Η εκλογική ανατροπή στις ΗΠΑ βάζει φρένο στην έκρηξη των data centers

• Οι εκλογικές νίκες των Δημοκρατικών στις ΗΠΑ ενισχύουν τις πιέσεις για αυστηρότερους περιορισμούς στην κατασκευή κέντρων δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης.
• Το 45% της προγραμματισμένης χωρητικότητας των αμερικανικών data centers αφορά πολιτείες που θα ελέγχονται από Δημοκρατικούς, με το Τέξας να συγκεντρώνει το ένα τέταρτο των σχεδίων επέκτασης.
• Οι δαπάνες για υποδομές AI αναμένεται να προσεγγίσουν το 1 τρισ. δολάρια ετησίως, ενώ οι καθυστερήσεις και οι αμφιβολίες για την απόδοση των επενδύσεων εντείνουν την ανησυχία στις αγορές.

Με ένα νέο εμπόδιο βρίσκεται αντιμέτωπη η επενδυτική έκρηξη στην τεχνητή νοημοσύνη στις ΗΠΑ, καθώς η επικράτηση των Δημοκρατικών σε κρίσιμες πολιτείες στις ενδιάμεσες εκλογές, ενισχύει τις πιέσεις για αυστηρότερους κανόνες στην κατασκευή κέντρων δεδομένων. Η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να επηρεάσει έναν από τους βασικούς μοχλούς ανάπτυξης της αμερικανικής οικονομίας, σε μια περίοδο κατά την οποία οι τεχνολογικοί κολοσσοί σχεδιάζουν επενδύσεις τεράστιας κλίμακας.

Σύμφωνα με την Goldman Sachs, οι πολιτείες που θα ελέγχονται από Δημοκρατικούς από τον ερχόμενο Ιανουάριο θα αντιπροσωπεύουν το 45% της προγραμματισμένης χωρητικότητας των αμερικανικών κέντρων δεδομένων. Παράλληλα, περίπου το ένα τέταρτο της σχεδιαζόμενης ανάπτυξης υποδομών τεχνητής νοημοσύνης στις ΗΠΑ αφορά το Τέξας.

Οι Δημοκρατικοί υποστηρίζουν την παράταση των μορατόριουμ για την κατασκευή κέντρων δεδομένων, ωστόσο αυτό δεν σημαίνει ότι το ήμισυ των σχεδιαζόμενων εγκαταστάσεων βρίσκεται υπό αναστολή. Η ζήτηση για τεχνητή νοημοσύνη έχει ξεπεράσει τις προβλέψεις, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ εξακολουθεί να βρίσκεται στην προεδρία και έχει απειλήσει με βέτο. Επομένως, οι Δημοκρατικοί κυβερνήτες δεν θα μπορούσαν να μπλοκάρουν την κατασκευή κάθε κέντρου δεδομένων, ακόμη και αν το επιθυμούσαν.

Ωστόσο, οι εκλογές της περασμένης Τρίτης σηματοδοτούν μια αλλαγή στάσης που θα μπορούσε να επηρεάσει τον ρυθμό και την πορεία της επενδυτικής έκρηξης στην τεχνητή νοημοσύνη. Σύμφωνα με οικονομολόγους της ING, οι σχετικές επενδύσεις ευθύνονταν για έως και το ένα τέταρτο της συνολικής οικονομικής ανάπτυξης των ΗΠΑ φέτος.

Τα οφέλη των επενδύσεων είναι ήδη ορατά και στηρίζουν χιλιάδες θέσεις εργασίας. Ωστόσο, μια επιβράδυνση στην κατασκευή κέντρων δεδομένων θα μπορούσε να περιορίσει την ανεξέλεγκτη επέκταση που συνέβαλε στην αναζωπύρωση του πληθωρισμού και στην αυξανόμενη δυσαρέσκεια των Αμερικανών απέναντι στην τεχνητή νοημοσύνη. Παράλληλα, θα μπορούσε να περιορίσει επιχειρηματικά μοντέλα που έχουν προκαλέσει σκεπτικισμό στη Γουόλ Στριτ, όπως αναφέρεται σε δημοσίευμα του αμερικανικού CNN.

Επενδύσεις που αγγίζουν το 1 τρισ. δολάρια ετησίως

Οι δαπάνες για υποδομές τεχνητής νοημοσύνης αναμένεται να προσεγγίσουν το 1 τρισ. δολάρια ετησίως, σύμφωνα με τον οικονομολόγο του Columbia Business School, Στάιν φαν Νιούβερμπουργκ. Ως ποσοστό του αμερικανικού ΑΕΠ, το μέγεθος αυτό θα ξεπερνούσε κάθε άλλη επενδυτική έκρηξη στη σύγχρονη ιστορία των ΗΠΑ, ακόμη και την κατασκευή των σιδηροδρόμων.

Το εκλογικό αποτέλεσμα θα μπορούσε να επιβραδύνει αυτές τις δαπάνες, με σημαντικές συνέπειες για τις θέσεις εργασίας και την οικονομική ανάπτυξη που στηρίζει η τεχνητή νοημοσύνη.

Οι Δημοκρατικοί κέρδισαν τις θέσεις κυβερνητών στη Νεβάδα, τη Γεωργία, το Οχάιο και το Τέξας, με τους υποψηφίους τους να προωθούν αυστηρότερους κανόνες για τα κέντρα δεδομένων. Οι προτάσεις περιλαμβάνουν την κατάργηση φορολογικών ελαφρύνσεων, αυστηρότερους περιορισμούς για το περιβάλλον και την ηλεκτρική ενέργεια, καθώς και τη δυνατότητα των τοπικών αρχών να επιβάλλουν δικά τους μορατόριουμ.

Το Τέξας βρίσκεται στο επίκεντρο. Σύμφωνα με τη Wells Fargo, κάθε μείωση κατά 10% της προγραμματισμένης χωρητικότητας των κέντρων δεδομένων στην πολιτεία θα μπορούσε να οδηγήσει τις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες σε μείωση των δαπανών τους για υποδομές AI κατά 1,6% — ένα σημαντικό ποσό όταν οι επενδύσεις υπολογίζονται σε τρισεκατομμύρια δολάρια.

Οι πολιτειακές και τοπικές αρχές διαθέτουν σημαντική επιρροή στην πορεία των έργων. Όπως δήλωσε η Μόνα Ντατζάνι, συμπρόεδρος του τμήματος υποδομών, ενέργειας και ακινήτων της Cooley, οι αρμοδιότητές τους είναι αρκετές ώστε να επηρεάσουν το εάν ορισμένα έργα θα χρηματοδοτηθούν.

Εκατοντάδες εγκαταστάσεις που αναμένουν άδειες, υπηρεσίες κοινής ωφέλειας ή φορολογικά κίνητρα ενδέχεται να βρεθούν σε ευάλωτη θέση. Ακόμη και έργα που βρίσκονται ήδη υπό κατασκευή θα μπορούσαν να επηρεαστούν.

Η νομοθεσία του Τέξας προβλέπει δικαιώματα προαίρεσης για ορισμένες άδειες, προστατεύοντας έργα από μελλοντικές αλλαγές στις τοπικές απαιτήσεις αδειοδότησης. Ωστόσο, δεν καλύπτει ενδεχόμενες αλλαγές στις κρατικές άδειες ή στις εγγυήσεις παροχής ηλεκτρικής ενέργειας, τις οποίες θα μπορούσε να καταργήσει η εκλεγμένη κυβερνήτης Τζίνα Ινοχόσα.

Οι καθυστερήσεις στις εγκρίσεις αυξάνουν το κόστος για τις εταιρείες AI, καθώς οι τόκοι, οι δεσμεύσεις για εξοπλισμό και τα έξοδα κοινής ωφέλειας συνεχίζουν να συσσωρεύονται ακόμη και όταν ένα έργο βρίσκεται σε αναστολή. Σε κάποιο σημείο, οι επενδύσεις ενδέχεται να πάψουν να είναι οικονομικά βιώσιμες, εμποδίζοντας τις εταιρείες να πετύχουν τους φιλόδοξους στόχους δαπανών τους.

Η ανάγκη για πιο ορθολογικές επενδύσεις

Η συζήτηση για τα κέντρα δεδομένων δεν αφορά αποκλειστικά τους Δημοκρατικούς. Οι Αμερικανοί έχουν επιδείξει διακομματική συναίνεση ως προς την ανάγκη περιορισμών στην κατασκευή τους.

Ο Ρεπουμπλικανός κυβερνήτης του Τέξας, Γκρεγκ Άμποτ, είχε ήδη επιβάλει μορατόριουμ, το οποίο η Ινοχόσα δεσμεύτηκε προεκλογικά να παρατείνει έως ότου θεσπιστούν αυστηρότεροι κανόνες για την τεχνητή νοημοσύνη.

Ο Τραμπ, από την πλευρά του, έχει καταδικάσει τις προσπάθειες περιορισμού των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη, επικαλούμενος λόγους οικονομικής και εθνικής ασφάλειας, ιδίως στον ανταγωνισμό με την Κίνα. Πολλοί Ρεπουμπλικανοί πολιτικοί που θα μπορούσαν να στηρίξουν ρυθμιστικές παρεμβάσεις έχουν αποφύγει να εκφραστούν δημόσια.

Παράλληλα, αυξάνονται οι ενδείξεις ότι η επέκταση του κλάδου ενδέχεται να κινείται σε μη βιώσιμη τροχιά.

Σύμφωνα με την έκθεση «AI Index Report» του Πανεπιστημίου του Στάνφορντ, οι ΗΠΑ διέθεταν 5.427 κέντρα δεδομένων στο τέλος του περασμένου έτους. Η Aterio, εταιρεία ερευνών για τον κλάδο, αναφέρει ότι έχουν ανακοινωθεί σχέδια για 3.969 νέα κέντρα δεδομένων. Ωστόσο, μόλις περίπου 800 βρίσκονται υπό κατασκευή, ενώ ειδικοί αμφισβητούν τη βιωσιμότητα πολλών έργων.

Μια επιβράδυνση των επενδύσεων θα μπορούσε να περιορίσει την υπερπροσφορά υποδομών που διαμορφώνεται στον κλάδο.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της CoreWeave, εταιρείας «neocloud» που ενοικιάζει υπολογιστική ισχύ. Η εταιρεία προέβλεψε πρόσφατα εκτεταμένες ζημίες, ενώ οι αποδόσεις των ομολόγων της εκτοξεύτηκαν στο 15%, σε επίπεδα αυξημένου κινδύνου. Η εξέλιξη προκαλεί ανησυχία, καθώς η αναμενόμενη απόδοση της επένδυσής της ήταν περίπου 9%. Με άλλα λόγια, η CoreWeave χάνει χρήματα για κάθε δολάριο που δαπανά για την επέκταση της χωρητικότητας των κέντρων δεδομένων της.

Οι οικονομικά ισχυροί hyperscalers, όπως η Amazon, η Google, η Meta και η Microsoft, δεν αντιμετωπίζουν αντίστοιχο πρόβλημα. Ωστόσο, οι μετοχές τους έχουν υποχωρήσει τις τελευταίες εβδομάδες, καθώς οι επενδυτές αμφισβητούν το ύψος των δαπανών και το ενδεχόμενο να χρειαστούν χρόνια μέχρι αυτές να αποφέρουν κέρδη.

Η ανάγκη για μια πιο βιώσιμη πορεία

Η επιβράδυνση των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη δεν συνεπάγεται απαραίτητα ύφεση. Θα μπορούσε, αντίθετα, να οδηγήσει σε πιο ισορροπημένη ανάπτυξη, χωρίς να ανακόψει τη μακροπρόθεσμη δυναμική της αμερικανικής οικονομίας.

«Η τεχνητή νοημοσύνη παίρνει μια ανάσα σε αυτή τη φάση», δήλωσε ο Τζο Μπρουσουέλας, επικεφαλής οικονομολόγος της RSM US.

Ο ίδιος εκτιμά ότι, σε περίπτωση επιβράδυνσης στον τομέα της AI, ο ρυθμός ανάπτυξης της αμερικανικής οικονομίας θα μπορούσε να υποχωρήσει από το 3,4% του προηγούμενου τριμήνου σε επίπεδα κοντά στο 2,4%. Πρόκειται, ωστόσο, για σταθερή μακροπρόθεσμη ανάπτυξη. Επιπλέον, οι επενδύσεις που δεν θα κατευθυνθούν στα κέντρα δεδομένων μπορούν να διοχετευθούν σε άλλους τομείς.

«Υπάρχει επιβράδυνση, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα βιώσουμε ύφεση», σημείωσε ο Μπρουσουέλας.

Η συγκυρία αποτελεί επίσης ευκαιρία για τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης να επανεξετάσουν τα σχέδιά τους. Η βιαστική κατασκευή κέντρων δεδομένων έχει οδηγήσει στη σπατάλη σημαντικών κεφαλαίων σε ανεφάρμοστα έργα, ως αποτέλεσμα του ανταγωνισμού για το ποιος θα είναι πρώτος και μεγαλύτερος.

Σύμφωνα με τον Μάικ Μάθιους, επικεφαλής του τμήματος παγκόσμιας ψηφιακής υποδομής στη Marsh, έργα κέντρων δεδομένων αξίας 200 δισ. δολαρίων αντιμετωπίζουν ήδη καθυστερήσεις.

Μια πιο ορθολογική προσέγγιση, που θα λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών, θα μπορούσε να ωφελήσει τόσο τις κοινότητες όσο και τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης.

Υπάρχει, άλλωστε, προηγούμενο. Την προηγούμενη δεκαετία, εταιρείες όπως η Google δημιούργησαν κέντρα δεδομένων για την ανάπτυξη του cloud computing, δίνοντας έμφαση στη βιωσιμότητα και στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ακόμη και πριν αυτό καταστεί οικονομικά αποδοτικό.

Μια αντίστοιχη προσέγγιση θα μπορούσε να εξασφαλίσει στις εταιρείες την υπολογιστική ισχύ που χρειάζονται, αλλά και την πολιτική και κοινωνική αποδοχή για τη μακροπρόθεσμη λειτουργία των εγκαταστάσεών τους.

«Όπως λέει και το ρητό: Αν θέλεις να πας γρήγορα, πηγαίνεις μόνος σου· αν θέλεις να πας μακριά, πηγαίνεις μαζί με άλλους», δήλωσε ο Κρέιζα. «Αν σπαταλήσεις την πολιτική άδεια λειτουργίας στη χώρα σου, αυτό θα αποτελέσει μεγαλύτερο εμπόδιο για να παραμείνεις ανταγωνιστικός έναντι της Κίνας».

Η επόμενη φάση της ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης στις ΗΠΑ θα εξαρτηθεί όχι μόνο από την ταχύτητα κατασκευής νέων κέντρων δεδομένων, αλλά και από τη βιωσιμότητα των επενδύσεων και την αποδοχή τους από τις τοπικές κοινωνίες. Η ισορροπία ανάμεσα στην τεχνολογική υπεροχή, την οικονομική απόδοση και τις κοινωνικές επιπτώσεις αναδεικνύεται σε κρίσιμο παράγοντα για τη διατήρηση του αμερικανικού προβαδίσματος έναντι της Κίνας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Το 25% των χρηστών smartphones στην Ελλάδα θα χρησιμοποιεί AI agents έως το 2030
• Αλλάζει το τοπίο για τα κρυπτονομίσματα – Τι φέρνει η νίκη των Δημοκρατικών
• Ποιος βρίσκεται πίσω από την εταιρεία; Ο έλεγχος που εξετάζει η ΑΑΔΕ πριν από την έναρξη