ΔΕΗ – AWS: Η μεγάλη επένδυση στην Κοζάνη και η νέα εποχή των data centers στην Ελλάδα
Η συμφωνία της ΔΕΗ με την Amazon Web Services για τη δημιουργία data center στον Άγιο Δημήτριο Κοζάνης βάζει πλέον σε συγκεκριμένο πλαίσιο ένα project που βρίσκεται εδώ και μήνες στον σχεδιασμό του ελληνικού ενεργειακού ομίλου.
Η πρώτη φάση αφορά εγκατάσταση ισχύος 300 MW, με προοπτική διερεύνησης επέκτασης έως το 1 GW, ενώ η AWS προβλέπεται να μισθώσει το data center για 15 χρόνια μετά την ολοκλήρωση της κατασκευής.
Το μοντέλο της συμφωνίας είναι συγκεκριμένο: η ΔΕΗ αναλαμβάνει την έκταση, τα κτήρια και τις υποστηρικτικές ενεργειακές υποδομές, ενώ η AWS θα εγκαταστήσει και θα λειτουργεί τον εξοπλισμό πληροφορικής. Παράλληλα, η AWS θα αγοράζει ενέργεια από τη ΔΕΗ μέσω μακροχρόνιων συμβάσεων αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας (PPAs) από ανανεώσιμες πηγές.
Το Μνημόνιο Συνεργασίας είναι δεσμευτικό, όμως η υλοποίηση του έργου δεν έχει ολοκληρώσει ακόμη όλα τα απαιτούμενα στάδια. Προβλέπονται:
- η ολοκλήρωση του ελέγχου δέουσας επιμέλειας (due diligence),
- η εξασφάλιση της απαιτούμενης σύνδεσης με το δίκτυο,
- οι απαραίτητες εγκρίσεις
- και η υπογραφή των οριστικών συμφωνιών.
Η επέκταση από τα 300 MW έως το 1 GW θα εξεταστεί σε επόμενο στάδιο και προϋποθέτει νέα συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών.
Τα 1,2 δισ. ευρώ της ΔΕΗ και το επενδυτικό πλάνο των 24,2 δισ. ευρώ
Το data center αποτελεί ήδη μέρος του νέου στρατηγικού σχεδίου της ΔΕΗ και δεν προστίθεται εκ των υστέρων στο επενδυτικό της πρόγραμμα. Ο όμιλος έχει προγραμματίσει συνολικές κεφαλαιουχικές δαπάνες ύψους 24,2 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2030, με βασικούς άξονες την ανάπτυξη ΑΠΕ, την αποθήκευση, την ευέλικτη παραγωγή και τη διεθνή επέκταση.
Στο ίδιο σχέδιο περιλαμβάνεται η ανάπτυξη του data center στην Κοζάνη. Η ΔΕΗ έχει υπολογίσει 1,2 δισ. ευρώ κεφαλαιουχικές δαπάνες για την πρώτη φάση των 300 MW, με στόχο η εγκατάσταση να βρίσκεται σε λειτουργία έως το τέλος του 2028. Το ποσό αυτό αφορά την επένδυση της ΔΕΗ για την υποδομή της πρώτης φάσης. Η ανακοίνωση της συμφωνίας δεν δίνει αντίστοιχο συνολικό ποσό για τον εξοπλισμό πληροφορικής που θα εγκαταστήσει η AWS και, επομένως, τα δύο σκέλη δεν πρέπει να συγχέονται.
Το μέγεθος του έργου έχει ιδιαίτερη σημασία για τη ΔΕΗ, καθώς το data center δημιουργεί έναν μεγάλο και σταθερό καταναλωτή ηλεκτρικής ενέργειας, σε μια περιοχή όπου ο όμιλος σχεδιάζει παράλληλα νέες επενδύσεις σε παραγωγή και αποθήκευση.
Αυτό συνδέεται και με τη στρατηγική διαχείρισης του ρίσκου που περιέγραψε πρόσφατα ο Group Deputy CEO και Chief of Energy Management & Trading της ΔΕΗ, Κωνσταντίνος Νάζος. «Για εμένα είναι το νούμερο ένα. Να μετρήσεις τον κίνδυνο, να τον διαχειριστείς, να έχεις διασπορά», είχε σημειώσει στο Brainstorm Energy 2026 του Fortune Greece, αναφερόμενος στο περιβάλλον μέσα στο οποίο υλοποιείται το επενδυτικό πρόγραμμα του ομίλου.
Η ΔΕΗ, άλλωστε, σχεδιάζει έως το 2030 σχεδόν διπλασιασμό της εγκατεστημένης ισχύος της στα 24,3 GW, με σημαντικό μέρος των νέων επενδύσεων να κατευθύνεται σε ΑΠΕ, αποθήκευση και ευέλικτη παραγωγή. Στο ίδιο πλάνο περιλαμβάνεται η αύξηση της παρουσίας του ομίλου εκτός Ελλάδας, με στόχο το 45% της εγκατεστημένης ισχύος να βρίσκεται εκτός χώρας έως το 2030.
Από τον λιγνίτη στα data centers
Η επιλογή της Κοζάνης δεν είναι τυχαία. Το data center σχεδιάζεται στον χώρο του πρώην ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου, στην πρώην λιγνιτική περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας, όπου η ΔΕΗ έχει αναπτύξει ένα ευρύτερο σχέδιο επενδύσεων μετά τη σταδιακή απομάκρυνση από τον λιγνίτη.
Στο επενδυτικό πλάνο της ΔΕΗ για τη Δυτική Μακεδονία περιλαμβάνονται έργα ΑΠΕ, αποθήκευσης και νέων ενεργειακών υποδομών, με το data center να αποτελεί μία από τις νέες δραστηριότητες που σχεδιάζεται να αναπτυχθούν στην περιοχή.
Το 2025 ο όμιλος είχε παρουσιάσει σχέδιο συνολικών επενδύσεων 5,75 δισ. ευρώ στη Δυτική Μακεδονία, συνδέοντας την ανάπτυξη νέων ενεργειακών έργων με τη δημιουργία νέων οικονομικών δραστηριοτήτων στην περιοχή. Στο ίδιο πλαίσιο είχε εντάξει το data center των 300 MW στον Άγιο Δημήτριο και την προοπτική επέκτασής του έως τα 1.000 MW.
Η επένδυση αναμένεται να έχει και σημαντικό αποτύπωμα στην απασχόληση. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της ΔΕΗ για τη Δυτική Μακεδονία, τα έργα της πρώτης φάσης, που περιλαμβάνουν το data center και τις συνοδευτικές ενεργειακές υποδομές, μπορούν να δημιουργήσουν έως 10.000 θέσεις εργασίας κατά την κατασκευή και περίπου 1.200 κατά τη λειτουργία. Οι αριθμοί αφορούν το σύνολο των έργων της συγκεκριμένης φάσης και όχι αποκλειστικά το data center.
Το ζήτημα της ενέργειας, πάντως, παραμένει κομβικό. Ο Κωνσταντίνος Νάζος είχε επισημάνει στο Brainstorm Energy 2026 ότι η αύξηση της παραγωγής από ΑΠΕ χωρίς επαρκή αποθήκευση οδηγεί σε περικοπές, καθώς «πετάμε ενέργεια που είναι πραγματικά τσάμπα». Παράλληλα, είχε αναδείξει την ανάγκη για περισσότερα δίκτυα και διασυνδέσεις, ώστε η παραγόμενη ενέργεια να μπορεί να μεταφέρεται και να αξιοποιείται όταν υπάρχει ζήτηση.
Για ένα data center της κλίμακας των 300 MW, αυτή η παράμετρος αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η ανάγκη δεν περιορίζεται στην ύπαρξη μεγάλης διαθέσιμης ισχύος, αλλά αφορά και τη δυνατότητα σταθερής τροφοδοσίας της εγκατάστασης. Αυτός είναι και ένας από τους λόγους που το project συνδέεται άμεσα με τις ευρύτερες επενδύσεις της ΔΕΗ σε παραγωγή, αποθήκευση και ενεργειακές υποδομές.
Τι ακριβώς παίρνει η Amazon
Για την AWS, η συμφωνία με τη ΔΕΗ αφορά τη δημιουργία μιας μεγάλης υποδομής στην οποία θα εγκατασταθεί ο δικός της τεχνολογικός εξοπλισμός. Η ΔΕΗ κατασκευάζει και διαθέτει το κτήριο και τις ενεργειακές υποδομές, ενώ η AWS αναλαμβάνει την υποδομή ΙΤ και τη λειτουργία της.
Παράλληλα, η μακροχρόνια προμήθεια ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές αποτελεί βασικό μέρος του μοντέλου. Η AWS θα αγοράζει την ενέργεια από τη ΔΕΗ μέσω μακροχρόνιων PPAs, σε μια συμφωνία που συνδέεται και με τον στόχο της Amazon για μηδενικές καθαρές εκπομπές άνθρακα στο σύνολο των δραστηριοτήτων της έως το 2040.
Η συνεργασία των δύο εταιρειών δεν περιορίζεται, πάντως, στο συγκεκριμένο έργο. Στο MoU προβλέπεται επίσης η διερεύνηση πολυετούς συνεργασίας στους τομείς του cloud και της τεχνητής νοημοσύνης για την υποστήριξη του ψηφιακού μετασχηματισμού της ΔΕΗ.
Η παρουσία της AWS στην Ελλάδα
Το data center στην Κοζάνη δεν αποτελεί την πρώτη επένδυση της AWS στις ελληνικές ψηφιακές υποδομές. Τον Ιούλιο του 2026 η Amazon ανακοίνωσε τη γενική διαθεσιμότητα της AWS Local Zone στην Αθήνα, η οποία επιτρέπει την επεξεργασία και αποθήκευση δεδομένων εντός Ελλάδας και προσφέρει υπηρεσίες υπολογισμού, αποθήκευσης και δικτύωσης με χαμηλή καθυστέρηση.
Η επένδυση στην Ελλάδα εντάσσεται στη διευρυνόμενη παρουσία της Amazon Web Services στη Νότια Ευρώπη, όπου η εταιρεία ενισχύει τις υποδομές cloud και τεχνητής νοημοσύνης με επενδύσεις μεγάλης κλίμακας. Στην Ισπανία, η AWS έχει προγραμματίσει συνολική επένδυση ύψους 33,7 δισ. ευρώ έως το 2035 για την επέκταση της AWS Europe (Spain) Region στην Αραγονία, ενώ στην Ιταλία έχει ανακοινώσει επιπλέον επένδυση άνω του 1,2 δισ. ευρώ σε βάθος πενταετίας, η οποία προστίθεται στα 2 δισ. ευρώ που είχαν αρχικά προβλεφθεί για την AWS Europe (Milan) Region.
Παράλληλα, η AWS επεκτείνει την παρουσία της στην Πορτογαλία, με τη σχεδιαζόμενη ανάπτυξη νέας Sovereign Local Zone στο πλαίσιο του AWS European Sovereign Cloud, χωρίς να έχει δημοσιοποιηθεί ξεχωριστό ποσό για τη συγκεκριμένη αγορά.
Η νέα εγκατάσταση στην Κοζάνη είναι διαφορετικής κλίμακας και χαρακτήρα. Πρόκειται για υποδομή 300 MW στην πρώτη φάση, η οποία προορίζεται να αναπτυχθεί με βάση τις ανάγκες της AWS και, εφόσον υπάρξει νέα συμφωνία, να επεκταθεί στο μέλλον.
Ο χάρτης των data centers στην Ελλάδα διευρύνεται
Η συμφωνία ΔΕΗ–AWS έρχεται σε μια αγορά που έχει ήδη προσελκύσει μεγάλες επενδύσεις στις υποδομές cloud και data centers.
Η Microsoft έχει δρομολογήσει τη δημιουργία data center region στην Αττική, με τρεις εγκαταστάσεις σε Σπάτα και Κορωπί. Το επενδυτικό σχέδιο έχει ενταχθεί στο καθεστώς των στρατηγικών επενδύσεων και αποτελεί ένα από τα βασικά projects που έχουν συνδέσει την Ελλάδα με την ανάπτυξη υποδομών cloud στην περιοχή.
Παράλληλα, η Digital Realty, μέσω της Lamda Hellix, έχει αναπτύξει data center υποδομές στην Αττική, ενισχύοντας τον ρόλο της χώρας ως περιφερειακού κόμβου για υπηρεσίες δεδομένων.
Η είσοδος περισσότερων hyperscalers και data center operators στην ελληνική αγορά σημαίνει ότι το ζήτημα δεν είναι πλέον μόνο η κατασκευή των ίδιων των εγκαταστάσεων. Η διαθεσιμότητα ηλεκτρικής ισχύος, η πρόσβαση στο δίκτυο, η δυνατότητα παροχής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και η εξασφάλιση σταθερής τροφοδοσίας γίνονται εξίσου κρίσιμα στοιχεία.
Αυτό εξηγεί και τη σημασία της επιλογής της Δυτικής Μακεδονίας από τη ΔΕΗ: η περιοχή διαθέτει ενεργειακές υποδομές και ένα μεγάλο επενδυτικό σχέδιο για νέες μονάδες παραγωγής και αποθήκευσης, πάνω στις οποίες μπορεί να στηριχθεί η νέα ψηφιακή δραστηριότητα.
Χτίζεται η ελληνική υποδομή AI
Στο ίδιο ευρύτερο τοπίο εντάσσεται και το Pharos AI Factory, το ελληνικό AI Factory που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το έργο έχει συνολικό προϋπολογισμό 30 εκατ. ευρώ, με ευρωπαϊκή συνεισφορά 15 εκατ. ευρώ, και βασίζεται στον υπερυπολογιστή «Δαίδαλος».
Στόχος του Pharos είναι να προσφέρει πρόσβαση σε υποδομές και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης σε startups, μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ερευνητές και δημόσιους φορείς, με εφαρμογές μεταξύ άλλων στην υγεία, τη βιωσιμότητα και την ενέργεια.
Το AI Factory δεν είναι data center αντίστοιχης εμπορικής λειτουργίας με εκείνο που αναπτύσσουν η ΔΕΗ και η AWS. Είναι διαφορετική υποδομή, με διαφορετικό σκοπό και χρηματοδοτικό μοντέλο. Ωστόσο, και τα δύο projects εντάσσονται στη μεγαλύτερη επένδυση που γίνεται αυτή την περίοδο σε υπολογιστική ισχύ, δεδομένα και τεχνητή νοημοσύνη στην Ελλάδα.
Το επόμενο βήμα είναι η υλοποίηση
Το σημαντικότερο πλέον είναι τι ακολουθεί μετά την υπογραφή του MoU. Η ΔΕΗ και η AWS πρέπει να περάσουν από το πλαίσιο συνεργασίας στην οριστικοποίηση των τεχνικών και εμπορικών όρων, να ολοκληρώσουν τον απαιτούμενο έλεγχο, να εξασφαλίσουν τη σύνδεση με το δίκτυο και να λάβουν τις απαραίτητες εγκρίσεις.
Για τη ΔΕΗ, το έργο προσθέτει στο επενδυτικό της χαρτοφυλάκιο μια νέα κατηγορία υποδομών και έναν μεγάλο, μακροχρόνιο χρήστη ενέργειας. Για την AWS, δημιουργεί μια νέα μεγάλη υποδομή στην Ελλάδα, πέρα από την ήδη λειτουργούσα Local Zone της Αθήνας. Και για τη Δυτική Μακεδονία, το project είναι ένα από τα μεγαλύτερα νέα έργα που συνδέουν τις ενεργειακές υποδομές της περιοχής με την ανάπτυξη των data centers και της τεχνητής νοημοσύνης.
Το επόμενο ορόσημο, επομένως, δεν είναι πλέον η αναζήτηση του τεχνολογικού εταίρου. Αυτό έχει κλείσει. Είναι η μετάβαση από τη συμφωνία στο εργοτάξιο και, στη συνέχεια, στην ενεργοποίηση της πρώτης φάσης των 300 MW.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- Πώς Ελλάδα και Βουλγαρία διαμορφώνουν νέα ζώνη χαμηλότερων τιμών ρεύματος στην Ευρώπη
- Χωρίς σαουδαραβικό πετρέλαιο η Ευρώπη τον επόμενο μήνα – Αγώνας δρόμου για εναλλακτικές προμήθειες
- Brainstorm Energy 2026: Πώς η AI επανασχεδιάζει το επιχειρηματικό μοντέλο των ενεργειακών εταιρειών
