Παπασταύρου από την COP31: «Η κλιματική αλλαγή δεν γνωρίζει σύνορα» – Οι ελληνικές επιδόσεις και τα έξι μέτωπα των διαπραγματεύσεων

Παπασταύρου από την COP31: «Η κλιματική αλλαγή δεν γνωρίζει σύνορα» – Οι ελληνικές επιδόσεις και τα έξι μέτωπα των διαπραγματεύσεων
Ετήσιο τακτικό συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), στην Καλαμάτα. Οι εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης συζητούν κορυφαία ζητήματα που απασχολούν σήμερα τη λειτουργία των δήμων, το αυξημένο λειτουργικό κόστος, ενίσχυση των δήμων με νέο προσωπικό, την ενεργειακή αυτάρκεια, την πολιτική προστασία, τον πολεοδομικό σχεδιασμό, την ενισχυση της κλιματικής ανθεκτικότητας, το τοπικό κοινωνικό κράτος, την στέγαση κλπ. Πέμπτη 5 Νοεμβρίου 2026 (ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΟΥΤΡΑ/TOKLIK.GR/EUROKINISSI) Photo: Eurokinissi
Την ανάγκη ταχύτερης μείωσης των εκπομπών, ενίσχυσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και διεθνούς συνεργασίας υπογραμμίζει ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου. Στο επίκεντρο της COP31 στην Αττάλεια βρίσκονται η απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα, η κλιματική χρηματοδότηση και η εφαρμογή της Συμφωνίας των Παρισίων.
  • Σταθερή προσήλωση στον στόχο περιορισμού της υπερθέρμανσης στον 1,5°C επαναβεβαιώνει η Ελλάδα, με τον Σταύρο Παπασταύρου να ζητά μεγαλύτερη προσπάθεια από όλες τις χώρες.
  • Στα 18 GW έχει φτάσει η εγκατεστημένη ισχύς ΑΠΕ στην Ελλάδα, από 6,3 GW το 2019, ενώ η χρήση λιγνίτη έχει μειωθεί κατά 90% σε σύγκριση με το 2005.
  • Έξι κρίσιμα ζητήματα βρίσκονται στο τραπέζι της COP31, από τα ορυκτά καύσιμα και τον εξηλεκτρισμό έως τη χρηματοδότηση της πράσινης μετάβασης και τις δεσμεύσεις για μείωση των εκπομπών.

Την ανάγκη για επιτάχυνση της παγκόσμιας ενεργειακής μετάβασης και ουσιαστική εφαρμογή των δεσμεύσεων της Συμφωνίας των Παρισίων υπογράμμισε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, με δήλωσή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, στο πλαίσιο της 31ης Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (COP31), που πραγματοποιείται στην Αττάλεια της Τουρκίας.

Ο υπουργός επαναβεβαίωσε την προσήλωση της Ελλάδας στον στόχο περιορισμού της αύξησης της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας στον 1,5 βαθμό Κελσίου, επισημαίνοντας ότι η αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης δεν μπορεί να περιορίζεται στις πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Παράλληλα, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη σημασία του εξηλεκτρισμού, των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της διεθνούς συνεργασίας, συνδέοντας την πράσινη μετάβαση με την κοινωνική συνοχή και την ανταγωνιστικότητα των οικονομιών.

Ξεχωριστή αναφορά έκανε και στη συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας στη διάσκεψη, χαιρετίζοντας την παρουσία της παρά τις προηγούμενες προσπάθειες αποκλεισμού της από τους διοργανωτές, όπως ανέφερε.

Παπασταύρου: «Η κλιματική αλλαγή δεν γνωρίζει σύνορα»

Στη δήλωσή του, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας τόνισε ότι η Ελλάδα συμμετέχει στην COP31 με σαφή προσανατολισμό στην εφαρμογή των δεσμεύσεων της Συμφωνίας των Παρισίων.

Όπως υπογράμμισε, για να επιτευχθεί ο στόχος του 1,5°C, απαιτείται μεγαλύτερη προσπάθεια από όλες τις χώρες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που βρίσκονται εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.

«Η κλιματική αλλαγή δεν γνωρίζει σύνορα και η αντιμετώπισή της προϋποθέτει συλλογική προσπάθεια και ουσιαστική συμβολή από όλους», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Σύμφωνα με τον Σταύρο Παπασταύρου, ο εξηλεκτρισμός της οικονομίας και η περαιτέρω διείσδυση των ΑΠΕ αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη δημιουργία ενός καθαρότερου και βιώσιμου ενεργειακού συστήματος.

Παράλληλα, επισήμανε ότι η ενεργειακή μετάβαση πρέπει να λαμβάνει υπόψη την κοινωνική συνοχή και την ανταγωνιστικότητα, ώστε οι αλλαγές να μη δημιουργούν νέους αποκλεισμούς.

Ο υπουργός ζήτησε την ενίσχυση της πολυμερούς συνεργασίας, με οδηγό την επιστημονική γνώση, τον ρεαλισμό και τη συλλογική ευθύνη, προκειμένου να προστατευτεί το μέλλον των επόμενων γενεών.

Η συμμετοχή της Κύπρου και η ευρωπαϊκή παρέμβαση

Ιδιαίτερη πολιτική και διπλωματική σημασία απέδωσε ο Σταύρος Παπασταύρου στην παρουσία της Κυπριακής Δημοκρατίας στην COP31.

Ο υπουργός χαιρέτισε την «αυτονόητη συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας», αναφερόμενος στην αλληλεγγύη που επέδειξε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απέναντι στις προσπάθειες αποκλεισμού της από τη διάσκεψη.

Το ζήτημα είχε προκαλέσει διπλωματικές αντιδράσεις, καθώς η Τουρκία, ως διοργανώτρια χώρα, είχε αρχικά επιχειρήσει να μην προσκαλέσει την Κύπρο στη σύνοδο των ηγετών.

Έπειτα από ευρωπαϊκές παρεμβάσεις, εξασφαλίστηκε η συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας, με την παρουσία του Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη στις εργασίες της διάσκεψης.

Η εξέλιξη ανέδειξε τη σημασία της κοινής ευρωπαϊκής στάσης σε ζητήματα ισότιμης συμμετοχής των κρατών-μελών σε διεθνείς διαδικασίες.

Η ελληνική ενεργειακή μετάβαση σε αριθμούς

Η Ελλάδα παρουσιάζει στην COP31 την πρόοδο που έχει καταγράψει τα τελευταία χρόνια στη διαφοροποίηση του ενεργειακού της μείγματος και στην αξιοποίηση εγχώριων πηγών ενέργειας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η χρήση λιγνίτη έχει περιοριστεί κατά 90% σε σύγκριση με το 2005, ενώ περισσότερο από το ήμισυ της ηλεκτρικής ενέργειας προέρχεται πλέον από την ηλιακή και την αιολική παραγωγή.

Παράλληλα, η χώρα κατατάσσεται, σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, τρίτη διεθνώς ως προς τη συμμετοχή της ηλιακής ενέργειας και ένατη ως προς τη συμμετοχή της αιολικής στο ενεργειακό της μείγμα.

Η εγκατεστημένη ισχύς ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έχει φτάσει τα 18 GW, έναντι 6,3 GW το 2019, καταγράφοντας σχεδόν τριπλασιασμό μέσα σε επτά χρόνια.

Επιπλέον, από το 2024 η Ελλάδα έχει καταστεί καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας, εξέλιξη που το υπουργείο συνδέει με την αυξημένη παραγωγή από ΑΠΕ και τη διαφοροποίηση του ενεργειακού συστήματος.

Σημαντικό μέρος του σχεδιασμού αφορά και την επιτάχυνση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων των νησιών με το ηπειρωτικό σύστημα.

Οι διασυνδέσεις αυτές επιδιώκουν να περιορίσουν την ανάγκη λειτουργίας αυτόνομων, περισσότερο ρυπογόνων μονάδων ηλεκτροπαραγωγής, μειώνοντας παράλληλα το σχετικό κόστος που μεταφέρεται στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Θαλάσσια πάρκα και προστασία της βιοποικιλότητας

Πέρα από την ενεργειακή μετάβαση, η Ελλάδα προβάλλει στην COP31 και τις πρωτοβουλίες της για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η δημιουργία νέων θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών, με στόχο τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και την ενίσχυση της περιβαλλοντικής προστασίας.

Σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, έχει κατατεθεί στο Συμβούλιο της Επικρατείας το σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος για το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου Ι – Νότιες Κυκλάδες.

Παράλληλα, εγκρίθηκε η Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη για τα Ιόνια Νησιά, ανοίγοντας τον δρόμο για την προετοιμασία του αντίστοιχου Προεδρικού Διατάγματος.

Πλέον, το 77,5% της συνολικής έκτασης του Δικτύου Natura 2000 καλύπτεται από εγκεκριμένες Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες, σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου.

Επιπλέον, έχουν θεσπιστεί ειδικά καθεστώτα προστασίας για την Αμοργό και τη Γυάρο, ενώ έχει ολοκληρωθεί η Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα.

Στον ίδιο σχεδιασμό εντάσσονται και τα τρία Εθνικά Χωροταξικά Πλαίσια για τις ΑΠΕ, τον τουρισμό και τη βιομηχανία, τα οποία αποσκοπούν στη θέσπιση σαφέστερων κανόνων για την ανάπτυξη οικονομικών δραστηριοτήτων με περιβαλλοντικά κριτήρια.

COP31: Από τις δεσμεύσεις στην εφαρμογή

Η φετινή διάσκεψη, που πραγματοποιείται στην Αττάλεια από τις 9 έως τις 20 Νοεμβρίου 2026, επικεντρώνεται στην εφαρμογή των διεθνών κλιματικών δεσμεύσεων.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να διατηρήσει στο επίκεντρο τον στόχο του 1,5°C, ζητώντας ταχύτερη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και ενίσχυση των πολιτικών ενεργειακής μετάβασης.

Μεταξύ των ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων περιλαμβάνονται η διεύρυνση της χρήσης καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας, η επιτάχυνση της ανάπτυξης ΑΠΕ, η προστασία των δασών και η ενίσχυση της κυκλικής οικονομίας.

Παράλληλα, η ΕΕ υποστηρίζει ότι οι νέες εθνικές δεσμεύσεις πρέπει να καλύπτουν το σύνολο της οικονομικής δραστηριότητας και όλα τα αέρια του θερμοκηπίου, με αξιόπιστους μηχανισμούς καταγραφής και ελέγχου.

Ωστόσο, οι διαφορετικές προτεραιότητες μεταξύ ανεπτυγμένων και αναπτυσσόμενων οικονομιών εξακολουθούν να δυσκολεύουν την επίτευξη συμφωνίας.

Τα έξι κρίσιμα μέτωπα των διαπραγματεύσεων

  1. Το μέλλον των ορυκτών καυσίμων

Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα αφορά την πιθανή συμφωνία για σαφή πορεία απομάκρυνσης από τον άνθρακα, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.

Χώρες που εξαρτώνται οικονομικά από την παραγωγή ή την κατανάλωση ορυκτών καυσίμων εμφανίζονται επιφυλακτικές απέναντι σε δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα.

Αντίθετα, άλλα κράτη ζητούν συγκεκριμένους στόχους και πρακτικά βήματα για τη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα.

Η ΕΕ έχει περιορίσει τις απαιτήσεις της για υποχρεωτικό χρονοδιάγραμμα σταδιακής κατάργησης, με αποτέλεσμα να θεωρείται δύσκολη η υιοθέτηση μιας τέτοιας δέσμευσης στην τελική συμφωνία.

  1. Εξηλεκτρισμός και καθαρή ενέργεια

Η αύξηση της χρήσης ηλεκτρικής ενέργειας στις μεταφορές, στη βιομηχανία και στη θέρμανση αποτελεί βασική προτεραιότητα της COP31.

Ωστόσο, διαφωνίες καταγράφονται ως προς το εάν ο εξηλεκτρισμός πρέπει να συνδέεται ρητά με την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.

Ορισμένες χώρες υποστηρίζουν ότι η αύξηση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας αποτελεί από μόνη της σημαντικό βήμα.

Άλλες επισημαίνουν ότι χωρίς παράλληλη μείωση της χρήσης ορυκτών καυσίμων στην ηλεκτροπαραγωγή, τα περιβαλλοντικά οφέλη θα είναι περιορισμένα.

  1. Κλιματική χρηματοδότηση

Στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων βρίσκεται ο στόχος κινητοποίησης τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων ετησίως έως το 2035 για τη στήριξη της κλιματικής δράσης στις αναπτυσσόμενες χώρες.

Η ΕΕ ζητά να διευρυνθεί ο αριθμός των χωρών που συνεισφέρουν στη χρηματοδότηση, συμπεριλαμβανομένων ισχυρών πετρελαιοπαραγωγών και αναδυόμενων οικονομιών.

Παράλληλα, επιδιώκει μεγαλύτερη διαφάνεια στη χρήση των πόρων και προτεραιότητα στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες και στα μικρά νησιωτικά κράτη.

Από την πλευρά τους, πολλές αναπτυσσόμενες χώρες ζητούν να υλοποιηθούν οι υφιστάμενες χρηματοδοτικές δεσμεύσεις, εκφράζοντας επιφυλάξεις για πρόσθετους όρους που θεωρούν ότι θα μπορούσαν να περιορίσουν την πρόσβασή τους στους πόρους.

  1. Προσαρμογή και αποζημιώσεις για κλιματικές καταστροφές

Ένα ακόμη ανοιχτό ζήτημα αφορά τη χρηματοδότηση της προσαρμογής στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Οι συζητήσεις επικεντρώνονται στον τριπλασιασμό της χρηματοδότησης για την προσαρμογή, αλλά και στους τρόπους αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας των σχετικών παρεμβάσεων.

Παράλληλα, παραμένουν διαφωνίες για τη λειτουργία του Ταμείου Απωλειών και Ζημιών, το οποίο έχει στόχο να στηρίζει χώρες που πλήττονται από σοβαρές κλιματικές καταστροφές.

Βασικό ζητούμενο είναι η ταχύτερη πρόσβαση στη χρηματοδότηση, ιδιαίτερα για τις περισσότερο ευάλωτες οικονομίες.

  1. Οι νέες εθνικές δεσμεύσεις για μείωση εκπομπών

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, μαζί με μικρά νησιωτικά κράτη και ορισμένες λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες, ζητά πιο φιλόδοξους στόχους μείωσης των εκπομπών.

Αντίθετα, άλλες αναπτυσσόμενες οικονομίες επιμένουν ότι κάθε χώρα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να καθορίζει τις δεσμεύσεις της με βάση τις δικές της αναπτυξιακές ανάγκες.

Η διαφωνία αφορά κυρίως το εάν θα θεσπιστούν πρόσθετοι κοινοί στόχοι για επιμέρους κλάδους της οικονομίας.

  1. Ο ρόλος της επιστημονικής τεκμηρίωσης

Το τελευταίο σημαντικό μέτωπο αφορά το χρονοδιάγραμμα δημοσίευσης των νέων εκθέσεων της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC).

Η ΕΕ και οι περισσότερο ευάλωτες χώρες ζητούν την έγκαιρη ολοκλήρωσή τους, ώστε τα επιστημονικά ευρήματα να αξιοποιηθούν στον επόμενο παγκόσμιο απολογισμό της κλιματικής δράσης.

Άλλες χώρες υποστηρίζουν ένα πιο εκτεταμένο χρονοδιάγραμμα, προκαλώντας διαφωνίες σχετικά με τον τρόπο ενσωμάτωσης των επιστημονικών δεδομένων στις μελλοντικές αποφάσεις.

Το στοίχημα της COP31 για την παγκόσμια οικονομία

Οι διαπραγματεύσεις στην Αττάλεια πραγματοποιούνται σε μια περίοδο κατά την οποία οι κυβερνήσεις καλούνται να εξισορροπήσουν τις κλιματικές δεσμεύσεις με τις ανάγκες της οικονομικής ανάπτυξης, της ενεργειακής ασφάλειας και της κοινωνικής συνοχής.

Η μετάβαση σε καθαρότερες μορφές ενέργειας απαιτεί σημαντικές επενδύσεις σε ηλεκτρικά δίκτυα, ανανεώσιμες πηγές, βιομηχανικές υποδομές και νέες τεχνολογίες, ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά η χρηματοδότηση των αναπτυσσόμενων οικονομιών.

Για την Ελλάδα, η COP31 αποτελεί ευκαιρία να παρουσιάσει την πρόοδό της στην ενεργειακή μετάβαση και τη θαλάσσια προστασία, αλλά και να αναδείξει την ανάγκη διεθνούς συνεργασίας.

Το κρίσιμο ζητούμενο παραμένει κατά πόσο οι χώρες θα καταφέρουν να μετατρέψουν τις κλιματικές δεσμεύσεις σε συγκεκριμένες πολιτικές, με επαρκή χρηματοδότηση και δίκαιη κατανομή των ευθυνών.

Όπως υπογράμμισε ο Σταύρος Παπασταύρου, η συλλογική δράση και η εφαρμογή της Συμφωνίας των Παρισίων αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για «να διαφυλάξουμε το μέλλον του πλανήτη και των επόμενων γενεών».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ: