεις της Ελλάδας.

Από τα πετρελαιοφόρα στα LNG carriers

Ο ρωσικός σκιώδης στόλος πετρελαίου αριθμεί πλέον περισσότερα από 1.000 πλοία, τα οποία λειτουργούν σε μεγάλο βαθμό εκτός των δυτικών συστημάτων ασφάλισης, χρηματοδότησης και καταγραφής.

Ωστόσο, η είσοδος της Μόσχας στον χώρο των LNG carriers ήταν πιο αργή, καθώς πρόκειται για πολύ πιο σύνθετα και τεχνολογικά προηγμένα πλοία.

Τέσσερα από τα LNG carriers που απέκτησε πρόσφατα η Ρωσία έχουν ήδη μεταφέρει φορτία από κόμβους που διαχειρίζονται υγροποιημένο φυσικό αέριο το οποίο υπόκειται σε δυτικές κυρώσεις, σύμφωνα με στοιχεία της Kpler.

Τα πλοία φέρουν πλέον ρωσική σημαία και απέκτησαν ονόματα με παρόμοια θεματολογία: Kosmos, Orion, Merkuriy και Luch.

Παράλληλα, η Ρωσία κατασκεύασε τα δύο πρώτα LNG carriers στο ναυπηγείο Zvezda. Το πρώτο, το Aleksey Kosygin, μεταφέρει φορτία από το Arctic LNG 2 από τον Δεκέμβριο, όταν και παραδόθηκε στη ρωσική κρατική ναυτιλιακή εταιρεία Sovcomflot.

Το δεύτερο πλοίο, το Konstantin Posiet, έλαβε επίσημα την ονομασία του σε τελετή που πραγματοποιήθηκε τον περασμένο μήνα.

Η Novatek κυριαρχεί στη ρωσική αγορά LNG

Η ιδιωτική Novatek αποτελεί τον κυρίαρχο όμιλο στη ρωσική αγορά LNG.

Η μονάδα Yamal LNG, μαζί με το Arctic LNG 2, το οποίο βρίσκεται υπό κυρώσεις, αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 65% της παραγωγής LNG της Ρωσίας, σύμφωνα με τα επίσημα στατιστικά στοιχεία της χώρας.

Το έργο Sakhalin-2, στην Άπω Ανατολή, το οποίο ελέγχεται από τον κρατικό ενεργειακό κολοσσό Gazprom, καλύπτει ακόμη περίπου το 30% της ρωσικής παραγωγής.

Μεγάλο μέρος των φορτίων από εγκαταστάσεις που δεν έχουν τεθεί υπό κυρώσεις εξακολουθεί να μεταφέρεται με πλοία διεθνών εταιρειών, μεταξύ των οποίων η ελληνική Dynagas, η ιαπωνική Mitsui OSK και η Seapeak.

Ωστόσο, το διευρυνόμενο πλέγμα δυτικών περιορισμών έχει αναγκάσει τη Μόσχα να διαφοροποιήσει τον στόλο και τις μεθόδους μεταφοράς της.

Εταιρείες-βιτρίνες και μεταφορτώσεις στη θάλασσα

Τα πλοία του σκιώδους στόλου LNG ανήκουν κυρίως σε εταιρείες-βιτρίνες που συνδέονται με τη Ρωσία και έχουν έδρα σε περιοχές όπως το Ντουμπάι, το Χονγκ Κονγκ και η Σιγκαπούρη.

Τα πλοία χρησιμοποιούν συχνά σημαίες ευκαιρίας και εφαρμόζουν πρακτικές που έχουν ήδη καταγραφεί στον σκιώδη στόλο πετρελαίου, όπως η παρεμβολή ή απενεργοποίηση σημάτων εντοπισμού και οι μεταφορτώσεις φορτίων από πλοίο σε πλοίο, προκειμένου να αποκρύπτεται η πραγματική προέλευση του LNG.

Ο Σέπτιμους Νοξ, διευθυντής της εταιρείας εταιρικών πληροφοριών S-RM, ανέφερε ότι οι τακτικές είναι σε γενικές γραμμές ίδιες με εκείνες που εφαρμόζονται στο πετρέλαιο, αλλά η εκτέλεσή τους είναι σημαντικά δυσκολότερη λόγω της φύσης του LNG.

Ο αριθμός των διαθέσιμων πλοίων είναι περιορισμένος, ενώ η μεταφορά απαιτεί εξαιρετικά εξειδικευμένες υποδομές. Σε αντίθεση με τα παλαιότερα πετρελαιοφόρα, δεν είναι εύκολο να χρησιμοποιηθούν γερασμένα ή κακοσυντηρημένα LNG carriers.

Ο παγκόσμιος στόλος LNG είναι μικρότερος, πιο σύγχρονος και τεχνολογικά πιο απαιτητικός, ενώ οι περισσότερες προηγμένες εγκαταστάσεις βρίσκονται σε χώρες που δεν είναι πολιτικά ευθυγραμμισμένες με τη Ρωσία.

Πλοία αξίας 300 εκατ. δολαρίων

Τα LNG carriers συγκαταλέγονται στα πιο εξειδικευμένα πλοία παγκοσμίως και το κόστος κατασκευής τους μπορεί να φτάσει περίπου τα 300 εκατ. δολάρια.

Διαθέτουν πολύπλοκα συστήματα συγκράτησης και μόνωσης, τα οποία διατηρούν το φυσικό αέριο σε υγρή μορφή σε θερμοκρασία περίπου -162 βαθμών Κελσίου, ώστε να μπορεί να μεταφερθεί με ασφάλεια.

Η θέση των σημαντικότερων ρωσικών εγκαταστάσεων παραγωγής στην Αρκτική δημιουργεί πρόσθετες δυσκολίες. Κατά το μεγαλύτερο μέρος του έτους απαιτούνται πλοία ειδικής κατηγορίας πάγου, με ενισχυμένα κύτη που μπορούν να αντέξουν τις ακραίες συνθήκες και τους παγετώνες.

Η Κίνα μοναδικός αγοραστής του Arctic LNG 2

Η Κίνα αποτελεί τον μοναδικό αγοραστή της παραγωγής LNG από το Arctic LNG 2, το οποίο βρίσκεται υπό δυτικές κυρώσεις.

Έντεκα πλοία, με μέση ηλικία περίπου 10 ετών, μεταφέρουν φορτία από την εγκατάσταση, σύμφωνα με εκτίμηση των Financial Times βάσει δεδομένων της Kpler.

Τα φορτία μεταφέρονται αρχικά με πλοία κατάλληλα για την Αρκτική και στη συνέχεια μεταφορτώνονται σε συμβατικά LNG carriers μέσω πλωτών εγκαταστάσεων αποθήκευσης, προτού συνεχίσουν το ταξίδι τους προς την Κίνα.

Όλα τα συγκεκριμένα πλοία τελούν υπό αμερικανικές κυρώσεις, ενώ η Novatek έχει γίνει ιδιοκτήτρια ή ναυλώτρια όλων εκτός από ένα κατά την τελευταία διετία.

Άλλα τέσσερα πλοία βρίσκονται υπό κατασκευή στο Zvezda, ενώ έξι παγοθραυστικά LNG carriers παραμένουν μπλοκαρισμένα στο ναυπηγείο Hanwha της Νότιας Κορέας εξαιτίας των κυρώσεων.

Το τεχνολογικό εμπόδιο της GTT

Παρά τις επενδύσεις της, η Ρωσία ενδέχεται σύντομα να αντιμετωπίσει δυσκολίες στην εγχώρια κατασκευή LNG carriers.

Η γαλλική εταιρεία GTT διαθέτει σχεδόν μονοπωλιακή θέση στην κατασκευή των εξειδικευμένων συστημάτων συγκράτησης που απαιτούνται για την ασφαλή αποθήκευση και μεταφορά του υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Η GTT ανακοίνωσε τον Ιανουάριο του 2023 ότι αναστέλλει την εκτέλεση συμβάσεων στη Ρωσία, ως αποτέλεσμα των ευρωπαϊκών κυρώσεων.

Ακόμη και στην περίπτωση που η Μόσχα καταφέρει να αναπτύξει δικό της σύστημα συγκράτησης LNG, θα χρειαστεί εγκρίσεις από τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό και τους διεθνείς νηογνώμονες που θέτουν τα τεχνικά πρότυπα για τα πλοία.

Ο Νάβιν Κουμάρ, διευθυντής ναυτιλιακής έρευνας στην Drewry, εκτίμησε ότι η διαδικασία θα είναι μακρά και πιθανότατα θα αναγκάσει τη Ρωσία να στραφεί ακόμη περισσότερο στη διεθνή αγορά μεταχειρισμένων πλοίων.

Ο Καρλ-Αντουάν Σαβερίς, διευθύνων σύμβουλος της Exmar, δήλωσε ότι η εταιρεία του ανταγωνίζεται ήδη Ρώσους αγοραστές για την απόκτηση μεταχειρισμένων LNG carriers.

Καθώς περισσότερα παλαιότερα πλοία βγαίνουν προς πώληση, ένα μέρος τους αναμένεται να καταλήξει στον ρωσικό στόλο, ενισχύοντας περαιτέρω τη δυνατότητα της Μόσχας να παρακάμπτει τους ενεργειακούς περιορισμούς της Δύσης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Το κόστος της κλιματικής κρίσης: Πάνω από 3 δισ. ευρώ οι ζημιές από τις πυρκαγιές στην Ευρώπη
• Τράπεζες: Οικονομική στήριξη στα θύματα των πυρκαγιών και αναστολή πληρωμών για πυρόπληκτους
• Χάρτης κινδύνου πυρκαγιάς: Πολύ υψηλός κίνδυνος την Τρίτη σε Αττική, Εύβοια και Χίο