Παγκόσμιο sell-off στα ομόλογα: Πετρέλαιο, χρέος και AI εκτοξεύουν τις αποδόσεις

• Η απόδοση του αμερικανικού 10ετούς ανήλθε στο 4,81%, το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων σχεδόν τριών ετών.
• Το ιαπωνικό 10ετές ξεπέρασε το 3%, ενώ το αντίστοιχο αυστραλιανό έφτασε στο 5,198%.
• Η άνοδος του Brent στα 95,61 δολάρια αναζωπυρώνει τις ανησυχίες για τον πληθωρισμό και τα επιτόκια.
• Οι αυξημένες κρατικές δαπάνες και οι ανάγκες αναχρηματοδότησης υποχρεώνουν τις κυβερνήσεις να δανείζονται ακριβότερα.
• Οι μεγάλες εκδόσεις εταιρικού χρέους για επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη προσθέτουν ανταγωνισμό για τα διαθέσιμα κεφάλαια.

Το μήνυμα που στέλνουν οι αγορές ομολόγων γίνεται ολοένα σαφέστερο και δεν είναι άλλο από το ότι το χρήμα θα παραμείνει ακριβό και η χρηματοδότηση κυβερνήσεων, επιχειρήσεων και νοικοκυριών δεν πρόκειται να επιστρέψει εύκολα στις συνθήκες της προηγούμενης δεκαετίας.

Οι τιμές των κρατικών τίτλων υποχωρούν και οι αποδόσεις τους —οι οποίες κινούνται αντίστροφα— ανεβαίνουν ταυτόχρονα στις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ευρώπη, την Ιαπωνία και την Αυστραλία. Δεν πρόκειται πλέον για μια τοπική αντίδραση σε συγκεκριμένα οικονομικά στοιχεία, αλλά για ευρύτερη ανατιμολόγηση του κινδύνου.

Οι επενδυτές ζητούν μεγαλύτερη αποζημίωση για να διακρατούν μακροπρόθεσμο χρέος, καθώς αυξάνονται οι αβεβαιότητες γύρω από τον πληθωρισμό, τα επιτόκια, τα δημοσιονομικά ελλείμματα και τον τεράστιο όγκο νέων ομολόγων που πρέπει να απορροφήσει η αγορά.

Το αμερικανικό 10ετές πλησιάζει το κρίσιμο 5%

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η απόδοση του 10ετούς Treasury έφτασε στο 4,81%, αγγίζοντας το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων σχεδόν τριών ετών. Το 5%, που μέχρι πρόσφατα φαινόταν μακρινό, αντιμετωπίζεται πλέον ως πιθανό επόμενο ορόσημο.

Η απόδοση του διετούς τίτλου, η οποία αντιδρά εντονότερα στις προσδοκίες για τη νομισματική πολιτική της Federal Reserve, ανέβηκε στο 4,41%, στο υψηλότερο επίπεδο από τον Ιανουάριο του 2025.

Η Charu Chanana, επικεφαλής επενδυτικής στρατηγικής της Saxo, εκτιμά ότι η αγορά απαιτεί υψηλότερο ασφάλιστρο απέναντι σε τρεις βασικούς κινδύνους: τον επίμονο πληθωρισμό, την επιδείνωση των δημόσιων οικονομικών και την αυξανόμενη προσφορά χρέους.

Κατά την εκτίμησή της, η απόδοση του αμερικανικού 10ετούς μπορεί να φτάσει το 5% προτού οι τίτλοι γίνουν αρκετά ελκυστικοί ώστε να επιστρέψει ισχυρότερη αγοραστική ζήτηση.

Το επίπεδο αυτό δεν έχει μόνο συμβολική σημασία. Οι αποδόσεις των κρατικών τίτλων αποτελούν βάση για την τιμολόγηση στεγαστικών και επιχειρηματικών δανείων, εταιρικών ομολόγων και άλλων χρηματοοικονομικών προϊόντων. Όσο ανεβαίνουν, τόσο ακριβότερη γίνεται η πίστωση σε ολόκληρη την οικονομία.

Από την Ιαπωνία έως την Ευρώπη

Η πίεση έχει παγκόσμια χαρακτηριστικά. Στην Ιαπωνία, η απόδοση του 10ετούς κρατικού ομολόγου διαμορφώθηκε στο 3,01%, παραμένοντας πάνω από το 3% για πρώτη φορά εδώ και περίπου τρεις δεκαετίες.

Η μεταβολή είναι ιδιαίτερα σημαντική για μια χώρα που αποτέλεσε επί χρόνια το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα μηδενικών και αρνητικών επιτοκίων. Η επιστροφή του ιαπωνικού 10ετούς σε αυτά τα επίπεδα δείχνει πόσο βαθιά έχει αλλάξει το διεθνές περιβάλλον χρηματοδότησης.

Στην Αυστραλία, η αντίστοιχη απόδοση ανήλθε στο 5,198%, το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 15 και πλέον ετών.

Οι πωλήσεις επεκτάθηκαν και στην Ευρώπη. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης στα γερμανικά Bunds υποχώρησαν στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2011, ενώ τα γαλλικά OAT futures έφτασαν σε ιστορικό χαμηλό. Η πτώση των συμβολαίων αντανακλά τις πιέσεις στις τιμές των ομολόγων και την άνοδο των αποδόσεων, χωρίς τα επίπεδά τους να ταυτίζονται απευθείας με τις αποδόσεις των ίδιων των τίτλων.

Το πετρέλαιο αλλάζει ξανά τις προσδοκίες

Η νέα ενεργειακή αναταραχή λειτουργεί ως επιταχυντής του sell-off. Το Brent αυξήθηκε κατά 1% στα 95,61 δολάρια το βαρέλι, μετά από άνοδο σχεδόν 6% στην προηγούμενη συνεδρίαση.

Η άνοδος του πετρελαίου δημιουργεί τον κίνδυνο ενός νέου κύματος πληθωριστικών πιέσεων, καθώς το υψηλότερο ενεργειακό κόστος περνά στις μεταφορές, στην παραγωγή και τελικά στις τιμές καταναλωτή.

Αυτό δυσκολεύει τη θέση των κεντρικών τραπεζών. Ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ παραμένει πάνω από τον στόχο του 2% της Fed, ενώ οι αγορές έχουν αρχίσει να προεξοφλούν νέες αυξήσεις επιτοκίων και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.

Οι traders τιμολογούν αύξηση επιτοκίων στην Ευρώπη την επόμενη εβδομάδα, ενώ αποδίδουν πιθανότητα περίπου 68% σε αντίστοιχη κίνηση στις ΗΠΑ μία εβδομάδα αργότερα. Οι προσδοκίες ενισχύθηκαν και από τις πρόσφατες δηλώσεις του επικεφαλής της Federal Reserve, Kevin Warsh, ο οποίος έστειλε αυστηρότερο μήνυμα για την αντιμετώπιση του πληθωρισμού.

Ο ανταγωνισμός για κεφάλαια και η AI

Στην ήδη μεγάλη προσφορά κρατικού χρέους προστίθενται οι αυξανόμενες χρηματοδοτικές ανάγκες των τεχνολογικών ομίλων.

Οι hyperscalers αντλούν τεράστια ποσά από τις αγορές ομολόγων για να χρηματοδοτήσουν data centers, ενεργειακές εγκαταστάσεις και υπολογιστικές υποδομές για την τεχνητή νοημοσύνη. Οι εκδόσεις αυτές δεν καθορίζουν από μόνες τους τις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων, αυξάνουν όμως τη συνολική προσφορά τίτλων και τον ανταγωνισμό για τα διαθέσιμα επενδυτικά κεφάλαια.

Ο Naka Matsuzawa, επικεφαλής μακροοικονομικής στρατηγικής της Nomura Securities στο Τόκιο, επισημαίνει ότι η προθυμία των τεχνολογικών κολοσσών να δανείζονται ακόμη και με υψηλότερο κόστος συμβάλλει στην ανοδική πίεση των αποδόσεων.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν οι επενδύσεις αυτές θα οδηγήσουν σε αρκετά μεγάλη αύξηση της παραγωγικότητας, των εισοδημάτων και της οικονομικής ανάπτυξης ώστε να δικαιολογήσουν και να απορροφήσουν ένα ακριβότερο περιβάλλον χρηματοδότησης.

Οι αγορές ελέγχουν τα κρατικά οικονομικά

Πίσω από την αναταραχή βρίσκεται και ένα πιο θεμελιώδες πρόβλημα: οι κυβερνήσεις χρειάζονται διαρκώς περισσότερα χρήματα.

Τα μεγάλα δημοσιονομικά ελλείμματα, οι αμυντικές δαπάνες, οι ενεργειακές επενδύσεις και η αναχρηματοδότηση παλαιότερου χρέους αυξάνουν τις εκδόσεις κρατικών τίτλων. Οι επενδυτές, όμως, δεν είναι πλέον πρόθυμοι να απορροφούν απεριόριστο χρέος με τις χαμηλές αποδόσεις του παρελθόντος.

Η Ιαπωνία βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της ανησυχίας. Ο πρωθυπουργός Sanae Takaichi προωθεί ένα φιλόδοξο πρόγραμμα κρατικών επενδύσεων, την ώρα που η χώρα διαθέτει ήδη ένα από τα υψηλότερα επίπεδα δημόσιου χρέους στον κόσμο.

Ο Fred Neumann, επικεφαλής οικονομολόγος Ασίας της HSBC, συνδέει την άνοδο των ιαπωνικών αποδόσεων τόσο με τις ανησυχίες για τις δημοσιονομικές προοπτικές όσο και με τα σχέδια αύξησης των δαπανών.

Παρόμοιες πιέσεις αντιμετωπίζουν η Βρετανία, η Γαλλία και η Γερμανία. Η Ιαπωνία και η Βρετανία θεωρούνται από τη Chanana οι αγορές που βρίσκονται πιο κοντά στην «πρώτη γραμμή», επειδή η δημοσιονομική πίεση συμπίπτει με μεταβολές στη νομισματική πολιτική. Η Γαλλία παραμένει επίσης ευάλωτη λόγω της πορείας του χρέους της.

Γιατί το 5% αφορά ολόκληρη την οικονομία

Εάν το αμερικανικό 10ετές περάσει το 5%, το αποτέλεσμα δεν θα περιοριστεί στην αγορά ομολόγων. Το ακριβότερο κρατικό χρήμα μπορεί να αυξήσει το κόστος των στεγαστικών και των επιχειρηματικών δανείων, να συμπιέσει τις αποτιμήσεις των μετοχών και να επιβαρύνει τους προϋπολογισμούς των κυβερνήσεων.

Όσο μεγαλύτερο μέρος των κρατικών εσόδων κατευθύνεται στην πληρωμή τόκων, τόσο λιγότερος δημοσιονομικός χώρος απομένει για επενδύσεις, κοινωνικές παροχές και νέες πολιτικές.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Οι χώρες που έγιναν πλουσιότερες μέσα στο 2026
• Ποια είναι τα πιο υψηλόμισθα και περιζήτητα επαγγέλματα της επόμενης δεκαετίας
• Από τη Μύκονο, έως τη Δράμα: Ο νέος χάρτης πλειστηριασμών της ΑΑΔΕ – Τα ακίνητα
• Τα τρία πολιτικά ερωτήματα του Σεπτεμβρίου