Ακίνητα, μισθοί και επιχειρήσεις: Πού συγκεντρώνονται οι φοροελαφρύνσεις των 26,29 δισ. ευρώ
- 21/11/2026, 09:45
- SHARE
Στα 26,29 δισ. ευρώ διαμορφώνεται το αποτιμώμενο κόστος των φορολογικών απαλλαγών, εκπτώσεων και ειδικών ρυθμίσεων που καταγράφει η Έκθεση Φορολογικών Δαπανών 2027, αυξημένο κατά 3,41 δισ. ευρώ ή 14,9% σε σύγκριση με την προηγούμενη έκθεση.
Το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης προέρχεται από τη φορολογία κεφαλαίου, με τις απαλλαγές που συνδέονται με τα ακίνητα να έχουν καθοριστική συμμετοχή. Αντίθετα, χαμηλότερο εμφανίζεται το υπολογιζόμενο κόστος των ελαφρύνσεων στον φόρο εισοδήματος των επιχειρήσεων.
Η έκθεση συνοδεύει τον νέο προϋπολογισμό, δεν αποτελεί όμως κατάλογο νέων παροχών για το 2027. Καταγράφει τις ρυθμίσεις που ίσχυαν στις 30 Σεπτεμβρίου 2026 και χρησιμοποιεί κυρίως στοιχεία του φορολογικού έτους 2025, με επιμέρους διαφοροποιήσεις ανά κατηγορία.
Τι μετρούν οι φορολογικές δαπάνες
Στις φορολογικές δαπάνες περιλαμβάνονται απαλλαγές, μειώσεις φόρου, εκπτώσεις από το φορολογητέο εισόδημα, μειωμένοι συντελεστές και αναβολές φορολογικών υποχρεώσεων. Αποτελούν, δηλαδή, έμμεσες παρεμβάσεις στήριξης μέσω του φορολογικού συστήματος.
Σε αντίθεση με τις άμεσες κρατικές δαπάνες, οι σχετικές ρυθμίσεις δεν εγκρίνονται εκ νέου κάθε χρόνο, αλλά παραμένουν σε ισχύ μέχρι να τροποποιηθούν ή να καταργηθούν.
Η έκθεση επισημαίνει, επίσης, έναν σημαντικό περιορισμό: επειδή οι απαλλαγές αλληλεπιδρούν μεταξύ τους, το άθροισμα του επιμέρους κόστους τους δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με τα πρόσθετα έσοδα που θα προέκυπταν από την κατάργησή τους.
Ακίνητα: Η μεγαλύτερη συγκέντρωση ελαφρύνσεων
Στη φορολογία κεφαλαίου, το κόστος φτάνει τα 12,08 δισ. ευρώ, έναντι 9,07 δισ. ευρώ στην προηγούμενη έκθεση. Η αύξηση των περίπου 3,01 δισ. ευρώ εξηγεί το μεγαλύτερο μέρος της συνολικής μεταβολής.
Οι εξαιρέσεις και απαλλαγές στον Ειδικό Φόρο Ακινήτων αποτιμώνται σε 6,85 δισ. ευρώ. Ωστόσο, η έκθεση διευκρινίζει ότι τα στοιχεία αφορούν συνολικά τον συγκεκριμένο φόρο και ότι δεν υπάρχει δυνατότητα επιμερισμού ανά κατηγορία απαλλαγής. Επομένως, το ποσό δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά σε συγκεκριμένους οργανισμούς ή επενδυτικά έργα.
Στον φόρο μεταβίβασης ακινήτων, το καταγεγραμμένο κόστος αυξάνεται από 2,43 δισ. σε 4,70 δισ. ευρώ. Στη φορολογία κεφαλαίου εντάσσονται ακόμη ελαφρύνσεις στον ΕΝΦΙΑ, καθώς και ρυθμίσεις για κληρονομιές, δωρεές και γονικές παροχές.
Στα 6,10 δισ. ευρώ οι ελαφρύνσεις για φυσικά πρόσωπα
Στον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, οι φορολογικές δαπάνες ανέρχονται σε 6,10 δισ. ευρώ, από περίπου 4,95 δισ. ευρώ στην προηγούμενη αποτίμηση.
Η μεγαλύτερη επιμέρους παρέμβαση είναι η βασική μείωση φόρου για εισοδήματα από μισθωτή εργασία, συντάξεις και ατομική αγροτική δραστηριότητα, με κόστος 4,16 δισ. ευρώ και 6,72 εκατ. καταγεγραμμένες περιπτώσεις.
Συνολικά, οι μειώσεις φόρου για μισθούς και συντάξεις αποτιμώνται σε 4,19 δισ. ευρώ, με 7,07 εκατ. περιπτώσεις εφαρμογής. Οι αριθμοί αυτοί δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται αυτομάτως ως ισάριθμοι διαφορετικοί δικαιούχοι.
Στην ίδια κατηγορία περιλαμβάνονται απαλλαγές για επιδόματα ανεργίας, άτομα με αναπηρία και φιλοδωρήματα, η ειδική φορολόγηση ναυτικών και εξαιρέσεις από το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα επαγγελματιών.
ΦΠΑ, κατανάλωση και ασφάλιστρα
Οι καταγεγραμμένες φορολογικές δαπάνες στον ΦΠΑ φτάνουν τα 1,13 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 123 εκατ. ευρώ. Μεταξύ των μεγαλύτερων κονδυλίων βρίσκονται οι απαλλαγές στην ιδιωτική εκπαίδευση, με 438,9 εκατ. ευρώ, ο υπερμειωμένος συντελεστής 6%, με 354,6 εκατ. ευρώ, και οι μειωμένοι συντελεστές στα νησιά του Αιγαίου, με 167,1 εκατ. ευρώ.
Στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης, οι απαλλαγές αποτιμώνται σε 1,05 δισ. ευρώ, κυρίως για ενεργειακά προϊόντα και αλκοολούχα ποτά.
Παράλληλα, το κόστος στον φόρο ασφαλίστρων φτάνει τα 594,2 εκατ. ευρώ και στο ψηφιακό τέλος συναλλαγής τα 82,74 εκατ. ευρώ. Στο τέλος ταξινόμησης οχημάτων και στον φόρο κατανάλωσης καφέ καταγράφονται συνολικά 263,8 εκατ. ευρώ, από τα οποία 221,5 εκατ. ευρώ αφορούν υβριδικά οχήματα.
Επιχειρήσεις: Μείωση σχεδόν 900 εκατ. ευρώ
Αντίθετη πορεία ακολουθεί το κόστος των ελαφρύνσεων στον φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων και οντοτήτων, που περιορίζεται σε 4,91 δισ. ευρώ, από περίπου 5,80 δισ. ευρώ.
Το μεγαλύτερο μέρος, 4,51 δισ. ευρώ, συνδέεται με απαλλαγές στο εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα, στις οποίες περιλαμβάνονται επενδυτικά κίνητρα, εκπτώσεις δαπανών και ρυθμίσεις για επιχειρηματικούς μετασχηματισμούς.