Γερμανία: Γιατί έκλεισαν 190.000 επιχειρήσεις χωρίς να πτωχεύσουν
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο πίσω από τα περίπου 190.000 επιχειρηματικά «λουκέτα» στη Γερμανία δεν είναι ο ίδιος ο αριθμός. Είναι το γεγονός ότι οι περισσότερες από αυτές τις εταιρείες δεν έκλεισαν επειδή πτώχευσαν.
Μόλις μία στις οκτώ αποχώρησε από την αγορά λόγω αφερεγγυότητας. Οι υπόλοιπες διέκοψαν τη λειτουργία τους μέσα σε ένα περιβάλλον που συνδυάζει οικονομική στασιμότητα, υψηλότερο κόστος, έλλειψη εξειδικευμένων εργαζομένων και ένα ολοένα οξύτερο δημογραφικό πρόβλημα: πολλοί ιδιοκτήτες συνταξιοδοτούνται χωρίς να υπάρχει κάποιος διαθέσιμος να αναλάβει την επιχείρηση.
Οι συνολικές διακοπές λειτουργίας αυξήθηκαν το 2025 κατά περίπου 10% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, σύμφωνα με υπολογισμούς του οικονομικού ινστιτούτου ZEW και του οργανισμού πιστωτικής προστασίας Creditreform. Ήταν η δεύτερη συνεχόμενη χρονιά κατά την οποία καταγράφηκε σημαντική αύξηση.
Η εικόνα αποκαλύπτει ότι η γερμανική οικονομία δεν αντιμετωπίζει μόνο μια κυκλική επιβράδυνση. Βρίσκεται αντιμέτωπη με μια βαθύτερη αναδιάρθρωση, η οποία απειλεί να αποδυναμώσει το δίκτυο των μικρομεσαίων και οικογενειακών επιχειρήσεων πάνω στο οποίο οικοδομήθηκε η μεταπολεμική της επιτυχία.
Το δημογραφικό πρόβλημα γίνεται επιχειρηματικό
Για δεκαετίες, πολλές γερμανικές επιχειρήσεις περνούσαν από τη μία γενιά στην επόμενη ή βρίσκονταν εγκαίρως νέοι ιδιοκτήτες και στελέχη που αναλάμβαναν τη συνέχισή τους. Η γήρανση του πληθυσμού και η μείωση του διαθέσιμου εργατικού δυναμικού διαταράσσουν πλέον αυτή την αλυσίδα.
Όλο και περισσότεροι επιχειρηματίες φτάνουν σε ηλικία συνταξιοδότησης χωρίς να βρίσκουν διάδοχο μέσα στην οικογένεια ή ενδιαφερόμενο αγοραστή. Έτσι, ακόμη και εταιρείες που θα μπορούσαν υπό διαφορετικές συνθήκες να παραμείνουν οικονομικά βιώσιμες οδηγούνται σε διακοπή λειτουργίας.
«Η νέα αύξηση του αριθμού των επιχειρήσεων που κλείνουν δείχνει ότι η πίεση προσαρμογής στη γερμανική οικονομία έχει συνεχίσει να εντείνεται», δήλωσε η ερευνήτρια του ZEW Σάντρα Γκότσαλκ, υπογραμμίζοντας τον ολοένα σημαντικότερο ρόλο των δημογραφικών εξελίξεων.
Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο την αλλαγή ιδιοκτησίας. Οι ίδιες επιχειρήσεις δυσκολεύονται να προσλάβουν τεχνίτες, μηχανικούς, εργαζομένους στην εστίαση και επαγγελματίες υγείας, περιορίζοντας την παραγωγική τους δυνατότητα και αυξάνοντας το λειτουργικό κόστος.
Η στασιμότητα δοκιμάζει το γερμανικό μοντέλο
Η κρίση διαδοχής εκδηλώνεται σε μια ιδιαίτερα δύσκολη συγκυρία. Η γερμανική οικονομία έχει περάσει χρόνια χαμηλής ή μηδενικής ανάπτυξης και παραμένει εκτεθειμένη σε διαδοχικά πλήγματα.
Η κυβέρνηση του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς επιχειρεί να επαναφέρει τη χώρα σε ισχυρότερη αναπτυξιακή τροχιά μέσω υψηλότερων δημόσιων δαπανών και μεταρρυθμίσεων. Το επιχειρηματικό κλίμα, ωστόσο, επιβαρύνεται από τις ανακοινώσεις για περικοπές θέσεων εργασίας, ιδιαίτερα στην αυτοκινητοβιομηχανία.
Ο άλλοτε αδιαμφισβήτητος βιομηχανικός πρωταθλητής της Ευρώπης βρίσκεται αντιμέτωπος με το υψηλό ενεργειακό κόστος, τον ανταγωνισμό της Κίνας και τη δύσκολη μετάβαση προς την ηλεκτροκίνηση. Πρόσθετες πιέσεις δημιουργούν οι διαταραχές στις μεταφορές από τη χαμηλή στάθμη του Ρήνου και η νέα επιβάρυνση της ενέργειας λόγω της σύγκρουσης με το Ιράν.
Τα «αθόρυβα» λουκέτα των μικρομεσαίων
Περίπου 11.000 βιομηχανικές επιχειρήσεις σταμάτησαν να λειτουργούν μέσα στο 2025. Η κρίση, όμως, έχει ξεπεράσει τα όρια της μεταποίησης.
Στη φιλοξενία και στην υγεία, οι διακοπές λειτουργίας αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 10%, δείχνοντας ότι οι πιέσεις έχουν διαχυθεί σε κλάδους που εξαρτώνται περισσότερο από την εγχώρια κατανάλωση και τη διαθεσιμότητα προσωπικού.
Οι αναδιαρθρώσεις μεγάλων ομίλων μπορεί να κυριαρχούν στη δημόσια συζήτηση, αλλά η μεγαλύτερη διάβρωση συντελείται μακριά από τα πρωτοσέλιδα.
«Οι μεγάλες εταιρείες και οι όμιλοι κυριαρχούν σήμερα στις ειδήσεις. Ωστόσο, ο αριθμός των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων που εξαφανίζονται αθόρυβα είναι πολλαπλάσιος», επισήμανε ο εκπρόσωπος της Creditreform, Πάτρικ-Λούντβιχ Χαντς.
Αυτές οι επιχειρήσεις αποτελούν το περίφημο γερμανικό Mittelstand: ένα εκτεταμένο δίκτυο μικρομεσαίων, συχνά οικογενειακών και εξαγωγικών εταιρειών, πολλές από τις οποίες ειδικεύονται σε προϊόντα υψηλής τεχνογνωσίας και στηρίζουν την απασχόληση εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- Πρωτογενές πλεόνασμα 5,7 δισ. ευρώ: Πόσος είναι πραγματικά ο πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος
- Ευρωπαϊκή Άμυνα: Ο λογαριασμός των 45 δισ. ευρώ και πώς μπορεί να μειωθεί στο μισό
- Η Ελλάδα «πρωταθλήτρια» στα Airbnb της Μεσογείου – Οι προσδοκίες για το φθινόπωρο
- ΔΕΘ: Ταχύτερες επιδοτήσεις και νέα δάνεια για αγρότες – Έρχεται το «Σπίτι μου 3»
