Οι αμυντικές πωλήσεις 4 δισ., ο Κάθετος Διάδρομος και η εξίσωση του GSI – Τι… άφησε η επίσκεψη Ρούμπιο

• Ελλάδα και ΗΠΑ ανακοίνωσαν πωλήσεις στρατιωτικού υλικού ύψους 4 δισ. δολαρίων μέσω του αμερικανικού προγράμματος Foreign Military Sales.
• Το κοινό ανακοινωθέν δίνει ιδιαίτερο βάρος στον Κάθετο Διάδρομο φυσικού αερίου και στις έρευνες υδρογονανθράκων. Δεν κατονομάζει τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις.
• Για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου, ο Μάρκο Ρούμπιο εξέφρασε δέσμευση στην ενεργειακή συνεργασία, επισημαίνοντας ότι τα ζητήματα που εμπλέκουν τρίτες χώρες χρειάζονται χειρισμό μέσω της διπλωματίας.

Το ποσό των 4 δισ. δολαρίων για πωλήσεις αμερικανικού στρατιωτικού υλικού αποτελεί το πιο συγκεκριμένο οικονομικό στοιχείο που προέκυψε από την επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα. Δίπλα του, η κοινή δήλωση Ελλάδας και ΗΠΑ καταγράφει νέες κινήσεις στην άμυνα, την ενέργεια, τη ναυτιλία και την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς. Για ορισμένα από τα πιο δύσκολα περιφερειακά ζητήματα, ωστόσο, οι δημόσιες διατυπώσεις παρέμειναν προσεκτικές.

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών συναντήθηκε με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Έλληνα ομόλογό του Γιώργο Γεραπετρίτη, με τον οποίο προήδρευσε του 6ου Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ. Η επίσκεψη ολοκληρώθηκε με την ομιλία του στην Πνύκα, όπου χρησιμοποίησε την ιστορία της αρχαίας Ελλάδας για να παρουσιάσει το ευρύτερο πολιτικό του μήνυμα προς τους δυτικούς συμμάχους.

Τι περιλαμβάνει η ανακοίνωση των 4 δισ. δολαρίων

Στο αμυντικό σκέλος, οι δύο χώρες ανακοίνωσαν πωλήσεις στρατιωτικού υλικού μέσω του Foreign Military Sales (FMS), ύψους 4 δισ. δολαρίων. Σύμφωνα με την κοινή δήλωση, σκοπός τους είναι να υποστηρίξουν τον μακροπρόθεσμο αμυντικό σχεδιασμό της Ελλάδας και να ενισχύσουν τη δυνατότητα συνεργασίας των ελληνικών και αμερικανικών δυνάμεων. Οι δύο πλευρές θα εξετάσουν επίσης ευκαιρίες συνεργασίας μεταξύ των αμυντικών βιομηχανιών τους, μεταξύ άλλων σε νέες τεχνολογίες.

Το ανακοινωθέν δεν αναλύει σε ποια προγράμματα κατανέμονται τα 4 δισ. δολάρια. Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν μετά τις συνομιλίες, οι σχεδιασμοί συνδέονται με οπλισμό για τα F-16 Viper και F-35, περαιτέρω αναβάθμιση F-16 και προγράμματα υποστήριξης οπλικών συστημάτων. Οι επιμέρους συμβάσεις και τα χρονοδιαγράμματά τους θα χρειαστούν ξεχωριστή εξειδίκευση.

Παράλληλα, οριστικοποιήθηκε η συμμετοχή της Ελλάδας στο πρόγραμμα συνεργασίας με την Εθνοφρουρά της Φλόριντα. Η κοινή δήλωση αναφέρει επίσης παραχώρηση τεθωρακισμένων οχημάτων Stryker στην Ελλάδα, χωρίς να προσδιορίζει σε αυτό το κείμενο αριθμό οχημάτων ή χρονοδιάγραμμα παράδοσης. Η συνεργασία επεκτείνεται και στην επιβολή του νόμου και στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας.

Ο Κάθετος Διάδρομος στο επίκεντρο της ενέργειας

Η ενέργεια ήταν το δεύτερο μεγάλο κεφάλαιο της επίσκεψης. Η κοινή δήλωση κατονομάζει τον Κάθετο Διάδρομο Φυσικού Αερίου, μέσω του οποίου η Ελλάδα επιδιώκει να ενισχύσει τον ρόλο της στη μεταφορά αερίου προς τις αγορές της Νοτιοανατολικής και Ανατολικής Ευρώπης. Αναφέρεται ακόμη στις έρευνες υδρογονανθράκων και στη συνέχιση της συνεργασίας που αναπτύχθηκε μετά την υπουργική σύνοδο P-TEC του Νοεμβρίου 2025.

Η σημασία του έργου για την Ουάσινγκτον συνδέεται με την επιδίωξη αύξησης των εξαγωγών αμερικανικού LNG και διαφοροποίησης των πηγών εφοδιασμού της Ευρώπης. Στις δημόσιες δηλώσεις του, ο Ρούμπιο συνέδεσε την ενεργειακή ασφάλεια με την ευρύτερη ασφάλεια των χωρών που εξαρτώνται από τις εισαγωγές ενέργειας.

Τι έμεινε ανοιχτό για την ηλεκτρική διασύνδεση

Το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου απασχόλησε τη συνέντευξη Τύπου, αλλά δεν περιλαμβάνεται ονομαστικά στην κοινή δήλωση, σε αντίθεση με τον Κάθετο Διάδρομο και τις έρευνες υδρογονανθράκων. Η απουσία αναφοράς δεν αποτελεί από μόνη της θέση εναντίον του έργου. Δείχνει, όμως, ότι δεν ανακοινώθηκε δημόσια κάποια νέα, ειδική συμφωνία για την εξέλιξή του.

Ερωτηθείς για τα ελληνικά ενεργειακά σχέδια, ανάμεσά τους και την υποθαλάσσια ηλεκτρική διασύνδεση, ο Ρούμπιο δήλωσε ότι οι ΗΠΑ παραμένουν δεσμευμένες στην ενεργειακή συνεργασία. Αναγνώρισε ταυτόχρονα ότι ορισμένα έργα αγγίζουν ευαίσθητα ζητήματα που αφορούν και άλλες χώρες, τα οποία, κατά την άποψή του, είναι προτιμότερο να εξεταστούν μέσω ιδιωτικής διπλωματίας και στα κατάλληλα φόρα. Δεν ανακοίνωσε χρονοδιάγραμμα επανέναρξης ερευνών για το καλώδιο ούτε δημόσια αμερικανική πρωτοβουλία για την επίλυση της εμπλοκής.

Η Τουρκία δεν κατονομάστηκε από τον Αμερικανό υπουργό σε αυτή την απάντηση. Το ότι οι αναφορές του στις «άλλες χώρες» συνδέονται με τις τουρκικές αντιδράσεις στο έργο αποτελεί ερμηνεία με βάση το περιεχόμενο της ερώτησης και το γνωστό πλαίσιο της διασύνδεσης, όχι ρητή δήλωση του Ρούμπιο. Αντίστοιχα, οι πληροφορίες ότι οι τουρκικές διεκδικήσεις τέθηκαν αναλυτικά στις κατ’ ιδίαν συνομιλίες δεν περιγράφονται στην κοινή δήλωση.

Ναυτιλία, τεχνολογία και πολιτιστική κληρονομιά

Πέρα από την άμυνα και την ενέργεια, οι δύο πλευρές υπέγραψαν συμφωνία για την πιστοποίηση Αμερικανών ναυτικών σε πλοία υπό ελληνική σημαία. Ανανέωσαν επίσης το μνημόνιο για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και τη συνεργασία κατά της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών. Ανακοινώθηκε ακόμη το πρώτο έργο στην Ελλάδα στο πλαίσιο του αμερικανικού Ταμείου Πρέσβεων για τη Διατήρηση της Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Στο οικονομικό και τεχνολογικό πεδίο, η κοινή δήλωση αναφέρεται σε συνεργασία για κρίσιμες υποδομές, προηγμένες τεχνολογίες, υπολογιστική υψηλών επιδόσεων και κυβερνοασφάλεια, στο πλαίσιο και της συμμετοχής της Ελλάδας στην πρωτοβουλία Pax Silica. Πρόκειται για κατευθύνσεις συνεργασίας που θα χρειαστούν επιμέρους έργα για να αποκτήσουν μετρήσιμο αποτέλεσμα.

Ρούμπιο: «Πρότυπο συμμάχου η Ελλάδα – Όσο ισχυρότερα τα κράτη του ΝΑΤΟ, τόσο ισχυρότερη η Συμμαχία»

Πρότυπο συμμάχου που ενισχύει τις δυνάμεις της και αναλαμβάνει το μερίδιο ευθύνης που της αναλογεί χαρακτήρισε ο Μάρκο Ρούμπιο την Ελλάδα στις δηλώσεις που έκανε το πρωί από το αεροδρόμιο, λίγο πριν αναχωρήσει από τη χώρα μας.

Εξήγησε ότι όσο ισχυρότερα είναι τα κράτη του ΝΑΤΟ κοινωνικά, οικονομικά και στρατιωτικά, τόσο ισχυρότερη γίνεται η Συμμαχία.

Ρωτήθηκε γιατί επέλεξε να επισκεφθεί την Αθήνα και τόνισε τον ιδιαίτερο συμβολισμό του τόπου που γεννήθηκε η Δημοκρατία και διαμορφώθηκαν τα θεμέλια του δυτικού πολιτισμού.

Πρόσθεσε ότι η επίσκεψη αυτή ενισχύει τους δεσμούς των ΗΠΑ με την Ελλάδα, η οποία είναι πραγματικά πρότυπο συμμάχου και σημείωσε ότι η χώρα του ήθελε να διασφαλίσει ότι αυτό το μήνυμα θα περάσει.

Στην ερώτηση αν ζητά από τους Ευρωπαίους να ακολουθήσουν το “πρώτα η Αμερική” απάντησε ότι ζητά ισχυρούς Ευρωπαίους εταίρους. «Όσο ισχυρότεροι είναι, τόσο ισχυρότεροι είμαστε συλλογικά» τόνισε. Αναγνώρισε δε ότι ορισμένες χώρες καθυστερούν επικαλούμενες εσωτερικές πιέσεις για το Ιράν.

Σε ερώτηση για τη σύγκρουση Ηνωμένων Πολιτειών – Ιράν υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν τη δυνατότητα να πραγματοποιήσουν οποιαδήποτε επιχείρηση θεωρούν αναγκαία. «Δεν υπάρχει τίποτα που θέλουμε ή χρειάζεται να κάνουμε κατά του Ιράν και δεν μπορούμε ακόμα να το κάνουμε» είπε. Δεν ανακοίνωσε όμως επιχείρηση ή χρονοδιάγραμμα επιχείρησης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Ρούμπιο: «Άγκυρα σταθερότητας» η Ελλάδα – Στο προσκήνιο το αμερικανικό LNG και ο Κάθετος Διάδρομος
• ΔΝΤ: Η «διπλή φωτιά» από AI και ενέργεια απειλεί την παγκόσμια οικονομία
• Ο οδικός χάρτης του ΣΕΒ για βιομηχανία και επενδύσεις – Τα μηνύματα Θεοδωρόπουλου