BBC: Πώς λειτουργούσε ο μηχανισμός απόκρυψης δισεκατομμυρίων του Ρομάν Αμπράμοβιτς

• Έπαυλεις, ιδιωτικά τζετ και υπερπολυτελή γιοτ διαγράφηκαν εν μία νυκτί από τους εταιρικούς ισολογισμούς, με τη χρήση εγγράφων που συντάχθηκαν αναδρομικά.
• Με τη συμβουλευτική καθοδήγηση της Deloitte Κύπρου, τροποποιήθηκαν φορολογικά μητρώα εταιρειών (όπως η Kravin Investments) για να αποφευχθεί η φορολόγηση υπέρογκων τόκων από καταθέσεις ύψους 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
• Οι νομικοί εκπρόσωποι του Αμπράμοβιτς αρνούνται κατηγορηματικά κάθε εσκεμμένη παρανομία, ρίχνοντας το βάρος της ευθύνης στις συμβουλές των επαγγελματιών διαχειριστών του πλούτου του.

Μια αποκαλυπτική έρευνα του BBC Panorama φέρνει στο φως τον ρόλο κορυφαίων ελεγκτικών εταιρειών στην προσπάθεια του Ρώσου ολιγάρχη Ρομάν Αμπράμοβιτς να αποκρύψει περιουσιακά στοιχεία δισεκατομμυρίων και να αποφύγει υπέρογκους φόρους. Μέσω ενός πολύπλοκου δικτύου offshore εταιρειών και της χρήσης πλαστών, αναδρομικών εγγράφων, ο πρώην ιδιοκτήτης της Τσέλσι φέρεται να «εξαφάνισε» πολυτελή ακίνητα, γιοτ και ρευστότητα, εκμεταλλευόμενος τα νομικά παραθυράκια φορολογικών παραδείσων.

Το κυπριακό δίκτυο και η αλλαγή της νομοθεσίας

Τα νέα στοιχεία προέρχονται από τη διαρροή χιλιάδων εγγράφων στο πλαίσιο της έρευνας «Cyprus Confidential», τα οποία αποκαλύπτουν τη λειτουργία ενός ευρύτερου δικτύου offshore εταιρειών που διαχειριζόταν η εταιρεία παροχής εταιρικών υπηρεσιών MeritServus στην Κύπρο. Μέχρι το 2005, η MeritServus αποτελούσε τμήμα της Deloitte, μιας εκ των “Big Four” εταιρειών του ελεγκτικού κλάδου. Μετά τον διαχωρισμό τους, οι δύο οντότητες συνέχισαν να συνεργάζονται στενά για τη διαχείριση της περιουσίας του Αμπράμοβιτς.

Το σημείο καμπής ήρθε το 2006, όταν η κυπριακή νομοθεσία επέβαλε τη δημοσιοποίηση των εταιρικών λογαριασμών. Αντιμέτωποι με τον κίνδυνο να αποκαλυφθεί το πραγματικό μέγεθος του πλούτου του Ρώσου ολιγάρχη, οι σύμβουλοί του αποφάσισαν να «ξαναγράψουν την ιστορία».

Η εξαφάνιση των περιουσιακών στοιχείων

Για να παρακαμφθεί ο νέος νόμος περί διαφάνειας, η κυπριακή εταιρεία Amiscan Investments (συμφερόντων Αμπράμοβιτς) μετέφερε περιουσιακά στοιχεία ύψους 672 εκατομμυρίων δολαρίων στη μητρική της εταιρεία στις Βρετανικές Παρθένες Νήσους (BVI) — μια περιοχή γνωστή για την απόλυτη εταιρική μυστικότητα. Ανάμεσα σε αυτά βρίσκονταν έπαυλεις στο Λονδίνο και τη Νότια Γαλλία, καθώς και το αξίας 147,5 εκατ. δολαρίων γιοτ Pelorus.

Το εντυπωσιακό στοιχείο της υπόθεσης είναι πως η μεταβίβαση χρονολογήθηκε αναδρομικά κατά τρία χρόνια (με ημερομηνία 2003), ώστε να φανεί ότι η περιουσία είχε απομακρυνθεί πριν την εφαρμογή του νέου νόμου. Η Deloitte Κύπρου, σύμφωνα με τα διαρρεύσαντα e-mails, ενέκρινε αυτές τις αλλαγές, με αποτέλεσμα οι επίσημοι ισολογισμοί να δείχνουν περιουσία μόλις 75.000 δολάρια.

«Απροκάλυπτη φοροδιαφυγή» μέσω αναδρομικών εγγράφων

Η πρακτική της πλαστογράφησης ημερομηνιών επεκτάθηκε και σε περιπτώσεις άμεσης φοροδιαφυγής. Η εταιρεία Kravin Investments, η οποία το 2003 διέθετε σχεδόν 2 δισεκατομμύρια δολάρια σε τραπεζικές καταθέσεις, όφειλε να καταβάλει φόρους στο κυπριακό κράτος για τους τόκους που εισέπραττε.

Όπως αποδεικνύουν εσωτερικά μηνύματα του 2005, η MeritServus και η Deloitte πρότειναν τη δημιουργία νέων, αναδρομικών εγγράφων τα οποία εμφάνιζαν την Kravin να λειτουργεί απλώς ως εντολοδόχος της μητρικής της εταιρείας στις BVI. Με αυτό το νομικό τρικ, η εταιρεία δεν θεωρούνταν πλέον ο τελικός δικαιούχος των κεφαλαίων και άρα δεν υπόκειντο σε φορολογία στην Κύπρο. Παρόμοια τακτική ακολουθήθηκε και για την εταιρεία Electus Investments, «μεταφέροντας» στα χαρτιά περιουσία άνω των 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Ο διακεκριμένος νομικός σε θέματα χρηματοοικονομικού δικαίου, Andrew Mitchell KC, σχολιάζοντας τα ευρήματα, χαρακτήρισε το σχήμα ως «απροκάλυπτη φοροδιαφυγή», τονίζοντας πως επαγγελματίες του χρηματοοικονομικού κλάδου φαίνεται να ήταν διατεθειμένοι να παραβούν κάθε κανόνα προκειμένου να προστατεύσουν τον πελάτη τους.

Η απάντηση των εμπλεκομένων

Από την πλευρά του, ο Ρομάν Αμπράμοβιτς (του οποίου περιουσιακά στοιχεία ύψους 5,4 δισ. λιρών παραμένουν δεσμευμένα στο νησί Τζέρσεϊ) αρνείται τις κατηγορίες. Οι δικηγόροι του υποστηρίζουν πως δεν είχε εμπλοκή στην καθημερινή διαχείριση αυτών των εταιρειών και ότι είναι απολύτως θεμιτό να βασίζεται κανείς στις οδηγίες των επαγγελματιών συμβούλων του. Η Deloitte Κύπρου, επικαλούμενη την παλαιότητα των εγγράφων, δήλωσε απλώς ότι «ενεργεί σε συμμόρφωση με την ισχύουσα νομοθεσία», ενώ η MeritServus ανέστειλε τη λειτουργία της μετά τις αποκαλύψεις.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Τεχνητή νοημοσύνη: Το επενδυτικό κύμα που στηρίζει την παγκόσμια οικονομία
• «Mathocalypse»: Η OpenAI δημοσίευσε 722 μαθηματικές εργασίες και προκάλεσε σοκ στην επιστημονική κοινότητα
• Έλον Μασκ: Η SpaceX μπορεί να αξίζει 100 φορές περισσότερο από την παγκόσμια οικονομία – Το αστρονομικό ποσό των 12 τετράκις εκατ. δολαρίων