Δερματικές παθήσεις: Η έλλειψη δερματολόγων αφήνει εκατομμύρια ασθενείς χωρίς θεραπεία

• Μεγάλες ανισότητες στην πρόσβαση σε δερματολόγους παγκοσμίως.
• Μόλις 0,37 δερματολόγοι ανά 100.000 κατοίκους στις φτωχότερες χώρες.
• Ένας στους τρεις ανθρώπους παγκοσμίως αντιμετωπίζει κάποια δερματική πάθηση.

Οι άνθρωποι που πάσχουν από σοβαρές δερματικές παθήσεις αντιμετωπίζουν μια παγκόσμια «κρίση» στην πρόσβαση σε θεραπεία, καθώς σε πολλές χώρες υπάρχει σημαντική έλλειψη εξειδικευμένων γιατρών, σύμφωνα με νέα μεγάλη μελέτη.

Οι διαφορές μεταξύ των περιοχών είναι ιδιαίτερα έντονες. Στην Ευρώπη αντιστοιχούν έξι δερματολόγοι ανά 100.000 κατοίκους, ενώ στην Αφρική μόλις 0,26 ανά 100.000, με αποτέλεσμα πολλοί ασθενείς να βασίζονται σε νοσηλευτές, βοηθούς ιατρών ή παραδοσιακούς θεραπευτές.

«Περιμέναμε να βρούμε ανισότητες, αλλά η κλίμακα και η σοβαρότητα ήταν πολύ μεγαλύτερες από ό,τι περιμέναμε», δήλωσε η Esther Freeman, επικεφαλής ερευνήτρια της μελέτης και αναπληρώτρια καθηγήτρια δερματολογίας στην Ιατρική Σχολή του Harvard. «Οι δερματικές παθήσεις είναι παντού, αλλά η φροντίδα για τις δερματικές παθήσεις δεν είναι».

Μεγάλες διαφορές μεταξύ πλούσιων και φτωχών χωρών

Οι δερματικές παθήσεις, από την ακμή και την ψώρα έως τον καρκίνο του δέρματος, επηρεάζουν περίπου έναν στους τρεις ανθρώπους παγκοσμίως. Υπάρχουν περισσότερες από 3.000 διαφορετικές παθήσεις και το 2021 καταγράφηκαν 4,69 δισ. νέα περιστατικά, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο JAMA Dermatology, βασίστηκε σε στοιχεία από μέλη της Διεθνούς Ένωσης Δερματολογικών Εταιρειών και άλλους ειδικούς σε 158 χώρες.

Στις χώρες με τα υψηλότερα εισοδήματα αντιστοιχούν 5,05 δερματολόγοι ανά 100.000 κατοίκους, ενώ στις φτωχότερες μόλις 0,37.

Χαρακτηριστική είναι η σύγκριση Αυστραλίας και Νίγηρα. Οι δύο χώρες έχουν πληθυσμό περίπου 27 εκατομμυρίων, όμως η Αυστραλία διαθέτει περισσότερους από 600 δερματολόγους, έναντι μόλις 18 στον Νίγηρα.

Συνολικά, το 42% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι η πρόσβαση σε δερματολογική φροντίδα στη χώρα του είναι ανεπαρκής ή εξαιρετικά κακή.

Από τη λάθος διάγνωση στο στίγμα

Η έλλειψη εξειδικευμένης φροντίδας μπορεί να οδηγήσει σε καθυστερημένες ή λανθασμένες διαγνώσεις, αλλά και να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τους ασθενείς που αντιμετωπίζουν ήδη κοινωνικό στίγμα, όπως αναφέρει ο Independent.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα, ο Noel Mudibo από το Ναϊρόμπι της Κένυας, ο οποίος πάσχει από pemphigus vulgaris, μια σπάνια δερματική νόσο που εκδηλώθηκε το 2017 με φουσκάλες στο στόμα και στα πόδια. Η κατάσταση έγινε τόσο σοβαρή ώστε δυσκολευόταν ακόμη και να βουρτσίσει τα δόντια του.

Οι φίλοι του απέδιδαν την επιδείνωση της εικόνας του στη χρήση ναρκωτικών ή στον HIV και άρχισαν να τον αποφεύγουν. Αρχικά έλαβε αντιβιοτικά χωρίς αποτέλεσμα, ενώ τα επόμενα χρόνια αναζήτησε πληροφορίες στο διαδίκτυο, δοκίμασε παραδοσιακές θεραπείες και χρησιμοποίησε ισχυρά παυσίπονα.

Η σωστή διάγνωση και θεραπεία ήρθαν τελικά το 2021, όταν, όπως ανέφερε, άρχισε να βλέπει κάποια ανακούφιση.

Στην Κένυα, οι ασθενείς με σπάνιες δερματικές παθήσεις αντιμετωπίζουν επίσης το στίγμα, το υψηλό κόστος θεραπείας και την έλλειψη εργαστηρίων για τις απαραίτητες εξετάσεις.

Οι δερματικές παθήσεις ως ζήτημα δημόσιας υγείας

Η αύξηση του αριθμού των δερματολόγων δεν αρκεί από μόνη της για να αντιμετωπιστούν όλα τα εμπόδια, μπορεί όμως να αυξήσει τις πιθανότητες έγκαιρης και ακριβούς διάγνωσης και να ενισχύσει την ενημέρωση.

Η Freeman επισημαίνει ότι οι κυβερνήσεις με περιορισμένους πόρους συχνά δίνουν χαμηλότερη προτεραιότητα στην υγεία του δέρματος, καθώς οι σχετικές παθήσεις θεωρούνται «αισθητικές» ή μη απαραίτητες.

Ωστόσο, οι δερματικές παθήσεις συγκαταλέγονται στις 10 σημαντικότερες αιτίες αναπηρίας παγκοσμίως, σύμφωνα με την ίδια.

Μόλις μία στις έξι χώρες πληρούσε το ελάχιστο όριο των 5,63 δερματολόγων ανά 100.000 κατοίκους που χρησιμοποίησε η μελέτη. Καμία από αυτές δεν βρισκόταν στην Αφρική ή τη Νοτιοανατολική Ασία, όπου η έλλειψη δερματολόγων συνδυάζεται με υψηλότερα επίπεδα δερματικών παθήσεων, δημιουργώντας, σύμφωνα με τη Freeman, ένα «διπλό πλήγμα».

Οι εξειδικευμένες υπηρεσίες δερματολογίας, όπως οι χειρουργικές επεμβάσεις για την αφαίρεση καρκίνων του δέρματος και η παιδοδερματολογία, είναι ακόμη λιγότερο διαθέσιμες.

Το 2025, οι χώρες συμφώνησαν στην ετήσια Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας του ΠΟΥ ότι οι δερματικές παθήσεις θα πρέπει να αποτελούν παγκόσμια προτεραιότητα στον τομέα της υγείας. Η Διεθνής Ένωση Δερματολογικών Εταιρειών υποστηρίζει ότι τα νέα στοιχεία θα πρέπει να αξιοποιηθούν σε αυτή την κατεύθυνση, μεταξύ άλλων μέσω της εκπαίδευσης γενικών γιατρών, νοσηλευτών και παραδοσιακών θεραπευτών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• «Δεν έχω ζωή πια» – Γιατί ο ηθοποιός Αρνό Ντενί υποβλήθηκε σε ευθανασία σε ηλικία 43 ετών
• Έλεγχοι ΕΑΔ σε δομές υγείας: Ενέσιμα, βιοσυντονισμός και «κβαντική βιοανάδραση» στα πρώτα ευρήματα
• Μπορεί το Ozempic να χαρίσει περισσότερα χρόνια ζωής;