Παιδιά, μακιγιάζ και social media: Πότε ο πειραματισμός γίνεται πίεση
- TikTok και Instagram έχουν φέρει παιδιά και εφήβους πολύ πιο κοντά σε προϊόντα μακιγιάζ και skincare που παλαιότερα απευθύνονταν κυρίως σε ενηλίκους.
- Οι δερματολόγοι προειδοποιούν κυρίως για την υπερβολική χρήση πολλών προϊόντων και ισχυρών δραστικών ουσιών σε ευαίσθητο παιδικό δέρμα.
- Οι ειδικοί ψυχικής υγείας τονίζουν ότι το πρόβλημα αρχίζει όταν η περιποίηση και το μακιγιάζ παύουν να είναι παιχνίδι και συνδέονται με έντονο άγχος, σύγκριση και ανάγκη επιβεβαίωσης.
Το μακιγιάζ πριν από το σχολείο και οι πολύπλοκες ρουτίνες skincare δεν αποτελούν πλέον ασυνήθιστη εικόνα για παιδιά και εφήβους.
Με την επιστροφή στα θρανία, τα social media γεμίζουν ξανά με βίντεο μαθητριών που ξεκινούν τη μέρα τους μπροστά στον καθρέφτη, χρησιμοποιώντας από καθαριστικά και serum έως ρουζ, μάσκαρα και lip gloss.
Η πρώτη επαφή με τον κόσμο της ομορφιάς φαίνεται να ξεκινά σε ολοένα μικρότερες ηλικίες, με το TikTok και το Instagram να έχουν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των τάσεων και των καταναλωτικών επιλογών.
Οι influencers καθορίζουν όλο και περισσότερο τις αγορές
Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν ακόμη εξειδικευμένα στοιχεία για την ηλικία στην οποία ξεκινά η χρήση καλλυντικών ούτε για το ύψος της σχετικής κατανάλωσης από παιδιά και προέφηβους.
Ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Βιομηχάνων και Αντιπροσώπων Καλλυντικών και Αρωμάτων επισημαίνει, πάντως, ότι πρόκειται για μια διεθνή τάση που έχει ενισχυθεί από τα social media.
Η γενική διευθύντρια του ΠΣΒΑΚ, Ιωάννα Βαλασκοπούλου, σημειώνει ότι οι νεότεροι καταναλωτές είναι πλέον ιδιαίτερα εξοικειωμένοι με προϊόντα, brands και τάσεις που μέχρι πριν από λίγα χρόνια αφορούσαν κυρίως ενηλίκους.
Πολλές φορές, μάλιστα, φτάνουν στο κατάστημα έχοντας ήδη αποφασίσει τι θέλουν, επηρεασμένοι από κάποιον influencer ή από ένα viral βίντεο.
Όχι μόνο μακιγιάζ, αλλά και skincare
Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στο μακιγιάζ.
Καθαριστικά, ενυδατικές κρέμες, οροί και αντηλιακά έχουν γίνει μέρος της καθημερινότητας αρκετών προεφήβων.
Αυτό δεν είναι από μόνο του προβληματικό, όμως οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η παιδική επιδερμίδα έχει διαφορετικές ανάγκες από εκείνη των ενηλίκων.
Τι κινδύνους έχει για το παιδικό δέρμα
Ο πρόεδρος της Ελληνικής Δερματολογικής και Αφροδισιολογικής Εταιρείας, Σωτήριος Γ. Θεοχάρης, εξηγεί ότι το παιδικό και προεφηβικό δέρμα είναι πιο ευαίσθητο και μπορεί ευκολότερα να εμφανίσει ερεθισμούς, αλλεργικές αντιδράσεις ή επιδείνωση της ακμής.
Το βασικό πρόβλημα, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν είναι απαραίτητα ένα συγκεκριμένο προϊόν, αλλά η καθημερινή χρήση πολλών διαφορετικών καλλυντικών και ισχυρών δραστικών συστατικών.
Οι ανεπιθύμητες αντιδράσεις μπορεί να περιλαμβάνουν ξηρότητα, κοκκινίλα, κνησμό, αίσθημα καύσου, απολέπιση και αλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής.
Προσοχή στα ισχυρά ενεργά συστατικά
Δεν υπάρχει, σύμφωνα με τον κ. Θεοχάρη, ένα συστατικό που πρέπει να απαγορεύεται καθολικά σε όλα τα παιδιά.
Αυτό που χρειάζεται να αποφεύγεται είναι η αλόγιστη χρήση ισχυρών δραστικών ουσιών, όπως τα ισχυρά απολεπιστικά οξέα, χωρίς συγκεκριμένη δερματολογική ένδειξη.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στην περιοχή γύρω από τα μάτια, ενώ αρώματα και ορισμένα συντηρητικά αποτελούν συχνές αιτίες αλλεργικών αντιδράσεων.
Ακόμη και προϊόντα φυσικής προέλευσης δεν είναι απαραίτητα απαλλαγμένα από τον κίνδυνο ερεθισμού.
Τι χρειάζεται πραγματικά το παιδικό δέρμα
Για ένα παιδί χωρίς δερματολογικό πρόβλημα, η βασική φροντίδα μπορεί να παραμένει πολύ απλή:
- ένα ήπιο καθαριστικό
- μια ενυδατική κρέμα χωρίς άρωμα
- αντηλιακό ευρέος φάσματος με SPF 30 ή υψηλότερο
Όπως τονίζει ο πρόεδρος της ΕΔΑΕ, το παιδικό δέρμα «δεν χρειάζεται δεκάδες προϊόντα».
Το μακιγιάζ δεν σημαίνει απαραίτητα χαμηλή αυτοεκτίμηση
Από ψυχολογικής πλευράς, η πρώιμη ενασχόληση με το μακιγιάζ δεν σημαίνει αυτομάτως ότι ένα παιδί έχει χαμηλή αυτοεκτίμηση ή ότι «βιάζεται να μεγαλώσει».
Ο Γεράσιμος Μακρής, ειδικευόμενος ψυχίατρος παιδιού και εφήβου και διδάσκων Αναπτυξιακής Ψυχολογίας στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, σημειώνει ότι το φαινόμενο πρέπει να εξετάζεται μέσα στο πλαίσιο της φυσιολογικής ανάπτυξης.
Με την έναρξη της ήβης, περίπου από τα δέκα χρόνια, το σώμα αρχίζει να αλλάζει, ενώ ταυτόχρονα μεγαλώνει η σημασία της γνώμης των συνομηλίκων.
Το μακιγιάζ μπορεί τότε να λειτουργεί ως μέσο πειραματισμού και εξερεύνησης της ταυτότητας.
«Ένας καθρέφτης που δεν τελειώνει ποτέ»
Τα social media, ωστόσο, έχουν αλλάξει την ένταση της σχέσης των εφήβων με την εικόνα τους.
Ο κ. Μακρής περιγράφει τις πλατφόρμες ως «έναν καθρέφτη που δεν τελειώνει ποτέ».
Likes, σχόλια, προβολές και συνεχείς συγκρίσεις με φίλους, influencers και επεξεργασμένες εικόνες δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο η εμφάνιση αξιολογείται διαρκώς.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν ο πειραματισμός μετατρέπεται σε ανάγκη συνεχούς διόρθωσης της εικόνας και το παιδί νιώθει ότι πρέπει να αλλάξει για να γίνει αποδεκτό.
Τα σημάδια που πρέπει να προσέξουν οι γονείς
Η συχνότητα με την οποία ένα παιδί βάφεται δεν αρκεί από μόνη της για να δείξει ότι υπάρχει πρόβλημα.
Μεγαλύτερη σημασία έχει ο ρόλος που έχει αποκτήσει το μακιγιάζ στη ζωή του.
Ενδείξεις που χρειάζονται προσοχή είναι η επίμονη ενασχόληση με τον καθρέφτη ή την κάμερα, η συνεχής ανάγκη επιβεβαίωσης, οι συχνές συγκρίσεις με άλλα πρόσωπα και η αποφυγή σχολείου ή κοινωνικών δραστηριοτήτων λόγω εμφάνισης.
Ανησυχητικές θεωρούνται επίσης οι έντονες αλλαγές στη διάθεση και η κοινωνική απομόνωση.
Όταν το «δεν μου αρέσω» γίνεται «δεν αντέχω να με δουν»
Κατά τον κ. Μακρή, μια ουσιαστική διαχωριστική γραμμή είναι όταν η προσωρινή δυσαρέσκεια με την εμφάνιση μετατρέπεται σε έντονη δυσφορία και αποφυγή.
Άλλο είναι ένα παιδί να μη νιώθει καλά με την εικόνα του μια συγκεκριμένη ημέρα και άλλο να αισθάνεται ότι δεν μπορεί να εμφανιστεί δημόσια χωρίς να κρύψει ή να αλλάξει κάτι πάνω του.
Πώς πρέπει να αντιδρούν οι γονείς
Οι ειδικοί δεν προτείνουν ούτε την απόλυτη απαγόρευση ούτε την υποτίμηση των ανησυχιών του παιδιού.
Το ζητούμενο είναι να υπάρχει χώρος για συζήτηση γύρω από την εικόνα, την πίεση των social media και το πώς αισθάνεται το παιδί απέναντι στην εμφάνισή του.
Εάν η ενασχόληση συνοδεύεται από έντονο άγχος, απομόνωση ή δυσκολία στην καθημερινή λειτουργία, μπορεί να χρειαστεί η συμβολή ειδικού ψυχικής υγείας.
Όπως συνοψίζει ο κ. Μακρής, ο γονιός καλείται να προσφέρει «όριο χωρίς επιβολή και ελευθερία χωρίς εγκατάλειψη».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- OpenAI: Νέα περιστατικά «ανησυχητικής» συμπεριφοράς από μοντέλα AI – Προσπάθησαν να κλέψουν και να κρύψουν λάθη
- Στενό του Ορμούζ: «Βουτιά» στις διελεύσεις πλοίων – Μόλις 3 πέρασαν σε μία ημέρα
- «Καμπανάκι» Γκουτέρες για τo AI: «Δεν μπορούμε να αγνοήσουμε τους κινδύνους»
