Brainstorm Energy 2026: Πώς η AI επανασχεδιάζει το επιχειρηματικό μοντέλο των ενεργειακών εταιρειών
Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αποτελέσει έναν από τους σημαντικότερους καταλύτες μετασχηματισμού για τον ενεργειακό κλάδο, ωστόσο η πραγματική της αξία δεν θα κριθεί από το πόσα νέα εργαλεία θα υιοθετήσουν οι επιχειρήσεις, αλλά από το κατά πόσο θα καταφέρουν να επανασχεδιάσουν συνολικά τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν.
Στο φετινό Brainstorm Energy Summit, που πραγματοποιήθηκε από το Fortune Greece στην ΑΤΡΑΚΤΟ, ο Δρ. Γιωργής Κριτσωτάκις, Managing Director και Energy & Resources Lead της Accenture Greece, σε συζήτηση με τον Τάσο Ζάχο, CEO & Partner του Fortune Greece, ανέλυσε το πώς η τεχνητή νοημοσύνη επανασχεδιάζει σταδιακά το επιχειρηματικό μοντέλο των ενεργειακών εταιρειών. Όπως επισήμανε, η πραγματική αξία της AI δεν βρίσκεται απλώς στην υιοθέτηση νέων εργαλείων, αλλά στον συνολικό μετασχηματισμό του τρόπου λειτουργίας ενός οργανισμού, από τις δεξιότητες και τη λήψη αποφάσεων μέχρι την αξιοποίηση των δεδομένων και τη δημιουργία νέων πηγών εσόδων.
Σε ένα ενεργειακό περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από γεωπολιτική αβεβαιότητα, αυξανόμενες ανάγκες ηλεκτροδότησης, γηρασμένες υποδομές, ελλείψεις εξειδικευμένου προσωπικού και νέες ψηφιακές απειλές, η AI έρχεται να προσθέσει ακόμη μία παράμετρο στον μετασχηματισμό των utilities.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον κ. Κριτσωτάκι, η τεχνολογία από μόνη της δεν αποτελεί τη λύση. Το ζητούμενο είναι οι ενεργειακές επιχειρήσεις να συνδέσουν την αξιοποίηση της AI με συγκεκριμένη επιχειρηματική αξία, νέα skills και έναν συνολικό επανασχεδιασμό του operating model τους.
Ένας ενεργειακός κλάδος σε περιβάλλον διαρκούς αβεβαιότητας
Περιγράφοντας το πλαίσιο μέσα στο οποίο καλούνται σήμερα να πάρουν αποφάσεις οι ενεργειακές εταιρείες, ο κ. Κριτσωτάκις στάθηκε αρχικά στη γεωπολιτική αστάθεια και στις μεγάλες εξαρτήσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, μεγάλο μέρος της παγκόσμιας παραγωγής μπαταριών αλλά και φωτοβολταϊκών πάνελ εξακολουθεί να συγκεντρώνεται στην Κίνα, δημιουργώντας σημαντικά «choke points» σε μια περίοδο κατά την οποία η ενεργειακή μετάβαση επιταχύνεται.
Ταυτόχρονα, ένα δεύτερο μεγάλο ζήτημα αφορά τα ίδια τα ηλεκτρικά δίκτυα. «Τα δίκτυα φτιάχτηκαν για να υποστηρίξουν διαφορετική κατανάλωση από αυτή που έχουμε σήμερα», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι οι ανάγκες αναβάθμισης είναι τεράστιες, την ώρα που αυξάνεται παράλληλα η εξάρτηση από εξειδικευμένους τεχνικούς.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, ο μέσος όρος ηλικίας των ανθρώπων που διαθέτουν την απαραίτητη τεχνική εμπειρία για τη συντήρηση των δικτύων ξεπερνά παγκοσμίως τα 54 έτη, δημιουργώντας ένα πρόσθετο ζήτημα για το πώς αυτή η τεχνογνωσία θα μεταφερθεί στην επόμενη γενιά εργαζομένων.
Ψηφιοποίηση σημαίνει και περισσότερες κυβερνοαπειλές
Η μετάβαση σε ένα περισσότερο ψηφιοποιημένο ενεργειακό σύστημα δημιουργεί, την ίδια στιγμή, ένα νέο πεδίο κινδύνου. Όσο αυξάνεται η ψηφιακή έκθεση των κρίσιμων υποδομών, τόσο αυξάνεται και η επιφάνεια των πιθανών κυβερνοεπιθέσεων.
Ο κ. Κριτσωτάκις αναφέρθηκε σε περίπου 1.670 κυβερνοεπιθέσεις ημερησίως που, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, μπορεί να δέχεται ένας οργανισμός κρίσιμων υποδομών παγκοσμίως, επισημαίνοντας ότι περιστατικά κυβερνοεπιθέσεων σε ενεργειακά δίκτυα και αγωγούς έχουν ήδη δείξει το μέγεθος του κινδύνου. Και όλα αυτά συμβαίνουν σε μια περίοδο κατά την οποία ο εξηλεκτρισμός της οικονομίας προσθέτει ακόμη μεγαλύτερη πίεση στα δίκτυα.
Η «εξίσωση» των data centers και της AI
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στα data centers, τα οποία βρίσκονται στο επίκεντρο της νέας ψηφιακής οικονομίας, αλλά ταυτόχρονα αποτελούν εξαιρετικά ενεργοβόρες υποδομές.
«Η ανάγκη να τα φτιάξουμε είναι εκεί. Το πόσο τα υποδεχόμαστε ή όχι είναι μια άλλη μεγάλη κουβέντα», ανέφερε ο Managing Director της Accenture Greece. Σύμφωνα με το παράδειγμα που παρέθεσε από τις Ηνωμένες Πολιτείες, έως το 2030 σημαντικό μέρος της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας θα κατευθύνεται αποκλειστικά στην τροφοδοσία data centers. Το ζήτημα, επομένως, δεν περιορίζεται στο εάν οι οικονομίες διαθέτουν αρκετή ενέργεια για αυτές τις υποδομές, αλλά και στο κατά πόσο τα data centers δημιουργούν αντίστοιχη υπεραξία για το ευρύτερο οικονομικό οικοσύστημα.
Πάνω σε αυτή την εξίσωση έρχεται να προστεθεί και η ίδια η τεχνητή νοημοσύνη, τόσο ως νέος μεγάλος καταναλωτής υπολογιστικής και ενεργειακής ισχύος όσο και ως εργαλείο που μπορεί να αλλάξει δραστικά τον τρόπο λειτουργίας των επιχειρήσεων του κλάδου.
Πού μπορεί να κάνει πραγματικά τη διαφορά η AI
Παρά τον θόρυβο που συνοδεύει την AI, ο ενεργειακός κλάδος βρίσκεται ακόμη σε σχετικά πρώιμο στάδιο όσον αφορά την πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων της. Σε αντίθεση με τομείς όπως οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, οι ασφαλιστικές εταιρείες ή το software, όπου μεγάλο μέρος της δραστηριότητας μπορεί να επηρεαστεί άμεσα από την τεχνητή νοημοσύνη, η ενέργεια διαθέτει ένα σημαντικό φυσικό και υποδομιακό σκέλος.
Η παραγωγή, η μεταφορά, η διανομή και η συντήρηση των δικτύων δεν μπορούν απλώς να «αυτοματοποιηθούν» μέσω ενός μοντέλου AI. Υπάρχουν όμως ήδη περιοχές στις οποίες η τεχνολογία μπορεί να δημιουργήσει άμεσα αποτελέσματα. Το asset management, το predictive maintenance, η ανάλυση δεδομένων, οι προβλέψεις και η υποστήριξη των αποφάσεων μπορούν να γίνουν ταχύτερα και αποτελεσματικότερα.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα που έδωσε ο κ. Κριτσωτάκις για τις αναλύσεις που πραγματοποιούν σήμερα στελέχη των ενεργειακών επιχειρήσεων. Εργασίες που μπορεί να απαιτούσαν σημαντικό χρόνο μπορούν πλέον, μέσω ενός μοντέλου AI, να αποκτήσουν μέσα σε δευτερόλεπτα μια πρώτη βάση ανάλυσης.
Η απάντηση μπορεί να μην είναι πάντοτε απολύτως σωστή και να απαιτεί ανθρώπινο έλεγχο, όμως αλλάζει ριζικά την ταχύτητα με την οποία μπορεί να λειτουργήσει ένας οργανισμός. Και αυτό επηρεάζει με τη σειρά του και τις δεξιότητες που θα χρειάζονται οι επιχειρήσεις στο μέλλον.
Το μεγάλο λάθος: «Ποιο εργαλείο AI θα αγοράσουμε;»
Σύμφωνα με τον κ. Κριτσωτάκι, ένα από τα σημαντικότερα λάθη που κάνουν σήμερα οι επιχειρήσεις είναι ότι ξεκινούν τη συζήτηση γύρω από την AI από την τεχνολογία. «Δεν πρέπει να ξεκινήσεις την κουβέντα του AI γύρω από το τι εργαλείο θα βάλουμε», τόνισε.
Όπως εξήγησε, σε πολλές επιχειρήσεις περίπου το 80% της συζήτησης περιστρέφεται γύρω από την τεχνολογία και μόλις το 20% γύρω από τη δέσμευση της ηγεσίας, το λειτουργικό μοντέλο και τον τρόπο με τον οποίο θα αλλάξει συνολικά ο οργανισμός. Αυτή η αναλογία, κατά τον ίδιο, πρέπει να ανατραπεί. Η ίδια η τεχνολογία, άλλωστε, σταδιακά θα γίνεται περισσότερο commoditized. Το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα επομένως δεν θα προκύπτει απλώς από την πρόσβαση σε ένα AI εργαλείο, αλλά από το πώς αυτό ενσωματώνεται στις διαδικασίες και συνδέεται με πραγματική επιχειρηματική αξία.
Ένα ακόμη λάθος αφορά την τάση των επιχειρήσεων να δημιουργούν συνεχώς μικρά proofs of concept (POCs) χωρίς να διαθέτουν ένα ευρύτερο σχέδιο μετασχηματισμού. Όπως εξήγησε, μέχρι μια εταιρεία να κατασκευάσει το business case, να εγκρίνει και να ολοκληρώσει ένα μικρό πιλοτικό project, υπάρχει ο κίνδυνος η ίδια η τεχνολογία πάνω στην οποία βασίστηκε να έχει ήδη ξεπεραστεί.
Αντί για μια τέτοια αποσπασματική προσέγγιση, απαιτείται ένα συνολικό playbook. Αυτό σημαίνει δέσμευση της ηγεσίας, σύνδεση των αλλαγών με συγκεκριμένη αξία και σαφείς δείκτες μέτρησής της από την αρχή της διαδικασίας. Μόνο τότε μπορούν να απαντηθούν αποτελεσματικά και τα επόμενα ερωτήματα: ποια skills χρειάζεται μια εταιρεία, πώς πρέπει να αλλάξει η οργανωτική της δομή και ποιοι ρόλοι θα είναι απαραίτητοι τα επόμενα χρόνια.
Το utility του μέλλοντος: Concierge, data broker και power-tech εταιρεία
Πώς θα μπορούσε λοιπόν να μοιάζει το ενεργειακό utility του μέλλοντος; Ο κ. Κριτσωτάκις τοποθέτησε την απάντηση μέσα σε ένα «τρίγωνο» τριών πιθανών μοντέλων.
Το πρώτο είναι το utility ως concierge. Οι ενεργειακές επιχειρήσεις θα συνεχίσουν να παρέχουν τις βασικές υπηρεσίες που γνωρίζουμε σήμερα, αλλά με πολύ πιο προσωποποιημένο τρόπο και με ένα ευρύτερο χαρτοφυλάκιο προϊόντων. Θα μπορούν, για παράδειγμα, με τη συγκατάθεση των χρηστών, να διαχειρίζονται ενεργειακά το σπίτι ή μια επιχείρηση, βελτιστοποιώντας την κατανάλωση και προσφέροντας νέες υπηρεσίες.
Το δεύτερο μοντέλο αφορά την αξιοποίηση του τεράστιου όγκου δεδομένων που ήδη διαθέτουν. Δεδομένα παραγωγής, κατανάλωσης, χρήσης και λειτουργίας του δικτύου μπορούν να συνδυαστούν και να αποτελέσουν τη βάση για νέα προϊόντα και υπηρεσίες. «Θεωρώ ότι υπάρχει κάπου ένα data broker play», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Και το τρίτο αφορά την επέκταση των utilities σε εντελώς νέες αγορές, όπως αυτή των data centers. Οι ενεργειακές επιχειρήσεις μπορούν να μετατραπούν σε βασικούς παρόχους της ενεργειακής υποδομής που απαιτεί η νέα ψηφιακή οικονομία, δημιουργώντας παράλληλα νέα και μακροπρόθεσμα revenue streams.
Το τελικό μοντέλο, σύμφωνα με τον ίδιο, πιθανότατα θα αποτελεί έναν συνδυασμό αυτών των τριών κατευθύνσεων. Με μία σταθερά, όμως, να βρίσκεται κάτω από όλες: την τεχνολογία. Σε μια περίοδο όπου κάθε κλάδος καλείται πλέον να απαντήσει στο ερώτημα «how much tech do I need?», τα ενεργειακά utilities μετατρέπονται σταδιακά σε power-tech οργανισμούς, με την AI να λειτουργεί όχι ως αυτοσκοπός, αλλά ως το εργαλείο που μπορεί να επιταχύνει αυτή τη μετάβαση.
Παρακολουθήστε όλα όσα συζητήθηκαν στο Brainstorm Energy Summit 2026 στο YouTube του Fortune Greece.
Φωτογραφίες: Panoulis
