ΕΚΤ: Η ενέργεια πιέζει για αυξήσεις, τα ομόλογα για αναμονή – Το δίλημμα της Φρανκφούρτης

• Η ΕΚΤ αναμένεται να αφήσει αμετάβλητο το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,5% στη συνεδρίαση της 29ης Οκτωβρίου, μετά τις αυξήσεις του Ιουνίου και του Σεπτεμβρίου.
• Ο πληθωρισμός της Ευρωζώνης διαμορφώθηκε στο 3,8% τον Σεπτέμβριο, αλλά η άνοδος του δομικού δείκτη παραμένει περιορισμένη.
• Οι υψηλότερες αποδόσεις των ομολόγων επιβαρύνουν τη χρηματοδότηση επιχειρήσεων και κρατών, περιορίζοντας ενδεχομένως την ανάγκη για πρόσθετες αυξήσεις επιτοκίων.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αναμένεται να κρατήσει σταθερό το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,5% την Πέμπτη 29 Οκτωβρίου, σε μια συγκυρία κατά την οποία η χρηματοδότηση της οικονομίας γίνεται ήδη ακριβότερη μέσω των αγορών ομολόγων.

Η Φρανκφούρτη καλείται να σταθμίσει δύο αντίρροπες εξελίξεις: την ενεργειακή ακρίβεια, που διατηρεί τον πληθωρισμό αισθητά πάνω από τον στόχο του 2%, και την άνοδο του κόστους δανεισμού, που μπορεί να περιορίσει τις επενδύσεις και τη ζήτηση.

Η αναμενόμενη παύση ακολουθεί δύο αυξήσεις κατά 25 μονάδες βάσης, τον Ιούνιο και τον Σεπτέμβριο. Το βασικό ερώτημα πλέον είναι πόση επιπλέον αυστηροποίηση χρειάζεται, ώστε να συγκρατηθούν οι τιμές χωρίς να επιβαρυνθεί υπερβολικά η ανάπτυξη.

Πώς τα ομόλογα επηρεάζουν την απόφαση

Οι πωλήσεις στην παγκόσμια αγορά ομολόγων έχουν ανεβάσει τις αποδόσεις, αυξάνοντας το κόστος άντλησης κεφαλαίων για κυβερνήσεις και επιχειρήσεις.

Για τις εταιρείες που χρηματοδοτούνται από την κεφαλαιαγορά, αυτό σημαίνει ακριβότερες εκδόσεις χρέους και μεγαλύτερη δυσκολία στην υλοποίηση επενδυτικών σχεδίων. Για τα κράτη, συνεπάγεται υψηλότερο κόστος νέου δανεισμού και αναχρηματοδότησης υποχρεώσεων.

Αυτή η επιβάρυνση μπορεί να λειτουργήσει περιοριστικά για την οικονομία ακόμη και χωρίς νέα κίνηση της ΕΚΤ. Όσο αποδυναμώνεται η ζήτηση, τόσο δυσκολότερα μεταφέρουν οι επιχειρήσεις ολόκληρη την αύξηση του ενεργειακού κόστους στις τελικές τιμές.

Η Κριστίν Λαγκάρντ και ο επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ, Φίλιπ Λέιν, έχουν επισημάνει ότι τα υψηλότερα μακροπρόθεσμα επιτόκια μπορούν να επιβραδύνουν την ανάπτυξη και να περιορίσουν τη μετακύλιση των ενεργειακών ανατιμήσεων περισσότερο από όσο είχε υπολογιστεί στις προβλέψεις του Σεπτεμβρίου.

Η κρίσιμη απόσταση μεταξύ ενέργειας και δομικού πληθωρισμού

Ο πληθωρισμός της Ευρωζώνης έφτασε στο 3,8% τον Σεπτέμβριο, από 2,1% τον Φεβρουάριο, με την ενέργεια να αποτελεί βασική πηγή της επιτάχυνσης μετά την κλιμάκωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Η εικόνα είναι πιο συγκρατημένη στον δομικό πληθωρισμό, ο οποίος εξαιρεί την ενέργεια και τα τρόφιμα και διαμορφώθηκε στο 2,5%. Η απόκλιση δείχνει ότι οι ενεργειακές ανατιμήσεις δεν έχουν ακόμη μεταφερθεί με την ίδια ένταση στο υπόλοιπο καλάθι αγαθών και υπηρεσιών.

Αυτό προσφέρει περιθώριο αναμονής στην ΕΚΤ, χωρίς να εξαλείφει τον κίνδυνο. Εάν το αυξημένο κόστος διατηρηθεί, οι επιχειρήσεις μπορεί να περιορίσουν την απορρόφησή του στα περιθώρια κέρδους και να προχωρήσουν σε μεγαλύτερες ανατιμήσεις.

Για τη νομισματική πολιτική, καθοριστικά είναι επομένως η διάρκεια του ενεργειακού σοκ και το κατά πόσο θα επηρεάσει ευρύτερα τις τιμές, τους μισθούς και τις πληθωριστικές προσδοκίες.

Γιατί η σημερινή κρίση διαφέρει από το 2021–2022

Στην προηγούμενη πληθωριστική έξαρση, οι διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες και το ενεργειακό σοκ συνδυάστηκαν με ισχυρότερη καταναλωτική ζήτηση. Οι αποταμιεύσεις της πανδημίας και τα κυβερνητικά μέτρα στήριξης είχαν ενισχύσει τη ρευστότητα των νοικοκυριών, διευκολύνοντας τη μεταφορά των αυξήσεων στους καταναλωτές.

Σήμερα, η ασθενέστερη ζήτηση περιορίζει τη δυνατότητα αντίστοιχων ανατιμήσεων. Παράλληλα, η μεγαλύτερη συμμετοχή ανανεώσιμων πηγών στην ηλεκτροπαραγωγή μειώνει σε ορισμένες αγορές την έκθεση στις διακυμάνσεις του φυσικού αερίου.

Η οικονομική δραστηριότητα συνεχίζει να στηρίζεται, μεταξύ άλλων, στις επενδύσεις και στις εξαγωγές που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη. Αυτές οι εστίες ανθεκτικότητας, ωστόσο, συνυπάρχουν με την πίεση από την ενέργεια και την ακριβότερη χρηματοδότηση.

Ο Δεκέμβριος και η διαφωνία για τη συνέχεια

Η ευρεία προσδοκία για σταθερά επιτόκια αυτή την εβδομάδα δεν συνοδεύεται από συμφωνία για όσα θα ακολουθήσουν.

Οι οικονομολόγοι που συμμετείχαν σε έρευνα του Bloomberg αναμένουν μία ακόμη αύξηση τον Δεκέμβριο, η οποία θα οδηγήσει το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,75%, ολοκληρώνοντας τον κύκλο αυξήσεων σύμφωνα με το βασικό τους σενάριο. Οι αγορές χρήματος εμφανίζονται πιο επιθετικές, προεξοφλώντας δύο έως τρεις πρόσθετες αυξήσεις στο επόμενο δωδεκάμηνο.

Για επιχειρήσεις και δανειολήπτες, μια παύση την Πέμπτη θα απέτρεπε μια νέα άμεση αύξηση του επιτοκίου πολιτικής, χωρίς να εξασφαλίζει φθηνότερη χρηματοδότηση. Το κόστος χρήματος θα συνεχίσει να επηρεάζεται τόσο από τις επόμενες αποφάσεις της ΕΚΤ όσο και από τις αποδόσεις και τις απαιτήσεις των επενδυτών στις αγορές.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Ποιος θα «φάει» το κομμάτι της Pizza Fan – Η μάχη των μνηστήρων
• Φρενάρουν οι αυξήσεις στις τιμές κατοικιών – Οι ακριβότερες και φθηνότερες περιοχές
• Νέο hedge fund κοιτάζει την Ελλάδα – Η Capula εξετάζει γραφείο στην Αθήνα
• Τουρισμός: Η Ελλάδα διεκδικεί το 6% των διεθνών διανυκτερεύσεων στην Ευρώπη το 2036