Χρέη 94 δισ. στα χέρια 24.639 οφειλετών και η ανατροπή με τους 2,9 εκατ. μικροοφειλέτες

Μια ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα για τα χρέη προς την εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία παρουσιάζει το Ελεγκτικό Συνέδριο στην Ετήσια Έκθεση 2025, που δημοσιεύθηκε πριν από λίγες ώρες στο ΦΕΚ. Οι συνολικές ληξιπρόθεσμες οφειλές έφτασαν στο τέλος του 2025 τα 165,18 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 66,5% του ΑΕΠ της χώρας.

Από αυτά, τα 113,86 δισ. ευρώ αφορούν χρέη προς το Δημόσιο και τα υπόλοιπα 51,32 δισ. ευρώ οφειλές προς τους φορείς κοινωνικής ασφάλισης. Πρόκειται για ποσά που συσσωρεύονται επί χρόνια, με το Ελεγκτικό Συνέδριο να επισημαίνει ότι, παρά τις αλλαγές στη νομοθεσία και τις διαδικασίες είσπραξης, το πρόβλημα συνεχίζει να μεγαλώνει.

Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο είναι η μεγάλη συγκέντρωση των φορολογικών χρεών σε έναν πολύ μικρό αριθμό οφειλετών. Σύμφωνα με την έκθεση, μόλις 24.639 φυσικά και νομικά πρόσωπα, που αποτελούν το 0,7% των οφειλετών, χρωστούν συνολικά 93,89 δισ. ευρώ. Δηλαδή, λιγότεροι από 1 στους 100 οφειλέτες συγκεντρώνουν το 82,5% των συνολικών ληξιπρόθεσμων φορολογικών οφειλών.

Στην άλλη πλευρά βρίσκονται 2,88 εκατομμύρια οφειλέτες, οι οποίοι χρωστούν λιγότερα από 3.000 ευρώ ο καθένας. Παρότι αποτελούν το 77,5% του συνόλου, οι οφειλές τους φτάνουν αθροιστικά μόλις τα 1,51 δισ. ευρώ, δηλαδή το 1,3% του συνολικού φορολογικού χρέους.

Το ερώτημα, ωστόσο, είναι πόσα από αυτά τα χρήματα μπορεί πράγματι να εισπράξει το Δημόσιο. Το Ελεγκτικό Συνέδριο επισημαίνει ότι από τα 113,86 δισ. ευρώ των φορολογικών οφειλών, τα 35,03 δισ. ευρώ έχουν ήδη χαρακτηριστεί ανεπίδεκτα είσπραξης. Πρόκειται για χρέη για τα οποία οι προβλεπόμενες διαδικασίες έχουν δείξει ότι δεν υπάρχουν ουσιαστικές δυνατότητες ανάκτησης.

Αλλά και για τα υπόλοιπα 78,83 δισ. ευρώ, που εμφανίζονται ως δυνητικά εισπράξιμα, το Δικαστήριο σημειώνει ότι η Διοίκηση δεν έχει τεκμηριώσει πως μπορεί να ανακτήσει ένα σημαντικό μέρος τους. Μάλιστα, το 71,9% αυτού του ποσού αφορά οφειλές που δημιουργήθηκαν έως το τέλος του 2019.

Η δυσκολία είσπραξης αποτυπώνεται και στα ποσά που καταλήγουν τελικά στα δημόσια ταμεία. Το 2025 εισπράχθηκαν 6,92 δισ. ευρώ από παλαιά και νέα ληξιπρόθεσμα φορολογικά χρέη, ενώ μόλις 4,97 δισ. ευρώ βρίσκονταν στο τέλος της χρονιάς σε ενεργές ρυθμίσεις.

Ακόμη πιο δύσκολη είναι η κατάσταση στα ασφαλιστικά ταμεία. Οι συνολικές οφειλές αυξήθηκαν από 17,54 δισ. ευρώ το 2016 σε 51,32 δισ. ευρώ το 2025. Μέσα σε μία μόνο χρονιά προστέθηκαν άλλα 2,09 δισ. ευρώ.

Ένα μεγάλο μέρος αυτών των χρεών δεν αφορά τις αρχικές ασφαλιστικές εισφορές, αλλά τις επιβαρύνσεις που προστίθενται με την πάροδο του χρόνου. Συγκεκριμένα, από τα 51,32 δισ. ευρώ, τα 21,29 δισ. ευρώ είναι πρόσθετα τέλη, τα οποία αντιστοιχούν στο 41,48% του συνολικού ποσού.

Την ίδια ώρα, 10,55 δισ. ευρώ ασφαλιστικών οφειλών θεωρούνται πολύ δύσκολο να εισπραχθούν. Σε αυτές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, χρέη πτωχευμένων ή ανενεργών επιχειρήσεων, αλλά και περιπτώσεις στις οποίες έχουν ήδη αποτύχει επανειλημμένες προσπάθειες είσπραξης.

Ιδιαίτερα αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία για τις ρυθμίσεις οφειλών. Μέσα στο 2025 χάθηκαν 1.325.106 ρυθμίσεις, από συνολικά 2.433.380. Με άλλα λόγια, περισσότεροι από τους μισούς διακανονισμούς δεν διατηρήθηκαν. Το ποσό που είχε ενταχθεί σε αυτές τις ρυθμίσεις και δεν αποπληρώθηκε ξεπερνούσε τα 23,18 δισ. ευρώ.

Και στα ασφαλιστικά χρέη, καταγράφεται μεγάλη συγκέντρωση οφειλών. Μόλις 2.961 οφειλέτες, με χρέη άνω του ενός εκατομμυρίου ευρώ ο καθένας, συγκεντρώνουν σχεδόν το ένα τέταρτο των συνολικών οφειλών προς τα ασφαλιστικά ταμεία.

Μπροστά σε αυτή την εικόνα, το Ελεγκτικό Συνέδριο ζητεί να αλλάξει ο τρόπος διαχείρισης των ληξιπρόθεσμων χρεών. Όπως επισημαίνει, οι αλλεπάλληλες νομοθετικές παρεμβάσεις των τελευταίων 15 ετών δεν έχουν αποδώσει τα αναμενόμενα, καθώς οι οφειλές συνεχίζουν να αυξάνονται και οι διαδικασίες εκκαθάρισης παραμένουν αναποτελεσματικές.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο προτείνει να γίνεται σαφέστερη διάκριση μεταξύ όσων έχουν πραγματική δυνατότητα να πληρώσουν αλλά δεν το κάνουν, όσων αντιμετωπίζουν προσωρινή οικονομική δυσκολία και όσων αδυνατούν οριστικά να εξοφλήσουν τα χρέη τους. Ανάλογα με την περίπτωση, εισηγείται διευκολύνσεις, αποτελεσματικότερα μέτρα είσπραξης ή ακόμη και απομείωση και διαγραφή οφειλών, όπου αυτό δικαιολογείται.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Νέο deal στις σαλάτες – Γιατί το Elikonos Capital επένδυσε στη Βεζύρογλου
• 32ωρο χωρίς μείωση μισθού στους δήμους – Σε ποιους αφορά η νέα συλλογική σύμβαση
• Stelios Philanthropic Foundation: Πρόσθετη δωρεά 1,26 εκατ. για γιατρούς σε τρία ακόμη νησιά