Alpha Bank: Νέο «καμπανάκι» για την ελληνική οικονομία λόγω Μέσης Ανατολής

Η ελληνική οικονομία μπήκε στο 2026 με ενισχυμένες μακροοικονομικές επιδόσεις, βελτιωμένη αξιοπιστία και με τις επενδύσεις να έχουν τη μεγαλύτερη συνεισφορά στο ετήσιο ποσοστό ανάπτυξης, για πρώτη φορά μετά την πανδημία, ωστόσο, η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή έχει φέρει ακόμα μεγαλύτερη αστάθεια σε ένα ήδη αβέβαιο παγκόσμιο οικονομικό τοπίο. Στο πλαίσιο αυτό, όπως σημειώνει ανάλυση της Alpha Bank, οι εκτιμήσεις εγχώριων και ξένων οργανισμών μετά το ξέσπασμα του πολέμου μιλούν για αύξηση του ΑΕΠ κάτω του 2% για το 2026, δηλαδή κατά 0,3 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα σε σχέση με τις προηγούμενες προβλέψεις. Ο πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στο 3,4% φέτος, με τις προβλέψεις να είναι πλέον κατά μία ποσοστιαία μονάδα υψηλότερες.

Σε ό,τι αφορά την ενεργειακή ασφάλεια της Ελλάδας, η Alpha Bank σημειώνει ότι η χώρα δεν εισάγει πετρέλαιο ή φυσικό αέριο από το Ιράν. Σύμφωνα με στοιχεία του 2024, όλες οι εισαγωγές φυσικού αερίου μέσω αγωγών (εξαιρουμένου του LNG) προέρχονταν κυρίως από τη Ρωσία και το Αζερμπαϊτζάν, ενώ πάνω από το 60% των εισαγωγών αργού πετρελαίου προέρχονταν από το Ιράκ, το Καζακστάν και τη Λιβύη. Ωστόσο, ως καθαρός εισαγωγέας ενέργειας με σημαντική εξάρτηση από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, η Ελλάδα παραμένει ευάλωτη στις διακυμάνσεις των παγκόσμιων τιμών ενέργειας. Το 2024, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο αντιπροσώπευαν το 61% της τελικής κατανάλωσης ενέργειας, ένα από τα υψηλότερα μερίδια στην Ε.Ε. Σε αυτό το πλαίσιο, η παράταση ή η κλιμάκωση του πολέμου θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά την ελληνική οικονομία, μέσω πολλαπλών και διασυνδεδεμένων οικονομικών και τομεακών διαύλων μετάδοσης:

Ενέργεια και πληθωρισμός: Το 2025, ο μέσος εναρμονισμένος πληθωρισμός ήταν 2,9% έναντι 2,1% στην Ευρωζώνη, κυρίως λόγω του επίμονου πληθωρισμού των υπηρεσιών (4,8%). Τον Μάρτιο και τον Απρίλιο του 2026, ο συνολικός πληθωρισμός αυξήθηκε στο 3,4% και επιταχύνθηκε στο 4,6%, αντανακλώντας κυρίως την απότομη αύξηση του πληθωρισμού της ενέργειας. Ένα παρατεταμένο σοκ από την πλευρά της προσφοράς που προκύπτει από την άνοδο των τιμών της ενέργειας θα μπορούσε να αυξήσει το κόστος παραγωγής, να ενισχύσει τις πληθωριστικές προσδοκίες και να οδηγήσει στη διεύρυνση του εμπορικού ελλείμματος, ιδίως στα καύσιμα, τονίζει η Alpha Bank. Ταυτόχρονα, οι μεγαλύτερες ναυτιλιακές διαδρομές και το υψηλότερο κόστος μεταφοράς και ασφάλισης είναι πιθανό να επηρεάσουν αρνητικά τη ναυτιλιακή δραστηριότητα, τις εξαγωγές και την προβλεψιμότητα των αλυσίδων εφοδιασμού. Όπως παρατηρήθηκε μετά την ενεργειακή κρίση του 2022, αυτές οι εξελίξεις θα μπορούσαν να έχουν δευτερογενείς επιπτώσεις σε άλλα στοιχεία του δείκτη τιμών καταναλωτή, συμπεριλαμβανομένων των τροφίμων.

Τουρισμός: Ο ελληνικός τουρισμός διατήρησε την ισχυρή του δυναμική το 2025, σηματοδοτώντας την 3η συνεχόμενη χρονιά επιδόσεων-ρεκόρ. Οι διεθνείς αφίξεις τουριστών (εκτός κρουαζιέρων) έφτασαν τα 38 εκατομμύρια επισκέπτες, ενώ οι ταξιδιωτικές εισπράξεις ανήλθαν σε 23,6 δισεκατομμύρια ευρώ το 2025, ξεπερνώντας τα ιστορικά υψηλά του 2024 κατά 5,6% και 9,4% αντίστοιχα. Η επίδοση οφείλεται στις αυξανόμενες αφίξεις και εισπράξεις από βασικές ευρωπαϊκές αγορές, π.χ. Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιταλία και Γαλλία, καθώς και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η άμεση συμβολή του τουρισμού στην ελληνική οικονομία (το μερίδιο των τομέων διαμονής και εστίασης στο σύνολο της Ακαθάριστης Προστιθέμενης Αξίας) ήταν η δεύτερη υψηλότερη στην Ε.Ε. το 2024, μετά την Κροατία. Έτσι, μια γενικευμένη κρίση ασφάλειας θα μπορούσε να διαταράξει αυτή τη θετική πορεία, λόγω του αυξημένου κινδύνου που επηρεάζει τα ταξίδια στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, μαζί με ένα πλήγμα στη δραστηριότητα των κρουαζιέρων. Αυτό μπορεί να ασκήσει πιέσεις στις ταξιδιωτικές εισπράξεις, ιδίως στις περιόδους αιχμής. Παρ ‘όλα αυτά, η ισχυρή απόδοση του κλάδου μετά την πανδημία υπογραμμίζει την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ελλάδας ως παγκόσμιου τουριστικού προορισμού. Σε περίπτωση που η σύγκρουση παραμείνει υπό έλεγχο, η Ελλάδα θα μπορούσε ενδεχομένως να κερδίσει μερίδιο αγοράς, επωφελούμενη από ένα πιθανό φαινόμενο υποκατάστασης παρόμοιο με αυτό που παρατηρήθηκε κατά την Αραβική Άνοιξη στις αρχές της δεκαετίας του 2010, σημειώνει η ανάλυση.

Επενδύσεις και Οικονομικό Κλίμα: Η παρατεταμένη αβεβαιότητα μπορεί να καθυστερήσει τις επενδυτικές αποφάσεις, ιδίως σε μεγαλύτερα έργα ή σε κλάδους με έκθεση στο εξωτερικό. Το timing είναι κρίσιμο, καθώς το 2026 σηματοδοτεί το τελευταίο έτος για την υλοποίηση του Ταμείου Ανάκαμψης και την πλήρη απορρόφηση των πόρων του. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να επιταχύνουν την ολοκλήρωση όλων των σχετικών στόχων και οροσήμων για να διασφαλίσουν την πλήρη αξιοποίηση των πόρων. Έτσι, το Ταμείο Ανάκαμψης μπορεί να λειτουργήσει ως σταθεροποιητικός παράγοντας, ενθαρρύνοντας τις επενδύσεις και υποστηρίζοντας την οικονομική δραστηριότητα, εκτιμούν οι αναλυτές.

Εν μέσω αυξημένης παγκόσμιας αστάθειας, η διατήρηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, η επίτευξη περαιτέρω προόδου στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, η διασφάλιση της αδιάλειπτης υλοποίησης του Ταμείου Ανάκαμψης και η προώθηση της ενεργειακής διαφοροποίησης είναι κρίσιμες για τη διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής και τον μετριασμό των αρνητικών επιπτώσεων, καταλήγει η Alpha Bank.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• ΔΝΤ για Ελλάδα: Στήριξη από επενδύσεις, αλλά «αγκάθια» το στεγαστικό και η ενέργεια – Ανάπτυξη 1,8%
• Οι bullish προβλέψεις επιστρέφουν στη Wall Street
• Jefferies: Οι ελληνικές τράπεζες παραμένουν ισχυρές και με περιθώρια ανόδου
• «Μεγάλος αδελφός» για επιδόματα και ενισχύσεις: Έρχεται το νέο Εθνικό Μητρώο Παροχών