Ελλάδα – Κύπρος: Συνέργειες υψηλής προστιθέμενης αξίας
«Η γης δεν έχει κρικέλια για να την πάρουν στον ώμο και να φύγουν. Μια γη… όπου δεν άργησε να καρπίσει τ’ αστάχυ» έγραφε ο Σεφέρης χωρίς ρητορισμούς, με λιτό λόγο που αγγίζει τα όρια της προφητείας. Και όμως, η σεφερική εικόνα απρόσμενα μπορεί να αποκτήσει και οικονομικό νόημα: Η γη δεν μετακινείται· αυτό που μετακινείται είναι η επιχειρηματική δραστηριότητα γύρω της.
Κάπως έτσι, εν έτει 2026, η Ελλάδα και η Κύπρος μετατρέπουν τη γεωγραφική τους θέση σε συγκριτικό πλεονέκτημα, χτίζοντας έναν αμφίδρομο επενδυτικό διάδρομο. Και η αλήθεια είναι πως υπάρχει γόνιμο έδαφος. Βασικός πυλώνας αυτής της πορείας είναι η ισχυρή ανάπτυξη, που σωρευτικά κατά την περίοδο 2021–2025 «έτρεξε» με 35% στην Κύπρο και 22% στην Ελλάδα.
Αμφίδρομες ροές
Όπως επισημαίνει ο δρ Μαρίνος Γιαννόπουλος, διευθύνων σύμβουλος της Enterprise Greece, το επενδυτικό ενδιαφέρον από την Κύπρο για την Ελλάδα έχει αποκτήσει εύρος και σαφή κλαδική διαφοροποίηση. Οι ετήσιες καθαρές ροές άμεσων επενδύσεων παρουσιάζουν, όπως είναι φυσικό, διακυμάνσεις, ωστόσο το 2025 οι καθαρές εισροές από την Κύπρο προς την Ελλάδα ανήλθαν σε περίπου 696 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, οι επενδυτικές κινήσεις των τελευταίων ετών καλύπτουν ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων: Από τις επιχειρηματικές και χρηματοοικονομικές υπηρεσίες έως την τεχνολογία, τη ναυτιλία, τις μεταφορές και την ενέργεια.
«Σημαντικές προοπτικές εντοπίζουμε στην ενέργεια και την αποθήκευσή της, στη ναυτιλία και τις ναυτιλιακές τεχνολογίες, στα δίκτυα εφοδιαστικής και τις μεταφορές, στην τεχνολογία και τις ψηφιακές υπηρεσίες, στον τουρισμό υψηλής προστιθέμενης αξίας, στις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, καθώς και στις επιστήμες ζωής. Πρόκειται για τομείς στους οποίους είτε υπάρχει ήδη ισχυρή κυπριακή επιχειρηματική παρουσία είτε οι δύο οικονομίες εμφανίζουν σαφείς συμπληρωματικότητες» σημειώνει ο διευθύνων σύμβουλος της Enterprise Greece.
Ωστόσο, για την επόμενη περίοδο, το ζητούμενο δεν είναι μόνον η προσέλκυση κεφαλαίων, αλλά κυρίως η ενίσχυση των ποιοτικών επενδύσεων που θα δημιουργούν θέσεις εργασίας, θα μεταφέρουν τεχνογνωσία, θα συνδέονται με την εγχώρια επιχειρηματική και ερευνητική βάση και θα έχουν προοπτική διεθνούς ανάπτυξης.
Σε αυτή την κατεύθυνση, επισημαίνει ο δρ Γιαννόπουλος, το ανανεωμένο Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ της Enterprise Greece και του Invest Cyprus, που υπογράφηκε τον Απρίλιο του 2026 προσφέρει ένα ουσιαστικό πλαίσιο για συστηματική ανταλλαγή επενδυτικών ευκαιριών, στοχευμένες αποστολές και κοινές δράσεις σε τομείς στρατηγικού ενδιαφέροντος.
Σε κάθε περίπτωση, η μεγαλύτερη αξία δεν βρίσκεται στην προσπάθεια να παρουσιαστούν Ελλάδα και Κύπρος ως ενιαίος επενδυτικός κόμβος, αλλά στην αξιοποίηση των διαφορετικών και ταυτόχρονα συμπληρωματικών πλεονεκτημάτων τους.
Η Ελλάδα διαθέτει μεγαλύτερη αγορά, σημαντική παραγωγική και βιομηχανική βάση, ένα από τα ισχυρότερα ναυτιλιακά οικοσυστήματα διεθνώς, λιμενικές και μεταφορικές υποδομές, πρόσβαση στα Βαλκάνια και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, καθώς και ένα ταχέως αναπτυσσόμενο οικοσύστημα τεχνολογίας, έρευνας και καινοτομίας. Η Κύπρος, από την άλλη, διαθέτει ισχυρή τεχνογνωσία στις διεθνείς επιχειρηματικές και χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, σημαντικό ναυτιλιακό οικοσύστημα και εκτεταμένες επιχειρηματικές διασυνδέσεις με την Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.
Η συνεργασία αυτή στηρίζεται ήδη σε ισχυρή οικονομική βάση. Η Κύπρος ήταν το 2025 ο τρίτος σημαντικότερος προορισμός των ελληνικών εξαγωγών, απορροφώντας το 6,8% του συνόλου, ενώ η Ελλάδα αποτελεί τον σημαντικότερο προμηθευτή της κυπριακής αγοράς, με μερίδιο 21,3%. Η θετική δυναμική συνεχίστηκε και το πρώτο εξάμηνο του 2026, με τις ελληνικές εξαγωγές προς την Κύπρο να αυξάνονται κατά 8,4% και τις εισαγωγές από την Κύπρο κατά 18,5%.
Επομένως, όπως υποστηρίζει ο διευθύνων σύμβουλος της Enterprise Greece, «δεν μιλάμε για μια θεωρητική προοπτική συνεργασίας, αλλά για δύο ήδη βαθιά διασυνδεδεμένες οικονομίες».
Ένα ακόμη σημαντικό πλεονέκτημα είναι ότι και οι δύο χώρες ανήκουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στη ζώνη του ευρώ, όπερ σημαίνει κοινό θεσμικό και κανονιστικό πλαίσιο και πρόσβαση στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά, σε συνδυασμό με ισχυρή γεωγραφική και επιχειρηματική διασύνδεση με τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, την Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.
Υπάρχουν ήδη τα πρώτα θεσμικά στοιχεία μιας τέτοιας περιφερειακής προσέγγισης. Η Enterprise Greece και το Invest Cyprus συμμετέχουν από κοινού στο ANIMA Investment Network, το ευρωμεσογειακό δίκτυο οργανισμών επενδυτικής και οικονομικής ανάπτυξης, καθώς και στη World Association of Investment Promotion Agencies (WAIPA), το παγκόσμιο δίκτυο οργανισμών προώθησης επενδύσεων.
Παράλληλα, έχουν αναπτυχθεί τριμερή πλαίσια συνεργασίας με την Αίγυπτο και την Ιορδανία, καθώς και το India–Greece–Cyprus Business & Investment Council.
«Η ευκαιρία, επομένως, είναι να περάσουμε σταδιακά από τη λογική δύο γειτονικών αγορών στη λογική διασυνδεδεμένων επιχειρηματικών και επενδυτικών οικοσυστημάτων» λέει ο διευθύνων σύμβουλος της Enterprise Greece.
«Η ελληνοκυπριακή συνεργασία θα πρέπει να στοχεύει στη δημιουργία προστιθέμενης ξίας και όχι μόνον στις απλές διμερείς συναλλαγές.»
Η «επόμενη γενιά»
Σύμφωνα με τον δρα Γιαννόπουλο, η επόμενη γενιά της ελληνοκυπριακής συνεργασίας θα πρέπει να βασίζεται λιγότερο στις απλές διμερείς συναλλαγές και περισσότερο στην κοινή δημιουργία προστιθέμενης αξίας.
Στην ενέργεια, οι δύο χώρες βρίσκονται στην ίδια περιοχή και αντιμετωπίζουν κοινές προκλήσεις σε σχέση με την πράσινη μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια. Αυτό δημιουργεί πεδίο συνεργασίας στις ΑΠΕ, στην αποθήκευση ενέργειας, στις ενεργειακές υποδομές και διασυνδέσεις, καθώς και σε νέες πράσινες τεχνολογίες.
Στη ναυτιλία, η βάση είναι ισχυρή. Ελλάδα και Κύπρος διαθέτουν σημαντικά διεθνή ναυτιλιακά οικοσυστήματα. Η επόμενη φάση της συνεργασίας μπορεί να περιλαμβάνει την πράσινη ναυτιλία, την ψηφιοποίηση, την κυβερνοασφάλεια, τις «έξυπνες» λιμενικές υποδομές, εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης και νέες υπηρεσίες υψηλής προστιθέμενης αξίας προς τη ναυτιλιακή βιομηχανία.
Στον τομέα των logistics, η Ελλάδα διαθέτει λιμενικές και χερσαίες συνδέσεις προς τα Βαλκάνια και την ευρωπαϊκή ενδοχώρα, ενώ η Κύπρος διαθέτει ισχυρά περιφερειακά επιχειρηματικά δίκτυα. Αυτό δημιουργεί δυνατότητες όχι μόνο για επενδύσεις σε υποδομές logistics, αλλά και για κοινές υπηρεσίες διανομής, διαχείρισης εφοδιαστικής αλυσίδας και πρόσβασης σε τρίτες αγορές.
Στην τεχνολογία, ενδιαφέρον παρουσιάζει η δυνατότητα σύνδεσης των οικοσυστημάτων νεοφυών επιχειρήσεων των δύο χωρών. Η Τεχνητή Νοημοσύνη, οι χρηματοοικονομικές τεχνολογίες, η κυβερνοασφάλεια, οι ναυτιλιακές τεχνολογίες και οι ψηφιακές εφαρμογές για τον ενεργειακό και τουριστικό κλάδο αποτελούν πεδία στα οποία μπορούν να αναπτυχθούν προϊόντα και υπηρεσίες με διεθνή προσανατολισμό.
Αντίστοιχα, στις επιστήμες ζωής, την υγεία, την έρευνα και την εκπαίδευση υπάρχουν δυνατότητες για κοινές επενδύσεις, συμπράξεις έρευνας και ανάπτυξης και αξιοποίηση του ανθρώπινου κεφαλαίου των δύο χωρών. Οι τομείς αυτοί περιλαμβάνονται και στο ανανεωμένο Μνημόνιο Συνεργασίας Enterprise Greece–Invest Cyprus.
Το επόμενο βήμα είναι να δούμε περισσότερες συνεργασίες έρευνας και ανάπτυξης, συμπράξεις επιχειρήσεων και επενδυτών και από κοινού ανάπτυξη προϊόντων ή υπηρεσιών για τρίτες αγορές.
Η μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία δεν βρίσκεται μόνο σε μια κυπριακή επιχείρηση που επενδύει στην Ελλάδα ή σε μια ελληνική που επενδύει στην Κύπρο, αλλά στη δυνατότητα επιχειρήσεων από τις δύο χώρες να αναπτύσσονται από κοινού σε διεθνείς αγορές.
«Η Enterprise Greece και το Invest Cyprus μπορούν να προσφέρουν καθοδήγηση και μια συντονισμένη και φιλική προς τον επενδυτή εμπειρία υποστήριξης.»
Πρωτοβουλίες
Αλλά ποιες πρωτοβουλίες θα μπορούσαν να ενισχύσουν το διμερές επενδυτικό αποτύπωμα και να δημιουργήσουν ανταγωνιστικό ελληνοκυπριακό επιχειρηματικό διάδρομο; Όπως επισημαίνει ο διευθύνων σύμβουλος της Enterprise Greece, η θεσμική βάση υπάρχει. Το επόμενο ζητούμενο είναι η συνεργασία να μεταφραστεί σε συγκεκριμένα και μετρήσιμα αποτελέσματα.
Πρώτον, το Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ Enterprise Greece και Invest Cyprus μπορεί να αποκτήσει ακόμη πιο επιχειρησιακό χαρακτήρα μέσα από ένα ετήσιο κοινό σχέδιο δράσης, με δύο ή τρεις τομείς προτεραιότητας, συγκεκριμένα σημεία επαφής, χρονοδιάγραμμα και μετρήσιμους στόχους.
Δεύτερον, θα είχε αξία μια πιο συστηματική χαρτογράφηση επενδυτικών ευκαιριών και επιχειρήσεων. Όχι μόνο γενική πληροφόρηση, αλλά στοχευμένη αντιστοίχιση αναγκών και δυνατοτήτων: Ποιες κυπριακές επιχειρήσεις έχουν τη δυνατότητα να επεκταθούν στην Ελλάδα, ποιες ελληνικές αναζητούν εταίρο στην Κύπρο και σε ποιες περιπτώσεις μπορούν να δημιουργηθούν κοινές προτάσεις προς τρίτες αγορές.
Τρίτον, πρέπει να συνεχίσουμε με πιο στοχευμένες επιχειρηματικές και επενδυτικές αποστολές. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η επιχειρηματική αποστολή και το Greece–Cyprus Business Forum στη Λευκωσία το 2025, όπου 21 ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις πραγματοποίησαν περισσότερες από 170 συναντήσεις με κυπριακές επιχειρήσεις και δημόσιους φορείς. Τέτοιες δράσεις μπορούν να δημιουργήσουν ένα μετρήσιμο χαρτοφυλάκιο νέων επιχειρηματικών ευκαιριών.
Τέταρτον, μπορούμε να αξιοποιήσουμε περισσότερο τα κοινά διεθνή δίκτυα στα οποία συμμετέχουμε. Το ANIMA Investment Network, που συνδέει οργανισμούς επενδυτικής και οικονομικής ανάπτυξης στην ευρύτερη Μεσόγειο, και η World Association of Investment Promotion Agencies (WAIPA), το παγκόσμιο δίκτυο οργανισμών προώθησης επενδύσεων, δεν λειτουργούν μόνο ως πλατφόρμες ανταλλαγής εμπειριών. Μπορούν να αξιοποιηθούν για κοινή προσέγγιση επενδυτών, ανταλλαγή επενδυτικών ευκαιριών και συνεργασίες σε τρίτες αγορές. Η παρουσία τόσο της Enterprise Greece όσο και του Invest Cyprus στα δύο δίκτυα δημιουργεί ένα επιπλέον πεδίο συντονισμού.
Τέλος, σημασία έχει η επενδυτική διευκόλυνση. Ένας επενδυτής που ενδιαφέρεται να δραστηριοποιηθεί και στις δύο χώρες θα πρέπει να μπορεί να αξιοποιεί εύκολα σαφή πληροφόρηση, συγκεκριμένα σημεία επαφής και αποτελεσματική καθοδήγηση προς τις αρμόδιες υπηρεσίες. Η Enterprise Greece και το Invest Cyprus μπορούν να ενισχύσουν αυτήν τη συνεργασία, προσφέροντας μια ακόμη πιο συντονισμένη και φιλική προς τον επενδυτή εμπειρία υποστήριξης.
Με αυτό τον τρόπο, η θεσμική συνεργασία θα διευκολύνει την ωρίμανση επενδυτικών σχεδίων, θα ενισχύσει τη διασύνδεση των δύο οικοσυστημάτων και θα δημιουργήσει πρόσθετη αξία για τις επιχειρήσεις και τις δύο οικονομίες.
Κάπως έτσι, η σεφερική ρήση αποκτά μια αναπτυξιακή διάσταση: Η γη δεν χρειάζεται να μετακινηθεί για να διευρύνει την εμβέλειά της. Η ίδια η γεωγραφία μετατρέπεται σε υποδομή. Με κοινή ιστορία, γλώσσα και ισχυρή οικονομική σύγκλιση, Ελλάδα και Κύπρος συνιστούν δύο κόμβους ενός διαδρόμου αποδεικνύοντας ότι η συνεργασία μπορεί να αποδώσει καρπούς πολύ πέρα από τα σύνορά τους.
Φωτογραφία: Αρχείο Enterprise Greece
Η νέα έκδοση του Fortune Greece, Greece & Cyprus κυκλοφορεί από την Τετάρτη 30/9 σε Ελλάδα & Κύπρο.
H ON LINE ΕΚΔΟΣΗ TOY FORTUNE GREECE ΕΙΝΑΙ ΔΙΑΘΕΣΙΜΗ ME ENA ΜΟΝΟ KΛΙΚ ΣΤΟ Fortune Members
