Γαλλία: Μπορεί το πρόγραμμα της Λεπέν να «σώσει» τη χώρα και την Ευρώπη από την οικονομική κρίση

• Ο στόχος του Εθνικού Συναγερμού: Το κόμμα της Μαρίν Λεπέν προτείνει ετήσια εξοικονόμηση 136 δισ. ευρώ με σκοπό τη μείωση των δημόσιων δαπανών κάτω από το 50% του ΑΕΠ έως το 2032.
• Αμφίβολοι υπολογισμοί: Σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση της ING, βασικές πηγές εσόδων —όπως η πατάταξη της φοροδιαφυγής ΦΠΑ (€18 δισ.) και οι περικοπές στην εισφορά προς την ΕΕ (€11-19 δισ.)— κρίνονται αβέβαιες ή νομικά ανέφικτες χωρίς ευρωπαϊκή συναίνεση.
• Υπεραισιόδοξες παραδοχές: Το πρόγραμμα προβλέπει δημοσιονομική προσαρμογή €66 δισ. το 2027, υποθέτοντας σχεδόν μηδενική αρνητική επίπτωση στην ανάπτυξη, υπόθεση που η ING θεωρεί εξαιρετικά εξωραϊσμένη.

Το δημοσιονομικό πρόγραμμα που παρουσίασε ο Εθνικός Συναγερμός (National Rally – RN) υπό την ηγεσία της Μαρίν Λεπέν, ενόψει των προεδρικών εκλογών, θέτει ως κεντρικό στόχο τη συγκράτηση των δημόσιων δαπανών της Γαλλίας. Παρά το γεγονός ότι η ηγεσία του κόμματος αναγνωρίζει ανοιχτά την ανάγκη δημοσιονομικής εξυγίανσης, εκθεση της ING αναδεικνύει σοβαρές αβεβαιότητες ως προς την υλοποίηση και την αποτελεσματικότητα των μέτρων.

Παρότι η αναλυτική δομή του προγράμματος συνιστά βελτίωση σε σχέση με προηγούμενες προτάσεις, πολλά από τα μέτρα στερούνται σαφούς μηχανισμού εφαρμογής ή εξαρτώνται από νομικές αλλαγές και διεθνείς συμφωνίες.

Για παράδειγμα, το πρόγραμμα εγγράφει ετήσιο όφελος €18 δισ. από νέο μηχανισμό είσπραξης ΦΠΑ, την ώρα που το συνολικό έλλειμμα ΦΠΑ στη Γαλλία εκτιμάται μεταξύ €9 δισ. και €15 δισ. και περιλαμβάνει σφάλματα, παραλείψεις και πτωχεύσεις.

Παράλληλα, προβλέπονται:

• €4,2 δισ. ετήσια εξοικονόμηση από ασαφή μεταρρύθμιση στη διαχείριση εντόκων γραμματίων.
• €4,4 δισ. από έσοδα αυτοκινητοδρόμων από το 2028, παρότι οι κύριες συμβάσεις παραχώρησης λήγουν μεταξύ 2031 και 2036, ενώ η πρόωρη εξαγορά τους θα κόστιζε €45-50 δισ.
• €28 δισ. από τον εκσυγχρονισμό του κράτους από το 2027, διαδικασία που απαιτεί χρόνο και συνεπάγεται υψηλό κόστος μετάβασης.

Όσον αφορά τη μείωση της γαλλικής συνεισφοράς στον προϋπολογισμό της ΕΕ (€11 δισ. το 2027 και €19 δισ. ετησίως στη συνέχεια), η ING υπογραμμίζει ότι δεν μπορεί να αποφασιστεί μονομερώς, καθώς απαιτεί ομόφωνη απόφαση και επικύρωση από όλα τα κράτη-μέλη.

Στο σκέλος της κοινωνικής ασφάλισης, στοχεύονται περικοπές €37 δισ., ενώ στο συνταξιοδοτικό, η αυστηροποίηση των περιόδων εισφορών αναμένεται να αποφέρει €15 δισ., offset-άροντας υποτίθεται το κόστος των €10 δισ. για τη μείωση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης στα 60 ή 62 έτη. Ωστόσο, ανεξάρτητες εκτιμήσεις ανεβάζουν το κόστος της αλλαγής της ηλικίας στα €25 με €35 δισ. ετησίως.

Όλα αυτά καθίστανται ακόμη πιο κρίσιμα αν ληφθεί υπόψη ότι το σχέδιο του RN περιλαμβάνει φοροελαφρύνσεις και νέες δαπάνες ύψους €69,3 δισ. μόνο για το 2027 (μειώσεις φόρων στην ενέργεια, κατάργηση παραγωγικών φόρων κ.ά.).

Υπεραισιόδοξες μακροοικονομικές παραδοχές

Η κύρια αδυναμία του προγράμματος εστιάζεται στο μακροοικονομικό πλαίσιο. Σχεδόν η μισή δημοσιονομική προσαρμογή (€66 δισ.) προβλέπεται να γίνει το 2027, σε ένα μόνο έτος. Μια τέτοια απότομη δημοσιονομική σύσφιξη θα συμπίεζε αναπόφευκτα τη ζήτηση και την οικονομική δραστηριότητα, επηρεάζοντας αρνητικά τα φορολογικά έσοδα.

Παρ’ όλα αυτά, το πρόγραμμα υποθέτει ανάπτυξη 0,9% το 2026 και το 2027, και επιτάχυνση στο 1,8% το 2028. Η υπόθεση αυτή προϋποθέτει έναν δημοσιονομικό πολλαπλασιαστή μόλις 0,13, την ώρα που η οικονομική βιβλιογραφία τοποθετεί την επίπτωση μεταξύ 0,5 και 1,5.

Επιπλέον, το πρόγραμμα θεωρεί ότι οι φόροι, τα μέτρα αγοραστικής δύναμης και οι μεταρρυθμίσεις ανταγωνιστικότητας θα προσθέσουν 2,8 ποσοστιαίες μονάδες στην ανάπτυξη σε ορίζοντα πενταετίας (2027-2032) — ένας εξαιρετικά ευνοϊκός συνδυασμός χαμηλού κόστους και ταχέων οφελών.

Στο πεδίο των επιτοκίων, η ING σημειώνει ότι η παραδοχή για μείωση του spread OAT-Bund στις 40-50 μονάδες βάσης (που θα μειώσει το κόστος δανεισμού κατά 90 μονάδες βάσης) δεν θα είναι αυτόματη. Θα εξαρτηθεί από τις σχέσεις με την ΕΕ, την αντίδραση των αγορών και την ικανότητα εφαρμογής των μεταρρυθμίσεων.

Ένα θετικό στοιχείο που επισημαίνει η ING είναι η πρόταση για συνταγματική κατοχύρωση ενός «χρυσού κανόνα» (golden rule). Εφόσον εγκριθεί με δημοψήφισμα, θα υποχρεώνει το έλλειμμα να παραμένει κάτω από το επίπεδο που σταθεροποιεί τη σχέση χρέους/ΑΕΠ (και κατά 0,5% επιπλέον όσο το χρέος υπερβαίνει το 60% του ΑΕΠ).

Αν και ο κανόνας αυτός μπορεί να ενισχύσει τη δημοσιονομική αξιοπιστία της χώρας, δεν παράγει από μόνος του τις απαιτούμενες αποταμιεύσεις, παρά μόνο θέτει το πλαίσιο περιορισμού των ελλειμμάτων.

Συμπερασματικά, το πρόγραμμα του Εθνικού Συναγερμού θέτει μεν φιλόδοξους στόχους δημοσιονομικής εξυγίανσης, πλην όμως μεγάλο μέρος των εξαγγελθεισών εξοικονομήσεων θεωρείται απίθανο να υλοποιηθεί πλήρως ή εντός των χρονοδιαγραμμάτων. Οι νομικοί, θεσμικοί και μακροοικονομικοί περιορισμοί καθιστούν τη συνολική βελτίωση του γαλλικού δημοσιονομικού ισοζυγίου σημαντικά μικρότερη από την προσδοκώμενη.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Ο Έλον Μασκ βάζει τέλος στα Model S και Model X της Tesla και επενδύει 2 δισ. δολάρια στην Τεχνητή Νοημοσύνη
• Έλον Μασκ και Neuralink: Το εμφύτευμα «Τηλεπάθεια» αλλάζει τα δεδομένα στην αναπηρία
• Ο άνδρας πίσω από την πλατφόρμα AI που νοικιάζει ανθρώπινα σώματα αποκαλεί τον Έλον Μασκ« ήρωά του»