Το κόστος της κλιματικής κρίσης: Πάνω από 3 δισ. ευρώ οι ζημιές από τις πυρκαγιές στην Ευρώπη

• Οι πυρκαγιές στην Ευρώπη έχουν ήδη προκαλέσει οικονομικές απώλειες άνω των 3 δισ. ευρώ, σύμφωνα με ανάλυση των Financial Times.
• Σχεδόν 5 εκατ. στρέμματα έχουν καεί σε Γαλλία, Ισπανία, Πορτογαλία, Ελλάδα και Ρουμανία.
• Η παρατεταμένη ξηρασία επηρεάζει τη βιομηχανική παραγωγή, τις μεταφορές και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη.

Ανυπολόγιστη είναι η περιβαλλοντική καταστροφή που αφήνουν πίσω τους οι εκτεταμένες πυρκαγιές και οι παρατεταμένοι καύσωνες στην Ευρώπη, ενώ το οικονομικό κόστος για τις χώρες που πλήττονται αυξάνεται διαρκώς.

Σύμφωνα με ανάλυση των Financial Times, οι πυρκαγιές και τα ακραία καιρικά φαινόμενα έχουν ήδη προκαλέσει οικονομικές απώλειες άνω των 3 δισ. ευρώ στις χώρες που έχουν πληγεί περισσότερο, αναδεικνύοντας το ολοένα μεγαλύτερο οικονομικό αποτύπωμα της κλιματικής κρίσης.

Μόνο στις πέντε χώρες της ευρωζώνης που έχουν πληγεί περισσότερο, το κόστος αποκατάστασης ανέρχεται ήδη στα 3,1 δισ. ευρώ, ξεπερνώντας αισθητά τη μέση ετήσια ζημία των 2,5 δισ. ευρώ που υπολογίζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Μέσα στους δύο πρώτους μήνες της αντιπυρικής περιόδου έχουν καεί σχεδόν πέντε εκατομμύρια στρέμματα στη Γαλλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία, την Ελλάδα και τη Ρουμανία. Οι υπολογισμοί των Financial Times, που βασίζονται στη μεθοδολογία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και σε αντίστοιχα μοντέλα της γαλλικής κυβέρνησης, αποτυπώνουν το λεγόμενο κόστος «αποκατάστασης», δηλαδή το απαιτούμενο ποσό για την επαναφορά των καμένων εκτάσεων στην προγενέστερη κατάστασή τους, δίνοντας μια εικόνα της οικονομικής αξίας των φυσικών οικοσυστημάτων που χάνονται.

Το κόστος αποκατάστασης διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα, καθώς εξαρτάται από τον τύπο της βλάστησης, τη μορφολογία του εδάφους και την ηλικία των δασών που καταστράφηκαν. Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι συγκεκριμένες εκτιμήσεις αποτυπώνουν μόνο ένα μέρος της συνολικής οικονομικής ζημίας.

Στην πραγματικότητα, το πλήγμα αναμένεται να αποδειχθεί πολύ μεγαλύτερο. Ασφαλιστικές εταιρείες, νοικοκυριά και επιχειρήσεις συνεχίζουν να καταγράφουν τις απώλειες από τις ζημιές σε κατοικίες, επιχειρήσεις και αγροτικές καλλιέργειες, ενώ η κορύφωση της τουριστικής περιόδου συμπίπτει με σοβαρές διαταραχές σε δημοφιλείς προορισμούς. Παράλληλα, η αύξηση των ασφαλίστρων, οι ζημιές σε ανασφάλιστα περιουσιακά στοιχεία, η μείωση των τουριστικών αφίξεων και οι αυξημένες δημόσιες δαπάνες για μέσα πυρόσβεσης αναμένεται να επιβαρύνουν περαιτέρω τις οικονομίες τα επόμενα χρόνια.

Οι υπολογισμοί δεν ενσωματώνουν πλήρως τις καταστροφικές πυρκαγιές που μαίνονται στην Ελλάδα, όπου η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει την άμεση καταγραφή των ζημιών και την ενεργοποίηση μηχανισμών κρατικής αρωγής για τους πληγέντες.

Το πραγματικό κόστος της κλιματικής κρίσης

Την ίδια ώρα, αρχίζουν να γίνονται ορατές και οι οικονομικές επιπτώσεις της παρατεταμένης ξηρασίας. Η σημαντική πτώση της στάθμης των υδάτων στον Ρήνο και στον Δούναβη δυσχεραίνει τη μεταφορά εμπορευμάτων και επηρεάζει τη βιομηχανική παραγωγή. Μεγάλες γερμανικές χημικές εταιρείες, όπως οι BASF, Covestro και Evonik, διαθέτουν κρίσιμες παραγωγικές εγκαταστάσεις κατά μήκος του Ρήνου, ενώ τα ιστορικά χαμηλά επίπεδα του Δούναβη απειλούν τη λειτουργία του πυρηνικού σταθμού της Ουγγαρίας. Στη Ρουμανία, ένας από τους δύο αντιδραστήρες του πυρηνικού σταθμού της Τσερναβόντα έχει ήδη τεθεί εκτός λειτουργίας, καθώς και οι δύο εγκαταστάσεις χρησιμοποιούν νερό του ποταμού για την ψύξη τους.

Η Σάρα Μάιερ, ειδική στην οικονομία του κλίματος στο ETH Zurich, εκτιμά ότι το πραγματικό οικονομικό κόστος των πυρκαγιών ενδέχεται να ξεπεράσει κατά πολύ τις σημερινές εκτιμήσεις. Όπως αναφέρει, οι δασικές πυρκαγιές προκάλεσαν κατά μέσο όρο απώλειες 2,1 δισ. ευρώ ετησίως στο ΑΕΠ των περιφερειακών οικονομιών της Πορτογαλίας, της Ισπανίας, της Ιταλίας και της Ελλάδας την περίοδο 2011-2018, ενώ φέτος το συνολικό τίμημα θα μπορούσε να είναι υπερτριπλάσιο.

«Αν οι φωτιές φτάσουν σε μεγάλες αστικές περιοχές, το οικονομικό κόστος θα είναι πολλαπλάσιο», προειδοποιεί.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η γαλλική Ζιρόντ, όπου οι πυρκαγιές ανάγκασαν επιχειρήσεις όπως οι Safran, Dassault Aviation και ArianeGroup να διακόψουν προσωρινά την παραγωγή και να εκκενώσουν εγκαταστάσεις. Πλήγμα δέχονται επίσης η οινοπαραγωγή, η καλλιέργεια στρειδιών στον κόλπο του Αρκασόν και ο τουρισμός, που αντιπροσωπεύει περίπου το 7% της τοπικής οικονομίας.

Σύμφωνα με το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο της Ζιρόντ, περισσότερες από 40.000 επιχειρήσεις επηρεάστηκαν άμεσα από τις πυρκαγιές. Έως τα τέλη Ιουλίου περίπου 19.500 επιχειρήσεις παρέμεναν κλειστές, ενώ 120.000 έως 150.000 εργαζόμενοι είχαν τεθεί σε καθεστώς κρατικά επιδοτούμενης αναστολής ή μερικής απασχόλησης.

Στην Ισπανία, οι πυρκαγιές έφτασαν σε απόσταση μικρότερη των 50 χιλιομέτρων από τη Μαδρίτη, καταστρέφοντας κατοικίες, επιχειρήσεις και οχήματα. Η Ένωση Μικρών Αγροτών και Κτηνοτρόφων εκτιμά ότι έχουν ήδη χαθεί περίπου 185.000 στρέμματα παραγωγικής γης, κυρίως βοσκοτόπων.

Ο Ιωάννης Κουντούρης, αναπληρωτής καθηγητής στο Imperial College London, επισημαίνει ότι ένα σημαντικό μέρος του πραγματικού κόστους των πυρκαγιών παραμένει αόρατο, καθώς δεν αποτιμώνται επαρκώς οι επιπτώσεις στην υγεία, όπως οι επιπλέον νοσηλείες που προκαλεί η ατμοσφαιρική ρύπανση από τον καπνό.

Από την πλευρά του, ο επικεφαλής οικονομολόγος της Capital Economics για την Ευρώπη, Άντριου Κάνινγκαμ, σημειώνει ότι οι φυσικές καταστροφές ενδέχεται να οδηγήσουν σε πρόσκαιρη αύξηση του ΑΕΠ μέσω των κρατικών ενισχύσεων, των ασφαλιστικών αποζημιώσεων και των επενδύσεων για την ανοικοδόμηση. Ωστόσο, όπως τονίζει η Μάιερ, πρόκειται για μια παραπλανητική εικόνα ανάπτυξης: «Δεν είναι η οικονομική ανάπτυξη που θέλουμε. Απλώς αντικαθιστούμε το κεφάλαιο που καταστράφηκε».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• ΗΠΑ-Ιράν: Το παρασκήνιο μιας εύθραυστης εκεχειρίας – Η διπλωματία του Ορμούζ
• Φωτιές: Ξεκινούν άμεσα οι αυτοψίες για τις αποζημιώσεις – 100% κάλυψη ανακοίνωσε ο Κατσαφάδος
• Ελληνική μεταποίηση: Ο PMI αυξήθηκε στις 54,3 μονάδες τον Ιούλιο – Ισχυρή ανάπτυξη παραγωγής και παραγγελιών