Fitch: Πού βαδίζει η ελληνική οικονομία – Οι θετικοί καταλύτες και τα… αγκάθια

Σε κομβικές παραδοχές για την πορεία της ελληνικής οικονομίας περιλαμβάνει η νέα συγκριτική ανάλυση πιστοληπτικής ικανότητας του οίκου Fitch, με τίτλο Western European Sovereigns – Peer Credit Analysis.

Η έκθεση του διεθνούς οίκου αξιολόγησης αποτυπώνει την πρόοδο της χώρας στη δημοσιονομική προσαρμογή, την πορεία μείωσης του χρέους και την ανθεκτικότητα της ανάπτυξης, αναδεικνύοντας παράλληλα τους εξωτερικούς κινδύνους.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τη Fitch, η ελληνική οικονομία επέδειξε αξιοσημείωτη αντοχή την περίοδο 2023-2025, διατηρώντας ρυθμούς ανάπτυξης λίγο πάνω από το 2%, παρά τους διαδοχικούς γεωπολιτικούς και εμπορικούς κλυδωνισμούς. 

Για το 2026, ο οίκος Fitch προβλέπει μια επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας, η οποία αποδίδεται κυρίως στις επιπτώσεις από τον πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Ωστόσο, η οικονομική μεγέθυνση θα συνεχίσει να ενισχύεται από τους πόρους της τελευταίας χρονιάς των επενδυτικών κινήτρων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης (NGEU).

Σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, η δυνητική ανάπτυξη της Ελλάδας εκτιμάται στο 2%, γεγονός που διευκολύνει τη σταδιακή σύγκλιση του εισοδήματος των νοικοκυριών με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. 

Κύριος μοχλός της οικονομικής μεγέθυνσης παραμένει η εγχώρια ζήτηση, η οποία τροφοδοτείται από τη σταδιακή βελτίωση των ισολογισμών των νοικοκυριών, τη σταθερή αύξηση της απασχόλησης και την ενίσχυση των επενδύσεων.

Ταχεία αποκλιμάκωση του χρέους

Ένα από τα πιο θετικά σημεία της έκθεσης αφορά τη θεαματική υποχώρηση του δείκτη δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ. Κατά τα έτη 2024 και 2025, το ακαθάριστο χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε κατά σχεδόν 20 ποσοστιαίες μονάδες, διαμορφούμενο στο 146% του ΑΕΠ, ως αποτέλεσμα της διατηρήσιμης ανάπτυξης και των προϋπολογιστικών πλεονασμάτων. 

Παρά τη μεγάλη αυτή μείωση, το επίπεδο του χρέους παραμένει 2,5 φορές υψηλότερο από τον διάμεσο όρο των χωρών με αξιολόγηση «BBB», που βρίσκεται στο 58%.

Στο βασικό σενάριο του οίκου Fitch, η ταχεία αποκλιμάκωση αναμένεται να συνεχιστεί, με τον δείκτη να πλησιάζει το 120% του ΑΕΠ έως το 2030. 

Ταυτόχρονα, τα ταμειακά διαθέσιμα της χώρας παραμένουν σε επίπεδα ρεκόρ, επιτρέποντας την πρόωρη αποπληρωμή διμερών δανείων και καλύπτοντας πλήρως τις δανειακές υποχρεώσεις της επόμενης τριετίας.

Όπως επισημαίνει ο αμερικανικός οίκος, το προφίλ του ελληνικού χρέους παρουσιάζει ιδιαίτερα ευνοϊκά χαρακτηριστικά που περιορίζουν τους κινδύνους των αγορών. 

Η μέση διάρκεια ωρίμανσης των ομολόγων ανέρχεται στα 19 έτη, ενώ τα ευνοϊκά επιτόκια λειτουργούν ως αποτελεσματικό αμορτισέρ απέναντι σε ενδεχόμενη μεταβλητότητα των αγορών. 

Η διαφορά μεταξύ του ρυθμού ανάπτυξης και του επιτοκίου παραμένει ιδιαίτερα θετική, καθώς το τεκμαρτό επιτόκιο επί του υφιστάμενου χρέους διαμορφώνεται γύρω στο 1,5%, επίπεδο σημαντικά χαμηλότερο από την τροχιά ονομαστικής αύξησης του ΑΕΠ, που εκτιμάται πέριξ του 4%.

Βασικοί δείκτες

Βάσει των παραπάνω, όπως επισημαίνει ο αμερικανικός οίκος, η ελληνική οικονομία οδεύει προς μια φάση ηπιότερης αλλά σταθερής ανάπτυξης, με τον ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ να διαμορφώνεται στο 2,1% τη διετία 2024-2025 και να σταθεροποιείται κοντά στο 1,7%-1,9% έως το 2028.

Παράλληλα, το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ καταγράφει θεαματική και συνεχή αποκλιμάκωση, υποχωρώντας από το 154,2% το 2024 κάτω από το όριο του 130% (129,4%) το 2028, ενώ το δημοσιονομικό ισοζύγιο διατηρείται σε θετικό έδαφος καθ’ όλη την περίοδο. 

Ωστόσο, η οικονομική δραστηριότητα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προκλήσεις, καθώς το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παραμένει αυξημένο πάνω από το 6% του ΑΕΠ, ενώ ο πληθωρισμός αναμένεται να παρουσιάσει πρόσκαιρη έξαρση στο 3,6% το 2026 πριν αποκλιμακωθεί σταδιακά προς το 2,4% το 2028. 

Οι θετικοί και αρνητικοί παράγοντες αξιολόγησης

Σύμφωνα με την ανάλυση της Fitch, οι πιστοληπτικές αξιολογήσεις της Ελλάδας υποστηρίζονται από το κατά κεφαλήν εισόδημα που ξεπερνά τον διάμεσο όρο της κατηγορίας «BBB», τους δείκτες διακυβέρνησης που υπερέχουν ελαφρώς των ομολόγων της, καθώς και το αξιόπιστο πλαίσιο πολιτικής που διασφαλίζεται από τη συμμετοχή στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ευρωζώνη.

Στον αντίποδα, οι κύριες αδυναμίες εντοπίζονται στο πολύ υψηλό απόθεμα χρέους, την απώλεια οικονομικής παραγωγής από την προηγούμενη κρίση, τις επίμονες εξωτερικές ανισορροπίες και τις ενδεχόμενες υποχρεώσεις που σχετίζονται με τον τραπεζικό τομέα.

Σχετικά με τις μελλοντικές μεταβολές της αξιολόγησης, ο οίκος Fitch επισημαίνει ότι πιθανή αναβάθμιση μπορεί να προέλθει από τη περαιτέρω σημαντική υποχώρηση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ μέσω υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων, καθώς και από την ενίσχυση της μεσοπρόθεσμης ανάπτυξης χάρη στις επενδύσεις και τις δομικές μεταρρυθμίσεις. Αντίθετα, πιέσεις προς τα κάτω μπορεί να ασκηθούν εάν ανακοπεί η πτωτική τροχιά του χρέους λόγω δημοσιονομικής χαλάρωσης ή εάν εκδηλωθεί ένα αρνητικό σοκ που θα επιδεινώσει το αναπτυξιακό δυναμικό και τις εξωτερικές ανισορροπίες της χώρας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Ο… λογαριασμός του χρέους μεγαλώνει: Γιατί το ΔΝΤ ζητά δράση τώρα
• Goldman Sachs: Η τεχνητή νοημοσύνη χωρίζει τις αγορές σε δύο κόσμους
• Μπιλ Γκέιτς: «Δεν κάνουμε αρκετά» για τους κινδύνους της AI – Προειδοποιεί για κύμα κυβερνοεπιθέσεων
• Politico: Το δίλημμα Ζελένσκι – Πόσο κοστίζει η σύγκρουση με τον Τραμπ