Δισεκατομμύρια προς την άμυνα; Η επενδυτική στροφή που εξετάζει η Νορβηγία

Ένα από τα πιο ευαίσθητα όρια της επενδυτικής πολιτικής της ετοιμάζεται να επανεξετάσει η Νορβηγία. Τον αποκλεισμό εταιρειών που συμμετέχουν στην παραγωγή πυρηνικών όπλων από το κρατικό της ταμείο, αξίας 2,3 τρισ. δολαρίων.

Η επιτροπή που συγκρότησε η κυβέρνηση προτείνει να επιτραπούν επενδύσεις σε μεγάλους δυτικούς αμυντικούς ομίλους, στο πλαίσιο ευρύτερης αναθεώρησης των κανόνων δεοντολογίας. Εφόσον η εισήγηση εγκριθεί από την κυβέρνηση και το κοινοβούλιο, θα μπορούσε να επιτρέψει τοποθετήσεις δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων στον κλάδο.

Ποιες εταιρείες θα μπορούσαν να επιστρέψουν

Οι σημερινοί περιορισμοί κρατούν εκτός χαρτοφυλακίου ομίλους όπως οι Airbus, Boeing, BAE Systems και Lockheed Martin, λόγω της εμπλοκής τους στην κατασκευή πυρηνικών όπλων.

Η προτεινόμενη εξαίρεση αφορά εταιρείες με έδρα σε κράτη που αναγνωρίζονται ως πυρηνικές δυνάμεις από τη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων και είναι σύμμαχοι της Νορβηγίας. Τυχόν αποκλεισμοί για άλλους λόγους δεοντολογίας θα μπορούσαν να διατηρηθούν.

Στον υφιστάμενο κατάλογο αποκλεισμών περιλαμβάνονται επίσης οι Safran, Thales, Northrop Grumman και General Dynamics.

Η ασφάλεια αλλάζει τη συζήτηση

Την επανεξέταση ζήτησε ο υπουργός Οικονομικών και πρώην γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ, επικαλούμενος τις αλλαγές στο διεθνές περιβάλλον ασφάλειας και την εξάρτηση της χώρας από την πυρηνική ομπρέλα της Συμμαχίας.

Το διακύβευμα είναι ταυτόχρονα οικονομικό και πολιτικό. Το ταμείο χρηματοδοτεί περίπου το ένα τέταρτο των δημόσιων δαπανών της Νορβηγίας, ενώ πάνω από το μισό ενεργητικό του βρίσκεται στις ΗΠΑ.

Ο Στόλτενμπεργκ επισημαίνει και τον κίνδυνο συγκέντρωσης: δέκα εταιρείες αντιπροσωπεύουν πάνω από το 20% της αξίας του μετοχικού χαρτοφυλακίου, με σημαντική παρουσία αμερικανικών τεχνολογικών κολοσσών, όπως οι Nvidia, Apple και Amazon. Σε αυτό το περιβάλλον, κάθε απόφαση αποκλεισμού μπορεί να έχει μεγαλύτερη επίδραση στην κατανομή των επενδύσεων.

Αλλαγές και στη δημοσιοποίηση των αποφάσεων

Η αναθεώρηση επεκτείνεται στον τρόπο λειτουργίας της εποπτείας. Η επιτροπή προτείνει να διατηρηθεί το ανεξάρτητο Συμβούλιο Δεοντολογίας, αλλά οι εκθέσεις του να μη δημοσιοποιούνται πλέον αυτόματα.

Πριν από την αναστολή των αποεπενδύσεων για λόγους δεοντολογίας, το Συμβούλιο υπέβαλλε συστάσεις στην κεντρική τράπεζα, το διοικητικό συμβούλιο της οποίας είχε τον τελικό λόγο.

Το νορβηγικό κοινοβούλιο ανέστειλε τις σχετικές αποεπενδύσεις το 2025, εν μέσω επικρίσεων από την κυβέρνηση Τραμπ και εν αναμονή της επανεξέτασης του πλαισίου.

Οι αντιδράσεις και ο ορίζοντας του 2027

Οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, μεταξύ τους ο Νορβηγικός Ερυθρός Σταυρός, προειδοποιούν ότι η αλλαγή θα νομιμοποιούσε επενδύσεις σε όπλα μαζικής καταστροφής. Τονίζουν ότι οι επιλογές ενός επενδυτή τέτοιου μεγέθους συμβάλλουν στη διαμόρφωση προτύπων διεθνώς.

Οι εισηγήσεις της επιτροπής θα αποτελέσουν τη βάση για τις κυβερνητικές προτάσεις στην ετήσια Λευκή Βίβλο για το ταμείο, η οποία αναμένεται την άνοιξη του 2027. Μέχρι τότε, το άνοιγμα στους συγκεκριμένους αμυντικούς ομίλους παραμένει πρόταση υπό πολιτική αξιολόγηση.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Καύσιμα: Μειώσεις έως 40 λεπτά το λίτρο και αυξημένο επίδομα θέρμανσης – Πόσα κερδίζουν τα νοικοκυριά
• Το καλώδιο ξανά στο προσκήνιο: Τα επόμενα βήματα για την επανεκκίνηση και τα εμπόδια
• Σπύρος Θεοδωρόπουλος (ΣΕΒ): «Ζούμε στην εποχή της καλής επιχειρηματικότητας και όχι των στρατηγικών αποφάσεων»
• Ο… λογαριασμός του χρέους μεγαλώνει: Γιατί το ΔΝΤ ζητά δράση τώρα