Προϋπολογισμός ΕΕ: «Μαχαίρι» 141 δισ. ευρώ προτείνει η Ιρλανδία – Πού κατευθύνονται τα κονδύλια
- Η Ιρλανδική Προεδρία προτείνει μείωση κατά 141 δισ. ευρώ, ή 8%, σε σχέση με την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό.
- Το νέο σχέδιο προβλέπει περισσότερα από 400 δισ. ευρώ για την ανταγωνιστικότητα, την έρευνα και την καινοτομία, ενώ διατηρεί τη στήριξη της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και της πολιτικής συνοχής.
- Παρά τις περικοπές έναντι της αρχικής πρότασης, ο προτεινόμενος προϋπολογισμός παραμένει πάνω από 30% υψηλότερος από τον ισχύοντα, με στόχο την επίτευξη συμφωνίας έως το τέλος του 2026.
Σε μια προσπάθεια γεφύρωσης των διαφωνιών μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ιρλανδική Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ παρουσίασε νέα πρόταση για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) 2028–2034, προβλέποντας περικοπές ύψους 141 δισ. ευρώ σε σύγκριση με την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Το σχέδιο, που αντιστοιχεί σε μείωση κατά 8%, αποτελεί τη νέα βάση των διαπραγματεύσεων για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της Ένωσης, χωρίς ωστόσο να συνιστά οριστική συμφωνία.
Η πρόταση επιχειρεί να εξισορροπήσει τις αυξημένες ανάγκες χρηματοδότησης για την ανταγωνιστικότητα, την έρευνα, την άμυνα και την ασφάλεια με τις δημοσιονομικές πιέσεις που αντιμετωπίζουν οι εθνικές κυβερνήσεις.
Παράλληλα, προκαλεί αντιδράσεις μεταξύ των κρατών-μελών, καθώς οι διαφορετικές προτεραιότητες και οι απαιτήσεις για περιορισμό των δαπανών δυσχεραίνουν την επίτευξη συναίνεσης.
Περικοπές 141 δισ. ευρώ, αλλά αυξημένος προϋπολογισμός
Παρουσιάζοντας την πρόταση, ο υφυπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων και Άμυνας της Ιρλανδίας, Τόμας Μπερν (Thomas Byrne), έκανε λόγο για ένα δημοσιονομικό τρίλημμα που καλείται να αντιμετωπίσει η ΕΕ.
Όπως εξήγησε, η Ένωση πρέπει να χρηματοδοτήσει νέες προτεραιότητες, να προστατεύσει βασικές πολιτικές και ταυτόχρονα να λάβει υπόψη τις οικονομικές δυνατότητες των κρατών-μελών.
Σύμφωνα με την Ιρλανδική Προεδρία, οι προτεινόμενες περικοπές των 141 δισ. ευρώ, υπολογισμένες σε σταθερές τιμές του 2025, μειώνουν το συνολικό ύψος του προϋπολογισμού κατά 8% σε σχέση με την πρόταση της Κομισιόν.
Ωστόσο, το νέο σχέδιο εξακολουθεί να προβλέπει σημαντικά υψηλότερες δαπάνες σε σχέση με την τρέχουσα περίοδο.
Ο προϋπολογισμός αντιστοιχεί στο 1,16% του ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος (ΑΕΕ) της ΕΕ και εμφανίζεται αυξημένος κατά περισσότερο από 30% συγκριτικά με το ισχύον Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο.
Μάλιστα, σύμφωνα με την παρουσίαση του Τόμας Μπερν, σχεδόν όλα τα προγράμματα προβλέπεται να διαθέτουν αυξημένους πόρους σε σχέση με την τρέχουσα επταετία.
Αγροτική πολιτική, συνοχή και 400 δισ. ευρώ για την ανταγωνιστικότητα
Η πρόταση της Ιρλανδικής Προεδρίας βασίζεται σε τρεις κεντρικές προτεραιότητες.
Πρώτον, διατηρούνται οι εθνικές κατανομές χρηματοδότησης, με στόχο την προστασία της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) και της πολιτικής συνοχής, δύο βασικών πυλώνων του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.
Δεύτερον, προβλέπεται ενίσχυση των επενδύσεων στην ανταγωνιστικότητα, την έρευνα, την καινοτομία, την ασφάλεια και την άμυνα.
Ειδικότερα, το σχέδιο περιλαμβάνει περισσότερα από 400 δισ. ευρώ για τα ευρωπαϊκά ταμεία ανταγωνιστικότητας, ποσό που υπερδιπλασιάζει τους διαθέσιμους πόρους σε σχέση με το ισχύον δημοσιονομικό πλαίσιο.
Τρίτον, διατηρείται η χρηματοδότηση για την ανάκαμψη και την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας, καθώς και η πρόβλεψη για 25 δισ. ευρώ ανθρωπιστικής βοήθειας.
Οι προτεραιότητες αυτές αποτυπώνουν την προσπάθεια της ΕΕ να προσαρμόσει τον προϋπολογισμό της στις αυξημένες γεωπολιτικές και οικονομικές προκλήσεις.
Αντιδράσεις και δύσκολες διαπραγματεύσεις
Παρά την προσπάθεια εξεύρεσης συμβιβασμού, η νέα πρόταση δεν φαίνεται να ικανοποιεί όλες τις πλευρές.
Ορισμένα κράτη-μέλη ζητούν ακόμη μεγαλύτερο περιορισμό των ευρωπαϊκών δαπανών, ενώ άλλα επιδιώκουν τη διατήρηση ή την ενίσχυση κονδυλίων για παραδοσιακές πολιτικές, όπως η γεωργία και η περιφερειακή ανάπτυξη.
Ο Τόμας Μπερν αναγνώρισε ότι μια πρόταση σε αυτό το στάδιο δεν μπορεί να καλύψει όλες τις απαιτήσεις, υπογραμμίζοντας ότι στόχος της είναι να λειτουργήσει ως καταλύτης για την επιτάχυνση των διαπραγματεύσεων.
Η Ιρλανδική Προεδρία επιδιώκει να οδηγήσει τα κράτη-μέλη σε συμφωνία έως το τέλος του 2026.
Το τελικό ύψος και η κατανομή των πόρων θα εξαρτηθούν, ωστόσο, από τις διαπραγματεύσεις που ακολουθούν, καθώς οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις καλούνται να συμφωνήσουν σε έναν προϋπολογισμό που θα χρηματοδοτεί τόσο τις παραδοσιακές πολιτικές όσο και τις νέες στρατηγικές προτεραιότητες της Ένωσης.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- Brexit: Τα εμπόδια που «φρενάρουν» την επιστροφή της Βρετανίας στην ΕΕ – Οι όροι των Βρυξελλών
- Στέλεχος της McKinsey βλέπει στην AI το «κλειδί» για το αμερικανικό χρέος των 40 τρισ. δολαρίων
- Τραμπ: Κυρώσεις κατά του ΔΠΔ – Προειδοποίηση για πλήγμα στη διεθνή δικαιοσύνη, έτοιμη να παρέμβει η ΕΕ
