Από τις δεσμεύσεις στην πράξη: Γιατί η βιωσιμότητα κρίνεται στην υλοποίηση
Πριν από λίγα χρόνια, η συζήτηση γύρω από τη βιώσιμη ανάπτυξη και το ESG περιστρεφόταν γύρω από το ερώτημα «τι ακριβώς σημαίνουν για μια επιχείρηση».
Σήμερα, η εικόνα είναι διαφορετική. Οι περισσότερες μεγάλες εταιρείες έχουν θέσει στόχους, έχουν αναγνωρίσει προτεραιότητες, έχουν προσαρμοστεί σε νέα κανονιστικά πλαίσια και στις απαιτήσεις της αγοράς και έχουν προχωρήσει στη δημοσιοποίηση των σχετικών επιδόσεών τους.
Το ερώτημα έχει αλλάξει. Δεν είναι ποια στρατηγική πρέπει να ακολουθήσει μια επιχείρηση. Είναι πώς θα καταφέρει να την υλοποιήσει.
Το μεγαλύτερο εμπόδιο δεν είναι η στρατηγική
Είναι ενδιαφέρον ότι ο όρος «στρατηγική» χρησιμοποιείται συχνά με διαφορετικό τρόπο. Για κάποιους περιγράφει το πού θέλει να φτάσει μια επιχείρηση – τις φιλοδοξίες, τις δεσμεύσεις και τους στόχους της. Για άλλους περιγράφει το πώς θα φτάσει εκεί – τις επιλογές, τις προτεραιότητες και το σχέδιο δράσης.
Στη βιώσιμη ανάπτυξη, η διάκριση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία. Συχνά συγχέουμε τη στρατηγική με τις φιλοδοξίες. Οι στόχοι, όσο φιλόδοξοι κι αν είναι, δεν αποτελούν από μόνοι τους στρατηγική. Αποτελούν προορισμό. Στρατηγική είναι ο τρόπος με τον οποίο μια επιχείρηση επιλέγει να φτάσει εκεί. Και εδώ ακριβώς εντοπίζεται η μεγαλύτερη πρόκληση.
Δεν είναι ασυνήθιστο να συναντά κανείς εταιρείες με φιλόδοξους κλιματικούς στόχους και συγκεκριμένα σχέδια δράσης, τα οποία όμως δεν επηρεάζουν ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται οι καθημερινές επιχειρηματικές αποφάσεις. Παρά τις δεσμεύσεις για υπεύθυνες προμήθειες και μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος, τα κριτήρια βιωσιμότητας σπάνια ενσωματώνονται ουσιαστικά στην τελική αξιολόγηση και επιλογή των προμηθευτών.
Οι δεσμεύσεις παραμένουν στα κεντρικά γραφεία. Οι λειτουργικές μονάδες συνεχίζουν να λειτουργούν όπως πριν. Οι προτεραιότητες της καθημερινότητας υπερισχύουν. Και η βιωσιμότητα καταλήγει να αντιμετωπίζεται ως μια παράλληλη πρωτοβουλία, αντί ως μέρος του τρόπου λειτουργίας της επιχείρησης.
Έτσι δημιουργείται ένα κενό, όχι πρόθεσης, αλλά εφαρμογής.
Πότε η βιωσιμότητα γίνεται πραγματικά μέρος της επιχείρησης
Όλο και περισσότερες επιχειρήσεις γνωρίζουν σήμερα τι πρέπει να κάνουν. Το ζητούμενο δεν είναι πλέον η έλλειψη γνώσης ή πληροφόρησης. Το πραγματικό ερώτημα είναι πώς η στρατηγική μεταφράζεται σε καθημερινές αποφάσεις. Η απάντηση βρίσκεται στον βαθμό στον οποίο η βιωσιμότητα επηρεάζει τις αποφάσεις που καθορίζουν την πορεία της επιχείρησης.
Σε πολλές περιπτώσεις, το ESG παραμένει συνδεδεμένο κυρίως με τις εταιρικές δημοσιοποιήσεις και την κάλυψη κανονιστικών απαιτήσεων. Άλλοτε περιορίζεται σε μια μικρή ομάδα στελεχών που καλείται να προωθήσει μια ατζέντα χωρίς να διαθέτει τους απαραίτητους μοχλούς επιρροής.
Η πραγματική ενσωμάτωση όμως ξεκινά όταν οι αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης επηρεάζουν τις αποφάσεις που καθορίζουν την επιχειρηματική πορεία, από την ανάπτυξη προϊόντων και την επιλογή προμηθευτών έως την κατανομή κεφαλαίων, τη διαχείριση κινδύνων και τις προτεραιότητες του ανθρώπινου δυναμικού. Διαφορετικά, παραμένουν μια παράλληλη αφήγηση.
Υλοποίηση σημαίνει αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας
Η υλοποίηση δεν είναι ένα ακόμη έργο με αρχή και τέλος. Είναι αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας ενός οργανισμού.
Φαίνεται στις επενδυτικές αποφάσεις που λαμβάνονται. Στον τρόπο που διαχειρίζεται μια εταιρεία την εφοδιαστική της αλυσίδα. Στις επιλογές που κάνει για την αποδοτικότητα των λειτουργιών της. Στον τρόπο που αξιολογεί ευκαιρίες και κινδύνους.
Με άλλα λόγια, η βιωσιμότητα αποκτά πραγματικό νόημα όταν μπαίνει στα δύσκολα διοικητικά διλήμματα και στα αναπόφευκτα trade-offs που αντιμετωπίζει κάθε διοίκηση: βραχυπρόθεσμο κόστος ή μακροπρόθεσμη αξία; ταχύτητα ή ανθεκτικότητα; χαμηλότερη τιμή ή πιο υπεύθυνη εφοδιαστική αλυσίδα;
Όχι όταν μια εταιρεία δηλώνει ότι διαθέτει στρατηγική για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Αλλά όταν αυτή η στρατηγική επηρεάζει το πού επενδύει, πώς προμηθεύεται, πώς λειτουργεί και πώς αναπτύσσεται. Εκεί αρχίζει να παράγεται πραγματική αξία.
Γιατί πολλές προσπάθειες «κολλάνε»
Η εμπειρία της αγοράς δείχνει ότι, παρά τη βούληση και τις δεσμεύσεις, πολλές προσπάθειες δεν προχωρούν με την ταχύτητα ή το βάθος που απαιτείται. Συχνά απουσιάζει η σαφής ανάληψη ευθύνης για το αποτέλεσμα. Το ESG «ανήκει σε όλους» και τελικά δεν ανήκει σε κανέναν.
Άλλοτε η βιωσιμότητα λειτουργεί παράλληλα με τις βασικές επιχειρησιακές διαδικασίες, αντί να αποτελεί μέρος τους. Σε άλλες περιπτώσεις, οι σχετικοί στόχοι δεν συνδέονται με την αξιολόγηση και την απόδοση των στελεχών. Και συχνά οι ομάδες γνωρίζουν τι πρέπει να γίνει, αλλά όχι πώς να το υλοποιήσουν στην πράξη.
Το ζήτημα, τελικά, δεν είναι η πρόθεση. Είναι η δομή, οι μηχανισμοί και η ικανότητα υλοποίησης.
Τι ξεχωρίζει όσους το καταφέρνουν
Αντίθετα, οι οργανισμοί που καταφέρνουν να μετατρέψουν τις δεσμεύσεις σε αποτελέσματα δεν είναι απαραίτητα εκείνοι με τους πιο φιλόδοξους στόχους. Είναι εκείνοι που έχουν καταφέρει να ενσωματώσουν τη βιωσιμότητα στον τρόπο που διοικούν, αποφασίζουν και κατανέμουν πόρους.
Παρότι κάθε οργανισμός έχει τις δικές του ιδιαιτερότητες, όσοι καταφέρνουν να μετατρέψουν τις δεσμεύσεις σε αποτελέσματα φαίνεται να μοιράζονται τρία κοινά χαρακτηριστικά: ενσωματώνουν τη βιωσιμότητα στη λήψη αποφάσεων, δημιουργούν σαφή ευθύνη για τα αποτελέσματα και παρακολουθούν την πρόοδο μέσα από λίγους αλλά ουσιαστικούς δείκτες.
Αυτές οι εταιρείες δεν αντιμετωπίζουν τη βιωσιμότητα ως υποχρέωση. Τη χρησιμοποιούν ως εργαλείο καλύτερης διοίκησης και λήψης αποφάσεων.
Το νέο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα
Η αγορά έχει περάσει σε ένα νέο επίπεδο ωριμότητας. Οι δεσμεύσεις έχουν τεθεί και η κατεύθυνση είναι σε μεγάλο βαθμό γνωστή. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν υπάρχει στρατηγική. Είναι αν μπορεί να λειτουργήσει στην πράξη.
Οι οργανισμοί που ξεχωρίζουν σήμερα δεν είναι εκείνοι που έχουν τις πιο φιλόδοξες δεσμεύσεις. Είναι εκείνοι που έχουν καταφέρει να μετατρέψουν τη βιωσιμότητα σε μέρος του τρόπου με τον οποίο διοικούν, επενδύουν και αναπτύσσονται. Σε μια περίοδο όπου οι δεσμεύσεις αποτελούν την αφετηρία και όχι το ζητούμενο, το πραγματικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα βρίσκεται στην ικανότητα εφαρμογής τους.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ ΤΟ ΠΛΗΡΕΣ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΤΟΥ FORTUNE GREECE ΣΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ 2026
