Τα κρυπτονομίσματα όπλο του Ιράν απέναντι στις κυρώσεις – Στο επίκεντρο το Tether
Το Ιράν στρέφεται ολοένα περισσότερο στα κρυπτονομίσματα προκειμένου να διατηρήσει ανοιχτούς τους διαύλους του διεθνούς εμπορίου, καθώς οι αμερικανικές κυρώσεις και η αυξανόμενη οικονομική πίεση περιορίζουν τις παραδοσιακές οδούς χρηματοδότησης.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλούνται οι Financial Times, η ιρανική κεντρική τράπεζα έχει χαλαρώσει αθόρυβα τους ελέγχους στις συναλλαγές σε ξένο νόμισμα, δίνοντας στις επιχειρήσεις μεγαλύτερη ελευθερία να επαναπατρίζουν έσοδα και να πραγματοποιούν διασυνοριακές πληρωμές.
Στο νέο αυτό περιβάλλον, το Tether (USDT) και το Bitcoin αποκτούν μεγαλύτερο ρόλο, καθώς μπορούν να χρησιμοποιηθούν για εμπορικές συναλλαγές εκτός του παραδοσιακού διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Για χρόνια, οι Ιρανοί εισαγωγείς και εξαγωγείς ήταν υποχρεωμένοι να ακολουθούν αυστηρούς κανόνες για τη διαχείριση του συναλλάγματος. Οι εξαγωγείς έπρεπε να επιστρέφουν σημαντικό μέρος των εσόδων τους στη χώρα και να τα διαθέτουν μέσω κρατικά ελεγχόμενων μηχανισμών, συχνά σε ισοτιμίες σημαντικά χαμηλότερες από εκείνες της αγοράς.
Το σύστημα αυτό δημιούργησε ισχυρά κίνητρα για την παραμονή χρημάτων εκτός Ιράν ή για την πραγματοποίηση συναλλαγών εκτός των επίσημων καναλιών.
Τώρα, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, οι κανόνες έχουν χαλαρώσει. Οι επιχειρήσεις μπορούν σε μεγαλύτερο βαθμό να αξιοποιούν τα έσοδα από τις εξαγωγές τους για να χρηματοδοτούν απευθείας εισαγωγές, χωρίς να περνούν υποχρεωτικά από το επίσημο σύστημα συναλλάγματος.
Η αλλαγή αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική για βιομηχανίες που χρειάζονται πρώτες ύλες και εξοπλισμό από το εξωτερικό.
Γιατί το Tether είναι τόσο σημαντικό
Στο επίκεντρο βρίσκεται το Tether, ένα stablecoin που συνδέεται με την αξία του δολαρίου. Η σχετικά σταθερή αξία του έναντι του αμερικανικού νομίσματος το καθιστά ελκυστικό για επιχειρήσεις που θέλουν να πραγματοποιήσουν διεθνείς συναλλαγές χωρίς να βασίζονται αποκλειστικά στις παραδοσιακές τράπεζες.
Ιρανικές επιχειρήσεις φέρονται να χρησιμοποιούν πλέον crypto exchanges της χώρας για τη διεκπεραίωση διασυνοριακών συναλλαγών, ενώ η χρήση κρυπτονομισμάτων για την είσπραξη εσόδων από εξαγωγές έχει γίνει, σύμφωνα με πηγές των FT, ολοένα πιο καθιερωμένη πρακτική.
Παράλληλα, οι επιχειρήσεις μπορούν να χρησιμοποιούν την ανοιχτή αγορά συναλλάγματος, αντί να περιορίζονται στις επίσημες κρατικές ισοτιμίες.
Το πρόβλημα που προσπαθεί να αντιμετωπίσει η Τεχεράνη είναι τεράστιο.
Η ιρανική Δικαιοσύνη εκτιμά ότι περισσότερα από 100 δισ. δολάρια σε μη δηλωμένα έσοδα βρίσκονται στο εσωτερικό ή στο εξωτερικό, καθώς επιχειρήσεις και άλλοι οικονομικοί παράγοντες απέφευγαν επί χρόνια να επαναπατρίσουν τα έσοδά τους μέσω των επίσημων μηχανισμών.
Ο επικεφαλής του General Inspection Organisation, Zabihollah Khodaian, έχει αναφέρει ότι περισσότερα από 20.000 άτομα και εταιρείες δεν έχουν εκπληρώσει τις υποχρεώσεις τους για την επιστροφή κεφαλαίων, συνολικής αξίας περίπου 94 δισ. ευρώ.
Στις υποθέσεις περιλαμβάνονται και κρατικές εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Παράλληλα, οι ιρανικές αρχές έχουν εντείνει τους ελέγχους και τις διώξεις σε επιχειρήσεις που εξακολουθούν να διατηρούν κεφάλαια εκτός της χώρας.
Η Ουάσιγκτον βλέπει τα crypto ως εργαλείο παράκαμψης κυρώσεων
Η στροφή του Ιράν στα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία δεν περνά απαρατήρητη από τις ΗΠΑ.
Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών έχει προειδοποιήσει ότι το ιρανικό καθεστώς στρέφεται ολοένα περισσότερο στα κρυπτονομίσματα ως εργαλείο για την παράκαμψη των κυρώσεων.
Η Ουάσιγκτον έχει επίσης απειλήσει με κυρώσεις χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και επιχειρήσεις που διευκολύνουν εμπορικές συναλλαγές με το Ιράν, αυξάνοντας την πίεση στις εναλλακτικές διαδρομές που χρησιμοποιεί η χώρα.
Η εξέλιξη δημιουργεί ένα ιδιαίτερο παράδοξο: ενώ τα crypto έχουν αναδειχθεί σε βασικό εργαλείο της αμερικανικής οικονομικής και τεχνολογικής στρατηγικής, την ίδια στιγμή μπορούν να χρησιμοποιηθούν από χώρες που βρίσκονται στο στόχαστρο των αμερικανικών κυρώσεων.
Η χρήση κρυπτονομισμάτων δεν είναι καινούργια για το Ιράν.
Η χώρα έχει αναπτύξει εδώ και χρόνια δραστηριότητα στο Bitcoin mining, εν μέρει λόγω του χαμηλού ενεργειακού κόστους. Σύμφωνα με εκτίμηση της Elliptic, περίπου 4,5% της παγκόσμιας εξόρυξης Bitcoin πραγματοποιείται στο Ιράν.
Η δραστηριότητα αυτή μπορεί να προσφέρει στη χώρα έσοδα σε cryptoassets, τα οποία στη συνέχεια μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αγορά εισαγόμενων προϊόντων και υπηρεσιών.
Το μοντέλο αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία όσο περιορίζονται οι παραδοσιακές χρηματοοικονομικές οδοί.
Η κλίμακα της αγοράς είναι ήδη σημαντική.
Σύμφωνα με στοιχεία της TRM Labs, περίπου 10 δισ. δολάρια σε κρυπτονομίσματα μετακινήθηκαν μέσω του Ιράν το 2025.
Για τους Ιρανούς, επομένως, τα crypto δεν αποτελούν απλώς μια επενδυτική τάση ή ένα τεχνολογικό πείραμα. Έχουν εξελιχθεί σε έναν εναλλακτικό μηχανισμό πρόσβασης σε χρήμα και διεθνείς συναλλαγές σε μια οικονομία που έχει αποκλειστεί σε μεγάλο βαθμό από το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Η Tether έχει ήδη παγώσει εκατοντάδες εκατομμύρια
Ωστόσο, η χρήση stablecoins δεν είναι χωρίς κινδύνους.
Τον Απρίλιο, η Tether πάγωσε περίπου 344 εκατ. δολάρια σε USDT σε ψηφιακά πορτοφόλια που οι αμερικανικές αρχές είχαν συνδέσει με την ιρανική κεντρική τράπεζα.
Η κίνηση δείχνει ότι, παρά τη δυνατότητα των crypto να λειτουργούν εκτός των παραδοσιακών τραπεζικών δικτύων, οι συναλλαγές σε blockchain μπορούν να εντοπιστούν και να αποτελέσουν αντικείμενο ελέγχου ή παρέμβασης.
Έτσι, το crypto δεν αποτελεί ένα απόλυτα «αόρατο» χρηματοπιστωτικό σύστημα. Αντίθετα, η δυνατότητα παρακολούθησης των συναλλαγών στο blockchain δημιουργεί νέους κινδύνους για όσους επιχειρούν να παρακάμψουν τις κυρώσεις.
Η εξέλιξη αποτυπώνει μια ευρύτερη αλλαγή στη σχέση μεταξύ γεωπολιτικής και ψηφιακών assets.
Όσο οι παραδοσιακοί χρηματοπιστωτικοί δίαυλοι κλείνουν, οι επιχειρήσεις αναζητούν εναλλακτικές. Για το Ιράν, τα κρυπτονομίσματα προσφέρουν έναν τρόπο να συνεχίσει μέρος του διεθνούς εμπορίου, να μεταφέρει αξία και να χρηματοδοτεί εισαγωγές.
Ωστόσο, αναλυτές προειδοποιούν ότι τα crypto δεν μπορούν από μόνα τους να καλύψουν τις τεράστιες ανάγκες μιας οικονομίας του μεγέθους του Ιράν.
Το ουσιαστικότερο συμπέρασμα είναι ότι η γεωπολιτική πίεση επιταχύνει την υιοθέτηση των κρυπτονομισμάτων. Όσο περισσότερο μια οικονομία αποκλείεται από τις παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές υποδομές, τόσο μεγαλύτερο γίνεται το κίνητρο για την ανάπτυξη παράλληλων δικτύων.
Και στην περίπτωση του Ιράν, το Bitcoin, το Tether και τα υπόλοιπα ψηφιακά assets φαίνεται πως αποτελούν πλέον όχι απλώς ένα τεχνολογικό εργαλείο, αλλά μέρος της οικονομικής στρατηγικής επιβίωσης απέναντι στις κυρώσεις.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- ΔΕΘ: Το πακέτο Μητσοτάκη έως το 2030 — Οι κερδισμένοι και το χρονοδιάγραμμα
- Ενοίκια: Πού έφτασαν τα 14 ευρώ/τ.μ. – Οι περιοχές με τις μεγαλύτερες αυξήσεις το 2026
- Οι χώρες που έγιναν πλουσιότερες μέσα στο 2026
- Παγκόσμιο sell-off στα ομόλογα: Πετρέλαιο, χρέος και AI εκτοξεύουν τις αποδόσεις
