Πώς φτάσαμε στην κρίση των τουρκικών funds: Ρευστοποιούνται 131, με επενδύσεις άνω των 18 δισ. δολαρίων

• Η τουρκική εποπτική αρχή διέταξε τη ρευστοποίηση 131 επενδυτικών funds.
• Τα χαρτοφυλάκια αφορούν περίπου 350.000 επενδυτές και επενδύσεις άνω των 18 δισ. δολαρίων.
• Η Türkiye İş Bankası θα επιβλέψει τα funds της Tera Portföy.
• Η κρατική Ziraat Bankası αναλαμβάνει funds έξι ακόμη εταιρειών διαχείρισης.
• Τα περιουσιακά στοιχεία θα πωλούνται σταδιακά και τα έσοδα θα διανέμονται αναλογικά στους επενδυτές.
• Η κρίση συνδέεται με μεγάλες και συγκεντρωμένες τοποθετήσεις σε μετοχές χαμηλής διασποράς.
• Οι τουρκικές Αρχές έχουν λάβει πρόσθετα μέτρα ρευστότητας και διερευνούν καταγγελίες για χειραγώγηση μετοχών.

Σε ελεγχόμενη ρευστοποίηση οδηγούνται 131 τουρκικά επενδυτικά funds, τα οποία βρέθηκαν στο επίκεντρο της κρίσης ρευστότητας που προκάλεσε έντονες αναταράξεις στο Χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης.

Το Συμβούλιο Κεφαλαιαγοράς της Τουρκίας, γνωστό ως SPK, ανέθεσε σε δύο από τις μεγαλύτερες τράπεζες της χώρας να επιβλέψουν την εκκαθάριση των χαρτοφυλακίων και την επιστροφή των κεφαλαίων στους επενδυτές.

Σύμφωνα με το Bloomberg, τα funds διαθέτουν επενδύσεις συνολικής αξίας άνω των 18 δισ. δολαρίων και περίπου 350.000 επενδυτές. Άλλες εκτιμήσεις, οι οποίες βασίζονται σε διαφορετική χρονική αποτίμηση των χαρτοφυλακίων, τοποθετούν το συνολικό ενεργητικό ακόμη υψηλότερα.

Η ιδιωτική Türkiye İş Bankası θα αναλάβει τη διαδικασία για τα funds που έχουν συσταθεί από την Tera Portföy Yönetimi. Η κρατική Ziraat Bankası θα επιβλέψει τα χαρτοφυλάκια έξι ακόμη εταιρειών διαχείρισης, μεταξύ των οποίων βρίσκεται η Pusula Portföy Yönetimi.

Πώς θα γίνει η ρευστοποίηση

Η απόφαση δεν προβλέπει την ταυτόχρονη και άμεση πώληση όλων των περιουσιακών στοιχείων των funds. Οι δύο τράπεζες θα προχωρήσουν σε σταδιακές ρευστοποιήσεις, με στόχο να περιοριστούν οι πιέσεις στις τιμές και να προστατευθεί, στον βαθμό του δυνατού, η αξία των χαρτοφυλακίων.

Τα έσοδα από τις πωλήσεις θα διανέμονται στους επενδυτές αναλογικά με τον αριθμό των μεριδίων που κατέχουν.

Προτεραιότητα θα δοθεί στα αιτήματα εξαγοράς που υποβλήθηκαν μετά τις 13:30 της 17ης Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με την απόφαση της εποπτικής αρχής.

Για τους επενδυτές, αυτό σημαίνει ότι η επιστροφή των χρημάτων δεν θα πραγματοποιηθεί απαραίτητα άμεσα ούτε σε μία ενιαία ημερομηνία. Το τελικό ποσό θα εξαρτηθεί από τις τιμές στις οποίες θα πωληθούν τα στοιχεία του ενεργητικού και από τη δυνατότητα των τραπεζών να βρουν αγοραστές χωρίς να προκαλέσουν νέα απότομη πτώση.

Πώς ξεκίνησε η κρίση

Οι πιέσεις είχαν αρχίσει να συσσωρεύονται από τον Αύγουστο, όταν οι τουρκικές ρυθμιστικές αρχές αυστηροποίησαν τους κανόνες για τα funds που διατηρούσαν μεγάλες και συγκεντρωμένες θέσεις σε συγκεκριμένες μετοχές.

Πολλά από τα συγκεκριμένα χαρτοφυλάκια είχαν επενδύσει σε εταιρείες με περιορισμένη ελεύθερη διασπορά. Σε τέτοιες μετοχές, ακόμη και σχετικά μικρός αριθμός συναλλαγών μπορεί να προκαλέσει μεγάλες μεταβολές στις τιμές, καθώς το ποσοστό των τίτλων που διαπραγματεύεται ελεύθερα στην αγορά είναι χαμηλό.

Όταν οι νέοι κανόνες ανάγκασαν τους διαχειριστές να μειώσουν τις συγκεντρωμένες θέσεις τους, η έλλειψη επαρκούς αγοραστικού ενδιαφέροντος περιόρισε τη δυνατότητα γρήγορης πώλησης των μετοχών.

Η κατάσταση επιδεινώθηκε όταν επενδυτές άρχισαν να ζητούν μαζικά την εξαγορά των μεριδίων τους. Funds των Tera και Pusula γνωστοποίησαν ότι δεν μπορούσαν να ικανοποιήσουν εγκαίρως ορισμένα από τα σχετικά αιτήματα, εντείνοντας τις ανησυχίες για τη ρευστότητα ολόκληρου του κλάδου.

Το sell-off στο χρηματιστήριο

Η ανάγκη άντλησης μετρητών ανάγκασε funds να πουλήσουν μετοχές, μεταφέροντας την κρίση από τα χαρτοφυλάκια στην ευρύτερη αγορά.

Οι μεγαλύτερες πιέσεις καταγράφηκαν σε τίτλους μικρότερης κεφαλαιοποίησης και περιορισμένης εμπορευσιμότητας, αρκετοί από τους οποίους υπέστησαν απότομες απώλειες. Το κύμα πωλήσεων επεκτάθηκε στη συνέχεια και στον βασικό χρηματιστηριακό δείκτη της Κωνσταντινούπολης.

Σύμφωνα με το Reuters, οι συνολικές εκροές από funds έφθασαν περίπου το 1 δισ. δολάρια μέσα σε μία ημέρα, ενώ η τουρκική κεντρική τράπεζα αύξησε την παροχή ρευστότητας και τα όρια διατραπεζικού δανεισμού, προκειμένου να περιορίσει τον κίνδυνο νέων αναγκαστικών πωλήσεων.

Η Επιτροπή Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας της χώρας χαρακτήρισε τα προβλήματα περιορισμένα και διαχειρίσιμα, επιχειρώντας να αποτρέψει την εντύπωση ότι η κρίση μπορεί να εξελιχθεί σε συστημική απειλή.

Έρευνες για χειραγώγηση μετοχών

Παράλληλα με τη ρευστοποίηση των funds, οι τουρκικές Αρχές διερευνούν καταγγελίες για πιθανή χειραγώγηση των τιμών συγκεκριμένων μετοχών.

Στελέχη του χρηματοπιστωτικού κλάδου έχουν τεθεί υπό κράτηση ή αντιμετωπίζουν περιοριστικούς όρους, ενώ έχουν επιβληθεί απαγορεύσεις εξόδου από τη χώρα. Η SPK έχει επίσης διαβιβάσει στις εισαγγελικές αρχές υποθέσεις προσώπων που θεωρεί ότι ενδέχεται να εμπλέκονται σε συντονισμένες συναλλαγές.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η υποψία ότι ορισμένα funds συγκέντρωναν μεγάλα ποσοστά σε μετοχές χαμηλής διασποράς, συμβάλλοντας στην απότομη άνοδο των τιμών τους. Οι υψηλές αποδόσεις προσέλκυαν νέους επενδυτές, όμως η περιορισμένη ρευστότητα καθιστούσε δύσκολη τη μαζική έξοδο όταν η τάση αντιστράφηκε.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Καύσιμα: Τα τρία μέτρα που έρχονται και το παράθυρο για προσωρινή μείωση φόρων
• Μητσοτάκης: Αυτοδυναμία, ενεργειακή ασφάλεια και ανοιχτοί δίαυλοι με την Τουρκία (vids)
• Brainstorm Energy Summit 2026: Η νέα εξίσωση ισχύος για την Ελλάδα
• Χρέη στο Δημόσιο: Η «μαύρη τρύπα» των 166 δισ. ευρώ και οι νέες ρυθμίσεις