ΟΗΕ: Πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη και η Μέση Ανατολή απειλούν με παγκόσμιο οικονομικό σοκ
- 09/10/2026, 15:21
- SHARE
Σε φάση επιβράδυνσης εισέρχεται η παγκόσμια οικονομία υπό το βάρος των γεωπολιτικών αναταράξεων στη Μέση Ανατολή και του αυξημένου ενεργειακού κόστους. Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη (UNCTAD), ο ρυθμός αύξησης του παγκόσμιου ΑΕΠ αναμένεται να διολισθήσει στο 2,6% το 2026, καταγράφοντας υποχώρηση σε σχέση με το 2,9% του προηγούμενου έτους.
Οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι περιορισμοί στις εξαγωγές και ο κατακερματισμός του διεθνούς εμπορίου στενεύουν τα περιθώρια ανάπτυξης, αναγκάζοντας τις μεγάλες οικονομίες να διαχειριστούν σοβαρές αρρυθμίες στις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Εμπόριο 35 τρισ. δολαρίων και η «ψαλίδα» ΗΠΑ – Κίνας
Παρά τις πιέσεις, το παγκόσμιο εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών αναμένεται να καταγράψει αύξηση 4% σε σταθερές τιμές, έχοντας ήδη αγγίξει το ιστορικό υψηλό των 35 τρισ. δολαρίων. Ωστόσο, η UNCTAD υπογραμμίζει ότι η άνοδος των τιμών της ενέργειας διογκώνει τεχνητά την ονομαστική αξία των συναλλαγών, αποκρύπτοντας την πραγματική εικόνα της εμπορικής δραστηριότητας.
Την ίδια στιγμή, οι γεωπολιτικές ισορροπίες ανατρέπονται ριζικά. Το διμερές εμπόριο ανάμεσα σε Κίνα και ΗΠΑ έχει δεχθεί ισχυρό πλήγμα, καταγράφοντας υποχώρηση άνω του 20% σε σύγκριση με το 2024. Στον αντίποδα, οι οικονομίες της Ανατολικής Ασίας ενισχύουν τους δεσμούς τους και με τις δύο πλευρές, προσπαθώντας να καλύψουν το κενό.
Η Ασία ως παγκόσμιος ατμομηχανή και οι κίνδυνοι της AI
Η Ασία επιβεβαιώνει τον ηγετικό της ρόλο, καθώς υπολογίζεται ότι θα παραγάγει το 59% της συνολικής παγκόσμιας ανάπτυξης για το 2026. Τη δυναμική αυτή οδηγούν η Ινδία με προβλεπόμενο ρυθμό ανάπτυξης 7,3%, η Ινδονησία με 5,2% και η Κίνα με 4,5%.
Κομβικό ρόλο στην εμπορική δραστηριότητα διαδραματίζει η Τεχνητή Νοημοσύνη, η οποία εκτινάσσει τη ζήτηση για ημιαγωγούς και τεχνολογικές υποδομές. Ωστόσο, ο ΟΗΕ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου: η συγκέντρωση της χρηματιστηριακής αιχμής σε ελάχιστους τεχνολογικούς κολοσσούς ενέχει σοβαρούς κινδύνους, καθώς μια πιθανή διόρθωση στις αποτιμήσεις τους θα μπορούσε να προκαλέσει συστημικό «σοκ» στις αγορές.
Τι προβλέπουν Παγκόσμια Τράπεζα και ΔΝΤ
Οι εκτιμήσεις της UNCTAD ευθυγραμμίζονται με τις απαισιόδοξες προβλέψεις της Παγκόσμιας Τράπεζας, η οποία τοποθετεί την ανάπτυξη στο 2,5%, ενώ σε ένα δυσμενές σενάριο κλιμάκωσης του πολέμου βλέπει υποχώρηση ακόμη και στο 1,3%.
Από την πλευρά του, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο διατηρεί μια πιο αισιόδοξμη πρόβλεψη για ανάπτυξη 3%, προειδοποιεί όμως ότι η παράταση των πολεμικών συρράξεων με το Ιράν και ο εμπορικός κατακερματισμός συνιστούν άμεσες απειλές για τη σταθερότητα.