Βρετανικά πανεπιστήμια σε οικονομική πίεση: Η εξάρτηση από τους ξένους φοιτητές γυρίζει μπούμερανγκ

• Σχεδόν τα μισά από τα 279 ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης της Βρετανίας αναμένεται να είναι ελλειμματικά το 2025/26.
• Οι φοιτητικές βίζες έχουν μειωθεί περίπου 30% από τα υψηλά του 2022 και του 2023, πλήττοντας μια βασική πηγή εσόδων για τα πανεπιστήμια.
• Τα πανεπιστήμια Γκρίνουιτς και Κεντ προχωρούν σε συγχώνευση, ενώ άλλα ιδρύματα μειώνουν προσωπικό, κλείνουν τμήματα και προσφέρουν ακόμη και δωρεάν laptops για να προσελκύσουν φοιτητές.

Για χρόνια, τα βρετανικά πανεπιστήμια οικοδόμησαν ένα ιδιαίτερα αποδοτικό οικονομικό μοντέλο γύρω από τους ξένους φοιτητές, οι οποίοι πληρώνουν σημαντικά υψηλότερα δίδακτρα από τους Βρετανούς. Σήμερα, όμως, η στρατηγική αυτή βρίσκεται υπό πίεση, καθώς οι αυστηρότεροι κανόνες μετανάστευσης, οι δημογραφικές αλλαγές και ο αυξανόμενος διεθνής ανταγωνισμός περιορίζουν μια από τις σημαντικότερες πηγές εσόδων τους.

Χαρακτηριστική της νέας εποχής είναι η απόφαση των πανεπιστημίων Γκρίνουιτς και Κεντ στη νότια Αγγλία να συγχωνευθούν, δημιουργώντας μία από τις μεγαλύτερες πανεπιστημιακές δομές της χώρας.

Τα δύο ιδρύματα θα διατηρήσουν τα ονόματά τους, όμως η νέα κοινή οντότητα στοχεύει σε μεγαλύτερες οικονομίες κλίμακας και σε συγκέντρωση υπηρεσιών, καθώς ο κλάδος επιχειρεί να περιορίσει τα κόστη του.

Ο φόβος μιας ευρύτερης κρίσης

Η συγχώνευση είχε αρχίσει να συζητείται πριν από περίπου τρία χρόνια, όμως πλέον θεωρείται ενδεικτική της πίεσης που αντιμετωπίζει ολόκληρος ο πανεπιστημιακός κλάδος.

Η Τζέιν Χάρινγκτον, επικεφαλής του London and South East University Group, προειδοποιεί ότι ορισμένα ιδρύματα ενδέχεται ακόμη και να καταρρεύσουν χωρίς κυβερνητική παρέμβαση.

Όπως υποστηρίζει, το κόστος μιας τέτοιας κατάρρευσης θα μπορούσε τελικά να είναι υψηλότερο για το Δημόσιο από μια έγκαιρη οικονομική στήριξη.

Πλήγμα 3,7 δισ. λιρών μέχρι το τέλος της δεκαετίας

Σύμφωνα με τον οργανισμό Universities UK, οι κυβερνητικές πολιτικές αναμένεται να αφαιρέσουν περίπου 3,7 δισ. λίρες από τη συνολική χρηματοδότηση των πανεπιστημίων μέχρι το τέλος της δεκαετίας.

Σημαντικό μέρος της πίεσης συνδέεται με τις αλλαγές στη μεταναστευτική πολιτική και τους αυστηρότερους κανόνες για τους ξένους φοιτητές.

Τα κορυφαία ιδρύματα, όπως η Οξφόρδη και το Κέιμπριτζ, θεωρούνται περισσότερο προστατευμένα λόγω της διεθνούς φήμης και της ισχυρής ζήτησης.

Αντίθετα, τα πανεπιστήμια χαμηλότερα στις κατατάξεις θεωρούνται πολύ πιο εκτεθειμένα.

Το μοντέλο των ξένων φοιτητών

Η οικονομική σημασία των διεθνών φοιτητών είναι τεράστια.

Σύμφωνα με το Βρετανικό Συμβούλιο, οι φοιτητές από το εξωτερικό πληρώνουν για προπτυχιακές σπουδές μεταξύ 11.400 και 38.000 λιρών ετησίως.

Για τους Βρετανούς φοιτητές, αντίθετα, το ανώτατο ετήσιο όριο των διδάκτρων βρίσκεται λίγο κάτω από τις 9.790 λίρες.

Αυτό σημαίνει ότι ένας ξένος φοιτητής μπορεί να αποφέρει σε ένα πανεπιστήμιο πολλαπλάσια έσοδα σε σχέση με έναν εγχώριο.

Οι βίζες έχουν μειωθεί κατά 30%

Το πρόβλημα είναι ότι η συγκεκριμένη δεξαμενή εσόδων έχει αρχίσει να περιορίζεται.

Οι χορηγούμενες φοιτητικές βίζες έχουν μειωθεί περίπου 30% σε σχέση με τα επίπεδα-ρεκόρ του 2022 και του 2023, όταν ξεπερνούσαν τις 600.000.

Η βρετανική κυβέρνηση έχει αυξήσει το ύψος των αποταμιεύσεων που πρέπει να αποδεικνύει ένας υποψήφιος φοιτητής και έχει περιορίσει τη δυνατότητα μετακίνησης μελών της οικογένειάς του.

Οι αλλαγές αυτές έχουν κάνει το Ηνωμένο Βασίλειο λιγότερο ελκυστικό σε ορισμένες αγορές.

Το Brexit περιόρισε τους Ευρωπαίους φοιτητές

Παράλληλα, οι εγγραφές φοιτητών από την Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν μειωθεί μετά το Brexit, το οποίο έβαλε τέλος στην ελεύθερη κυκλοφορία μεταξύ της Βρετανίας και της ΕΕ.

Αντίθετα, αυξημένη παραμένει η παρουσία φοιτητών από χώρες όπως:

• Ινδία
• Κίνα
• Πακιστάν
• Νιγηρία

Ωστόσο και αυτή η πηγή ζήτησης δεν θεωρείται δεδομένη.

Η Ασία γίνεται ισχυρότερος ανταγωνιστής

Τα πανεπιστήμια σε πολλές αναπτυσσόμενες οικονομίες βελτιώνονται με ταχύ ρυθμό, μειώνοντας την ανάγκη για σπουδές στη Βρετανία.

Η αλλαγή είναι ιδιαίτερα αισθητή στην Κίνα, όπου όλο και περισσότερα πανεπιστήμια ανεβαίνουν στις διεθνείς κατατάξεις.

Παράλληλα, οι ροές των ξένων φοιτητών επηρεάζονται έντονα από τις οικονομικές και γεωπολιτικές συνθήκες στις χώρες προέλευσής τους.

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή αποτελεί την πιο πρόσφατη πηγή αβεβαιότητας.

Νέα εισφορά 925 λιρών ανά ξένο φοιτητή

Πρόσθετη πίεση αναμένεται να δημιουργήσει και μια νέα εισφορά που σχεδιάζεται να εφαρμοστεί από το 2028.

Τα πανεπιστήμια θα επιβαρύνονται με 925 λίρες ετησίως για κάθε ξένο φοιτητή.

Το συνολικό κόστος εκτιμάται ότι θα φτάνει περίπου τα 570 εκατ. λίρες τον χρόνο, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο τα περιθώρια κερδοφορίας των ιδρυμάτων.

Σχεδόν τα μισά πανεπιστήμια ελλειμματικά

Η εικόνα των οικονομικών είναι ήδη ανησυχητική.

Σύμφωνα με το Office for Students, σχεδόν τα μισά από τα 279 ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στη χώρα αναμένεται να εμφανίσουν έλλειμμα το ακαδημαϊκό έτος 2025/26.

Αν οι εγγραφές παραμείνουν στάσιμες τα επόμενα χρόνια, το ποσοστό αυτό μπορεί να πλησιάσει το 60%.

Περικοπές προσωπικού και κλείσιμο τμημάτων

Τα πανεπιστήμια έχουν ήδη αρχίσει να παίρνουν δραστικά μέτρα.

Πολλά ιδρύματα:

• μειώνουν προσωπικό
• κλείνουν ολόκληρα ακαδημαϊκά τμήματα
• περιορίζουν προγράμματα με υψηλό κόστος και χαμηλή ζήτηση
• αναζητούν συγχωνεύσεις και κοινές υπηρεσίες

Η πίεση είναι ιδιαίτερα μεγάλη σε τμήματα που απαιτούν ακριβές εγκαταστάσεις ή εργαστήρια χωρίς να συγκεντρώνουν αρκετές εγγραφές.

Δωρεάν laptops και συνδρομές σε γυμναστήρια

Άλλα πανεπιστήμια επιλέγουν μια πιο επιθετική στρατηγική προσέλκυσης φοιτητών.

Στην προσπάθειά τους να ενισχύσουν τις εγγραφές, προσφέρουν προνόμια όπως δωρεάν φορητούς υπολογιστές, συνδρομές σε γυμναστήρια και άλλες παροχές.

Η πρακτική έχει δημιουργήσει έναν ιδιότυπο «πόλεμο τιμών» και προσφορών μεταξύ των πανεπιστημίων, ιδιαίτερα για την προσέλκυση των πολύτιμων ξένων φοιτητών.

Ένα επιχειρηματικό μοντέλο που αλλάζει

Η κρίση αναγκάζει πλέον τα βρετανικά πανεπιστήμια να επανεξετάσουν ένα μοντέλο που για χρόνια βασίστηκε στη διεθνή τους φήμη και στα υψηλά δίδακτρα των φοιτητών από το εξωτερικό.

Οι συγχωνεύσεις όπως εκείνη των πανεπιστημίων Γκρίνουιτς και Κεντ μπορεί να αποτελέσουν μόνο την αρχή.

Με τα λειτουργικά κόστη να αυξάνονται, τα δίδακτρα των Βρετανών να παραμένουν ουσιαστικά περιορισμένα και τη διεθνή ζήτηση να γίνεται ολοένα πιο αβέβαιη, ο κλάδος καλείται πλέον να βρει νέες πηγές εσόδων και πιο βιώσιμα μοντέλα λειτουργίας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Μειώσεις τιμών από 31 Αυγούστου: Πάνω από 1.660 προϊόντα φθηνότερα – Έως 30% οι εκπτώσεις
• Ισλανδία: Στο νήμα το δημοψήφισμα για την ΕΕ – Μπροστά με οριακή διαφορά το «όχι»
• Παπασταύρου: Νέοι κανόνες για επενδύσεις σε βιομηχανία, ΑΠΕ και τουρισμό