DBRS: Περιορισμένος ο κίνδυνος για τις ελληνικές τράπεζες από την άνοδο των αποδόσεων

• Οι ελληνικές τράπεζες έχουν αυξήσει σημαντικά την έκθεσή τους σε κρατικά ομόλογα τα τελευταία χρόνια.
• Πάνω από το 80% των τίτλων αποτιμάται στο αποσβεσμένο κόστος, γεγονός που περιορίζει τον αντίκτυπο από την άνοδο των αποδόσεων.
• Το ποσοστό των ελληνικών κρατικών ομολόγων στο συνολικό χαρτοφυλάκιο έχει μειωθεί, καθώς οι τράπεζες στρέφονται περισσότερο και σε τίτλους άλλων χωρών.

Περιορισμένο θεωρεί ο DBRS τον κίνδυνο για τις ελληνικές τράπεζες από την πρόσφατη άνοδο των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων, παρά τη σημαντική αύξηση των χαρτοφυλακίων κρατικών τίτλων τα τελευταία χρόνια.

Καθοριστικό ρόλο παίζει το γεγονός ότι οι ελληνικές τράπεζες διακρατούν τη μεγάλη πλειονότητα των ομολόγων έως τη λήξη τους και τα αποτιμούν με τη μέθοδο του αποσβεσμένου κόστους, με αποτέλεσμα οι διακυμάνσεις στις τιμές της αγοράς να μην οδηγούν αυτομάτως σε λογιστικές ζημιές.

Σχεδόν 300% του CET1 η έκθεση σε κρατικά ομόλογα

Σύμφωνα με τα στοιχεία του DBRS, η αξία των κρατικών ομολόγων που βρίσκονταν στα βιβλία των ελληνικών τραπεζών είχε αυξηθεί τον Ιούνιο του 2026 σε επίπεδα κοντά στο 300% του κεφαλαιακού δείκτη CET1.

Το αντίστοιχο ποσοστό ήταν χαμηλότερο από 100% τον Ιούνιο του 2019, γεγονός που αποτυπώνει τη σημαντική αύξηση των χαρτοφυλακίων κρατικών τίτλων τα τελευταία χρόνια.

Το ελληνικό ποσοστό είναι υψηλότερο από τον μέσο όρο των τραπεζών της ΕΕ και του ΕΟΧ, όπου η έκθεση ανέρχεται στο 264% του CET1, από 214% στο τέλος του 2022.

Παραμένει, ωστόσο, χαμηλότερο από άλλες χώρες της Νότιας Ευρώπης, όπως:

• Πορτογαλία: 367%
• Ιταλία: 361%
• Ισπανία: 342%

Μικρότερη εξάρτηση από τα ελληνικά ομόλογα

Η αύξηση του συνολικού χαρτοφυλακίου έχει συνοδευτεί και από μεγαλύτερη διαφοροποίηση.

Το ποσοστό των ελληνικών κρατικών ομολόγων στο συνολικό χαρτοφυλάκιο των ελληνικών τραπεζών υποχώρησε σε λιγότερο από 50% τον Ιούνιο του 2026, από πάνω από 60% τον Ιούνιο του 2019.

Ανάλογη τάση καταγράφεται και στο σύνολο της ΕΕ και του ΕΟΧ, όπου το μερίδιο των εγχώριων κρατικών τίτλων μειώθηκε στο 43%, από υψηλό 53% τον Ιούνιο του 2021.

Ο DBRS αποδίδει την τάση αυτή εν μέρει στην αναζήτηση υψηλότερων αποδόσεων και μεγαλύτερης διαφοροποίησης από τις τράπεζες.

Παράλληλα, η μικρότερη συγκέντρωση σε εγχώρια κρατικά ομόλογα περιορίζει δυνητικά τον παραδοσιακό στενό δεσμό μεταξύ τραπεζών και κρατών.

Το 71% των ομολόγων έχει διάρκεια άνω των πέντε ετών

Οι ελληνικές τράπεζες ξεχωρίζουν και για τη διάρκεια των τίτλων που κατέχουν.

Συγκεκριμένα, περίπου 71% των κρατικών ομολόγων έχει διάρκεια μεγαλύτερη των πέντε ετών, το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των ευρωπαϊκών τραπεζών.

Στο σύνολο της ΕΕ και του ΕΟΧ, το αντίστοιχο ποσοστό έχει αυξηθεί στο 46%, από 42% τον Ιούνιο του 2019.

Η μεγαλύτερη διάρκεια μπορεί να ενισχύσει την ευαισθησία των τίτλων στις μεταβολές των επιτοκίων, ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον όπου οι αποδόσεις συνεχίζουν να κινούνται ανοδικά.

Γιατί περιορίζονται οι λογιστικές ζημιές

Το βασικό στοιχείο που μειώνει τον κίνδυνο, σύμφωνα με τον DBRS, είναι ο τρόπος αποτίμησης των τίτλων.

Πάνω από το 80% των κρατικών ομολόγων των ελληνικών τραπεζών αποτιμάται στο αποσβεσμένο κόστος, έναντι 59% κατά μέσο όρο στις τράπεζες της ΕΕ και του ΕΟΧ.

Αυτό σημαίνει ότι οι τίτλοι διακρατούνται κατά κανόνα έως τη λήξη τους και επομένως οι μεταβολές στις τιμές τους λόγω ανόδου των αποδόσεων δεν περνούν άμεσα στα λογιστικά αποτελέσματα.

Παράλληλα, μόνο ένα μικρό μονοψήφιο ποσοστό των ομολόγων των ελληνικών τραπεζών διατηρείται για συναλλαγές.

Στήριξη και στα καθαρά έσοδα από τόκους

Σύμφωνα με τον DBRS, τα χαρτοφυλάκια μακροπρόθεσμων τίτλων που αποτιμώνται στο αποσβεσμένο κόστος μπορούν επίσης να λειτουργήσουν προστατευτικά για τα καθαρά έσοδα από τόκους.

Η ύπαρξη τίτλων με μεγαλύτερη διάρκεια και πιο σταθερές αποδόσεις περιορίζει τη μεταβλητότητα των εσόδων από τόκους σε περιόδους έντονων αλλαγών στα επιτόκια.

«Πιο αδύναμος ο δεσμός κρατών και τραπεζών»

Ο DBRS εκτιμά ότι ο παραδοσιακός δεσμός μεταξύ τραπεζών και κρατών έχει γίνει λιγότερο άμεσος σε σχέση με προηγούμενες περιόδους πίεσης.

Οι ευρωπαϊκές τράπεζες έχουν πλέον μικρότερη συγκέντρωση σε εγχώριους κρατικούς τίτλους, ενώ το εποπτικό πλαίσιο έχει ενισχυθεί σημαντικά.

Παρά ταύτα, οι εκθέσεις σε κρατικά ομόλογα παραμένουν μεγάλες και τα χαρτοφυλάκια έχουν μεγαλύτερη διάρκεια, γεγονός που αφήνει τις τράπεζες εκτεθειμένες σε ένα σενάριο παρατεταμένης ανόδου των αποδόσεων.

Διαχειρίσιμος ο συνολικός αντίκτυπος

Ο οίκος αξιολόγησης θεωρεί πάντως ότι ο αντίκτυπος στις ευρωπαϊκές τράπεζες θα παραμείνει διαχειρίσιμος.

Σε αυτό συμβάλλουν:

• το μεγάλο ποσοστό ομολόγων που αποτιμώνται στο αποσβεσμένο κόστος,
• η ισχυρότερη παραγωγή κερδών,
• και οι πιο ανθεκτικοί ισολογισμοί σε σχέση με προηγούμενες περιόδους κρίσης.

Για τις ελληνικές τράπεζες ειδικότερα, η πολύ υψηλή χρήση του αποσβεσμένου κόστους και η μεγαλύτερη διαφοροποίηση των χαρτοφυλακίων περιορίζουν, σύμφωνα με τον DBRS, τον άμεσο κίνδυνο από τη μεταβλητότητα στις αγορές κρατικών ομολόγων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• ΕΚΤ: Πώς η ακριβή ενέργεια μπορεί να περιορίσει τις νέες αυξήσεις επιτοκίων
• ΜμΕ: Πώς θα φτάσουν στην αγορά δάνεια 5 δισ. ευρώ μετά το Ταμείο Ανάκαμψης
• Η επίσκεψη Ρούμπιο και οι επιλογές της Αθήνας
• Ελλάδα και Κύπρος: Μια επιχειρηματική συμμαχία με ευρωπαϊκό αποτύπωμα