Τσιγάρα πάνω από 10 ευρώ; Τα φορολογικά σενάρια και η ελληνική διεκδίκηση για το 2036

Το ενδεχόμενο ενός πακέτου τσιγάρων με τιμή πάνω από 10 ευρώ επανέρχεται στη συζήτηση, καθώς οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξετάζουν την αναθεώρηση της φορολογίας των καπνικών προϊόντων. Για την ελληνική αγορά, το διακύβευμα αφορά τόσο το ύψος των επιβαρύνσεων όσο και τον χρόνο εφαρμογής τους, με την Αθήνα να υποστηρίζει μια ηπιότερη μετάβαση, με ορίζοντα το 2036.

Στο ECOFIN της Δευτέρας 9 Νοεμβρίου τίθεται προς εξέταση το συμβιβαστικό πακέτο της ιρλανδικής προεδρίας, με στόχο τη διαμόρφωση κοινής θέσης για το νέο πλαίσιο. Η διαπραγμάτευση καλύπτει τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης, τη φορολογική αντιμετώπιση νέων προϊόντων και τη σύνδεση των παρεμβάσεων με τους στόχους δημόσιας υγείας.

Οι τιμές των 11,58 και 13,82 ευρώ που εμφανίζονται σε μελέτη του ΚΕΠΕ αποτυπώνουν υποθετικούς συνδυασμούς φορολογικών αυξήσεων. Δεν αποτελούν συμφωνημένες τιμές ούτε πρόβλεψη άμεσων ανατιμήσεων στα περίπτερα.

Πώς προκύπτουν τα σενάρια άνω των 10 ευρώ

Η ανάλυση του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών, που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2025, χρησιμοποιεί ως σημείο αναφοράς μέση λιανική τιμή 4,17 ευρώ για πακέτο 20 τσιγάρων, βάσει στοιχείων του 2023.

Εξετάζει διαφορετικούς συνδυασμούς αύξησης του πάγιου φόρου, που επιβάλλεται ανά ποσότητα προϊόντος, και του αναλογικού φόρου, που υπολογίζεται ως ποσοστό της λιανικής τιμής.

Στην ηπιότερη προσομοίωση, η υπολογιζόμενη μέση τιμή διαμορφώνεται στα 5,91 ευρώ. Άλλα σενάρια δίνουν τιμές 9,02 και 9,73 ευρώ, ενώ μεγαλύτερες επιβαρύνσεις οδηγούν στα 11,58 και 13,82 ευρώ. Οι δύο τελευταίες τιμές αντιστοιχούν σε αυξήσεις 177,7% και 231,5%, αντίστοιχα, σε σχέση με την τιμή αναφοράς.

Οι υπολογισμοί προϋποθέτουν πλήρη μετακύλιση της φορολογικής επιβάρυνσης στον καταναλωτή και αμετάβλητο περιθώριο κέρδους των παραγωγών. Διαφορετικές εμπορικές επιλογές μπορούν να μεταβάλουν το αποτέλεσμα. Επιπλέον, η μελέτη προηγείται της σημερινής διαπραγμάτευσης και δεν συνιστά αποτίμηση του τελικού συμβιβαστικού κειμένου.

Τι βρίσκεται πίσω από το ορόσημο του 2036

Η ελληνική πλευρά επιδιώκει να περιορίσει την ένταση των αυξήσεων και να εξασφαλίσει περισσότερο χρόνο προσαρμογής για την αγορά.

Σε δήλωσή του στις 26 Οκτωβρίου, μετά την επίσκεψή του στη Συνεταιριστική Ένωση Καπνοπαραγωγών Ελλάδος στην Ξάνθη, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης ανέφερε ότι η Ελλάδα, μαζί με άλλες χώρες, πέτυχε βελτιώσεις στη συμβιβαστική πρόταση.

Σύμφωνα με τον υπουργό, το υπό συζήτηση κείμενο προβλέπει πιο περιορισμένες αυξήσεις και εφαρμογή τους για τη χώρα μας από το 2036, αντί του 2028 που περιλαμβανόταν στην αρχική πρόταση.

Η αναφορά αυτή αφορά το περιεχόμενο της διαπραγμάτευσης. Η οριστικοποίηση του χρονοδιαγράμματος εξαρτάται από την ευρωπαϊκή συμφωνία και την ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας.

Από τα συμβατικά τσιγάρα στα νέα προϊόντα νικοτίνης

Η αναθεώρηση έχει ευρύτερο πεδίο από τη φορολογία των συμβατικών τσιγάρων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την πρότασή της στις 16 Ιουλίου 2025, επιδιώκοντας την προσαρμογή των κανόνων στις αλλαγές της αγοράς καπνού και στους ευρωπαϊκούς στόχους καταπολέμησης του καρκίνου.

Στο νέο πλαίσιο εντάσσονται τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, τα θερμαινόμενα προϊόντα καπνού και τα σακουλάκια νικοτίνης, για τα οποία η φορολογική αντιμετώπιση διαφέρει σήμερα μεταξύ των κρατών-μελών.

Η πρόταση προβλέπει επίσης αυξημένους ελάχιστους ειδικούς φόρους κατανάλωσης και παρεμβάσεις στην παρακολούθηση της διακίνησης ακατέργαστου καπνού, με στόχο τον περιορισμό του παράνομου εμπορίου.

Η ισορροπία ανάμεσα στην υγεία, τα έσοδα και την αγορά

Για την Αθήνα, η συζήτηση περιλαμβάνει και την παραγωγική διάσταση του κλάδου. Ο υπουργός έχει υπογραμμίσει τη σημασία της καπνοβιομηχανίας για την ελληνική οικονομία, ιδιαίτερα για την Ανατολική Μακεδονία, τη Θράκη και την Ξάνθη, επισημαίνοντας παράλληλα ότι η δημόσια υγεία παραμένει προτεραιότητα.

Στη διαπραγμάτευση προβάλλεται επίσης ο κίνδυνος ενίσχυσης του λαθρεμπορίου, εάν οι επιβαρύνσεις αυξήσουν απότομα τη διαφορά τιμής ανάμεσα στα νόμιμα και τα παράνομα προϊόντα. Πρόκειται για παράμετρο που συνδέεται με την αποτελεσματικότητα των ελέγχων και την προστασία των δημόσιων εσόδων.

Για τους καταναλωτές, η τελική επίπτωση θα εξαρτηθεί από τους συντελεστές που θα συμφωνηθούν, το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής και την τιμολογιακή πολιτική των επιχειρήσεων. Μια πολιτική συμφωνία στο ECOFIN θα καθόριζε την κατεύθυνση της μεταρρύθμισης, χωρίς να συνεπάγεται αυτόματη αλλαγή των λιανικών τιμών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Τι θα σήμαινε μια Nvidia χωρίς τον Τζένσεν Χουάνγκ; Η έρευνα που ανησυχεί τους επενδυτές
• Εξαγορές δισεκατομμυρίων υπό πίεση: Το νέο τοπίο στις ΗΠΑ μετά τις εκλογές
• Τράπεζες: Κέρδη 3,8 δισ. ευρώ στο εννεάμηνο και διανομές 690 εκατ. στους μετόχους
• Black Friday: Δύο στους τρεις Έλληνες ετοιμάζονται για αγορές – Πόσα θα ξοδέψουν