Η ενέργεια ξαναβάζει τα επιτόκια στο τραπέζι της ΕΚΤ – Τι προβλέπουν 73 οικονομολόγοι

Η αγορά ομολόγων ανεβάζει ήδη το κόστος δανεισμού στην Ευρώπη, την ώρα που η ενέργεια σπρώχνει ξανά τον πληθωρισμό προς τα πάνω. Ανάμεσα στις δύο πιέσεις, οι οικονομολόγοι περιμένουν από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να κερδίσει χρόνο τον Οκτώβριο και να προχωρήσει σε νέα αύξηση επιτοκίων στο τέλος του έτους.

Αυτό δείχνει η έρευνα του Reuters, που πραγματοποιήθηκε από τις 5 έως τις 8 Οκτωβρίου. Σχεδόν όλοι οι συμμετέχοντες προβλέπουν ότι στη συνεδρίαση της 29ης Οκτωβρίου το επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων θα παραμείνει στο 2,50%. Για τον Δεκέμβριο, όμως, η εικόνα αντιστρέφεται: 64 από τους 73 αναμένουν αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης, στο 2,75%. Πρόκειται για προβλέψεις οικονομολόγων και όχι για προαναγγελθείσες αποφάσεις της ΕΚΤ.

Η μεγάλη αλλαγή μέσα σε έναν μήνα

Η μεταστροφή των εκτιμήσεων είναι εντυπωσιακή. Στην προηγούμενη έρευνα του Reuters, πάνω από το 90% των οικονομολόγων περίμενε ότι τα επιτόκια θα έμεναν αμετάβλητα. Τώρα, ποσοστό κοντά στο 90% προβλέπει μία ακόμη αύξηση τον Δεκέμβριο.

Η αιτία είναι κυρίως η νέα επιτάχυνση των τιμών. Σύμφωνα με την προκαταρκτική εκτίμηση της Eurostat, ο ετήσιος πληθωρισμός στην Ευρωζώνη ανέβηκε στο 3,8% τον Σεπτέμβριο, από 3,2% τον Αύγουστο, πλησιάζοντας το διπλάσιο του στόχου της ΕΚΤ. Η ενέργεια ήταν ο βασικός παράγοντας πίεσης, με ετήσια αύξηση τιμών 18,8%.

Για τους υπευθύνους νομισματικής πολιτικής, το κρίσιμο ερώτημα είναι αν το ενεργειακό σοκ θα παραμείνει συγκεντρωμένο στα καύσιμα και στο φυσικό αέριο ή αν θα περάσει ευρύτερα στις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών. Μέχρι στιγμής, σύμφωνα με το Reuters, υπάρχουν περιορισμένες ενδείξεις μιας τέτοιας γενικευμένης μετακύλισης. Αυτό δίνει στην ΕΚΤ περιθώριο να παρακολουθήσει τα επόμενα στοιχεία πριν αποφασίσει την κίνησή της.

Γιατί τα ομόλογα δυσκολεύουν την απόφαση

Την ίδια στιγμή, οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων έχουν αυξηθεί απότομα, με τη Γαλλία στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής ανησυχίας. Όταν ανεβαίνουν οι αποδόσεις, αυξάνεται το κόστος με το οποίο δανείζονται τα κράτη και επηρεάζονται ευρύτερα οι χρηματοδοτικές συνθήκες για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

Αυτό αποτελεί επιχείρημα υπέρ της αναμονής τον Οκτώβριο. Όπως εξήγησε στο Reuters ο Ανατόλι Ανένκοφ της Société Générale, η άνοδος των επιτοκίων της αγοράς έχει ήδη αναλάβει μέρος της περιοριστικής δουλειάς που θα έκανε μια νέα αύξηση από την ΕΚΤ. Μια άμεση κίνηση θα πρόσθετε πίεση σε μια περίοδο κατά την οποία παραμένει αβέβαιη η επίδραση του ακριβότερου χρήματος στην ανάπτυξη.

Η ΕΚΤ καλείται, επομένως, να σταθμίσει δύο κινδύνους: να αφήσει τον πληθωρισμό να παγιωθεί πάνω από τον στόχο ή να περιορίσει υπερβολικά τη ζήτηση με πρόσθετες αυξήσεις επιτοκίων, ενώ η αγορά ομολόγων έχει ήδη σφίξει τους όρους δανεισμού.

Πού βλέπουν την κορυφή των επιτοκίων

Η πρόβλεψη για αύξηση τον Δεκέμβριο δεν σημαίνει ότι οι οικονομολόγοι συμφωνούν για το τι θα ακολουθήσει. Από τους 70 που απάντησαν στο σχετικό ερώτημα, 40 εκτιμούν ότι το επιτόκιο καταθέσεων θα κορυφωθεί στο 2,75%. Άλλοι 24 το βλέπουν στο 3% — αριθμός πολύ μεγαλύτερος από τους μόλις δύο οικονομολόγους που έδιναν την ίδια απάντηση έναν μήνα νωρίτερα.

Ο Γενς Άιζενσμιντ της Morgan Stanley θεωρεί πιθανότερη μια αύξηση τον Δεκέμβριο, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο μίας ακόμη κίνησης, ενδεχομένως τον Μάρτιο, εάν οι πιέσεις επιμείνουν. Η εκτίμησή του βασίζεται στην υπόθεση ότι οι τιμές του πετρελαίου δεν θα αυξηθούν περαιτέρω και ότι η οικονομική δραστηριότητα δεν θα επιταχυνθεί περισσότερο.

Υψηλότερες προβλέψεις για πληθωρισμό και ανάπτυξη

Οι συμμετέχοντες στην έρευνα περιμένουν μέσο πληθωρισμό 3,7% στο τελευταίο τρίμηνο του 2026, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για 3,3%. Για το σύνολο του έτους προβλέπουν 3% και για το 2027 2,6%. Και οι δύο ετήσιες εκτιμήσεις έχουν αναθεωρηθεί προς τα πάνω.

Παράλληλα, αναθεώρησαν ανοδικά την πρόβλεψή τους για την ανάπτυξη της Ευρωζώνης το 2026, στο 1% από 0,8%. Αυτή η ανθεκτικότητα της οικονομίας μπορεί να διευκολύνει την ΕΚΤ να αυξήσει ξανά τα επιτόκια, εφόσον κρίνει ότι ο πληθωρισμός απαιτεί παρέμβαση.

Το επόμενο τεστ θα είναι τα στοιχεία που θα μεσολαβήσουν μέχρι τη συνεδρίαση του Δεκεμβρίου: η πορεία της ενέργειας, η έκταση των ανατιμήσεων πέρα από αυτήν και η επίδραση των υψηλότερων αποδόσεων ομολόγων στην οικονομία.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Πότε φορολογούνται τα κέρδη από κρυπτονομίσματα – Το νέο πλαίσιο
• Οι αμυντικές πωλήσεις 4 δισ., ο Κάθετος Διάδρομος και η εξίσωση του GSI – Τι… άφησε η επίσκεψη Ρούμπιο
• «Κουμπαράς» για παιδιά: Πώς θα λειτουργεί – Τι αλλάζει για τις οικογένειες
• Πού χρωστά το Δημόσιο: Τα νοσοκομεία, τα ασφαλιστικά ταμεία και οι επιστροφές φόρων