Μπορούμε να «χαμηλώσουμε» τον Ήλιο; Οι επιστήμονες εξετάζουν μια ακραία λύση για το El Niño

• Νέα μελέτη υποστηρίζει ότι τεχνικές γεωμηχανικής, όπως η τεχνητή ενίσχυση της ανακλαστικότητας των θαλάσσιων νεφών, θα μπορούσαν θεωρητικά να μειώσουν την ένταση του El Niño και των ακραίων καιρικών φαινομένων που προκαλεί.
• Η μέθοδος βασίζεται στην αύξηση της αντανάκλασης της ηλιακής ακτινοβολίας προς το Διάστημα, ώστε να περιορίζεται προσωρινά η θέρμανση της επιφάνειας της Γης.
• Παρά τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα των προσομοιώσεων, πολλοί επιστήμονες προειδοποιούν ότι οι περιβαλλοντικοί κίνδυνοι και οι άγνωστες συνέπειες της γεωμηχανικής παραμένουν σημαντικοί, γι’ αυτό και δεν υπάρχουν ακόμη σχέδια εφαρμογής της.

Τον περασμένο μήνα, τα Ηνωμένα Έθνη προειδοποίησαν ότι το φετινό El Niño, το φυσικό κλιματικό φαινόμενο που χαρακτηρίζεται από ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες στην επιφάνεια του Ειρηνικού Ωκεανού, αναμένεται να είναι ιδιαίτερα έντονο.

Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) είχε επισημάνει τότε: «Ο κόσμος πρέπει να αντιμετωπίσει το El Niño ως τη σοβαρή κλιματική προειδοποίηση που πραγματικά αποτελεί. Οι συνθήκες El Niño θα ενισχύσουν ακόμη περισσότερο τις επιπτώσεις ενός ήδη θερμαινόμενου πλανήτη.»

Αντίστοιχα, η Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ (NOAA) εκτίμησε ότι αυξάνονται οι πιθανότητες εκδήλωσης ενός «πολύ ισχυρού» El Niño, το οποίο θα μπορούσε να προκαλέσει έντονες διακυμάνσεις της θερμοκρασίας, ισχυρές καταιγίδες, πλημμύρες και άλλα ακραία καιρικά φαινόμενα.

Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή ενισχύει ακόμη περισσότερο αυτές τις επιπτώσεις, καθιστώντας το φετινό καλοκαίρι ιδιαίτερα κρίσιμο.

Η πρόταση της γεωμηχανικής

Παρά τις δυσοίωνες προβλέψεις, νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science Advances από ερευνητές του University of California San Diego εξετάζει μια ιδιαίτερα φιλόδοξη ιδέα:

τη χρήση τεχνικών γεωμηχανικής για τον περιορισμό των επιπτώσεων του El Niño.

Η βασική ιδέα είναι σχετικά απλή.

Με την έγχυση ειδικών σωματιδίων στην ατμόσφαιρα, μεγαλύτερο μέρος της ηλιακής ακτινοβολίας θα αντανακλάται πίσω στο Διάστημα, μειώνοντας έτσι τη θερμοκρασία της επιφάνειας της Γης.

Η διαδικασία θυμίζει ό,τι συμβαίνει μετά από μεγάλες ηφαιστειακές εκρήξεις, όπως εκείνη του Κρακατόα το 1883, όταν τα αερολύματα που εκλύθηκαν στην ατμόσφαιρα προκάλεσαν προσωρινή πτώση της παγκόσμιας θερμοκρασίας.

Πώς θα μπορούσε να λειτουργήσει

Οι ερευνητές επικεντρώθηκαν σε μια τεχνική γνωστή ως marine cloud brightening (ενίσχυση της ανακλαστικότητας των θαλάσσιων νεφών).

Η μέθοδος προβλέπει τη χρήση αερολυμάτων που κάνουν τα σύννεφα πάνω από τους ωκεανούς πιο φωτεινά, ώστε να αντανακλούν μεγαλύτερο ποσοστό της ηλιακής ακτινοβολίας.

Σύμφωνα με τη μελέτη, η προσέγγιση αυτή θα μπορούσε θεωρητικά να περιορίσει την ένταση εποχικών φαινομένων όπως το El Niño.

Οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι: «Καθώς η μακροπρόθεσμη υπερθέρμανση του πλανήτη και η φυσική κλιματική μεταβλητότητα συχνά συνδυάζονται και προκαλούν ακραία καιρικά φαινόμενα, ίσως αξίζει να εξεταστούν παρεμβάσεις που στοχεύουν στη φυσική μεταβλητότητα και όχι αποκλειστικά στα αέρια του θερμοκηπίου.»

Τα επιχειρήματα υπέρ

Η καθηγήτρια Kate Ricke, συν-συγγραφέας της μελέτης, εξηγεί ότι η μεγαλύτερη κοινωνική ανησυχία γύρω από τη γεωμηχανική είναι πως, αν εφαρμοστεί για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής συνολικά, θα πρέπει να συνεχίζεται για αόριστο χρονικό διάστημα.

Αντίθετα, αν χρησιμοποιείται μόνο σε προσωρινά φυσικά φαινόμενα όπως το El Niño, η παρέμβαση θα μπορούσε να έχει:

• μικρότερη διάρκεια,
• χαμηλότερο κοινωνικό και τεχνολογικό ρίσκο,
• και παρόμοια οφέλη στη μείωση των κινδύνων.

Η ομάδα βασίστηκε επίσης σε προηγούμενη έρευνα του 2023, σύμφωνα με την οποία οι καπνοί από μεγάλες δασικές πυρκαγιές στον Ειρηνικό είχαν αυξήσει την ανακλαστικότητα των νεφών και είχαν μειώσει την εισερχόμενη ηλιακή ακτινοβολία.

Οι προσομοιώσεις έδειξαν ότι, αν η τεχνική εφαρμοζόταν σκόπιμα σε προηγούμενα επεισόδια El Niño, οι επιπτώσεις τους θα ήταν αισθητά ηπιότερες.

Οι επιφυλάξεις των ειδικών

Παρά τα αποτελέσματα της μελέτης, αρκετοί επιστήμονες εμφανίζονται ιδιαίτερα επιφυλακτικοί.

Ο καθηγητής Ατμοσφαιρικών Επιστημών του Texas A&M University, Andrew Dessler, δήλωσε στο Wired: «Τα μοντέλα δεν είναι τέλεια και υπάρχει πάντα η πιθανότητα να δημιουργήσεις ένα νέο πρόβλημα, χειρότερο από αυτό που προσπαθείς να λύσεις.»

Και πρόσθεσε: «Πρόκειται για μια πολύ ενδιαφέρουσα μελέτη, αλλά σε καμία περίπτωση δεν θα έλεγα ότι αποτελεί μια ιδέα έτοιμη να εφαρμοστεί.»

Δεν υπάρχουν ακόμη σχέδια εφαρμογής

Λόγω των πολλών άγνωστων παραμέτρων, δεν υπάρχει προς το παρόν κανένα σχέδιο δοκιμής της τεχνικής σε πραγματικές συνθήκες.

Παρ’ όλα αυτά, οι συγγραφείς θεωρούν ότι η ιδέα αξίζει περαιτέρω διερεύνηση.

Όπως δήλωσε η Kate Ricke: «Είναι ένας διαφορετικός τρόπος να σκεφτούμε τη γεωμηχανική. Χρειάζεται πολλή ακόμη έρευνα, αλλά αν υπάρχει τρόπος να χρησιμοποιηθεί συμπληρωματικά με τα υπόλοιπα εργαλεία για τον περιορισμό των επιπτώσεων του El Niño, γιατί να μην το εξετάσουμε;»

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Γιατί η «μεγαλύτερη μπαταρία» της Ευρώπης αδειάζει – και τι σημαίνει για το μέλλον
• Καύσωνες: Νέα μελέτη δείχνει ότι το όριο επιβίωσης είναι χαμηλότερο από ό,τι πιστεύαμε
• ΟΟΣΑ: Η Ελλάδα η πιο εκτεθειμένη χώρα της ΕΕ σε καύσωνες – 79 ημέρες ακραίας ζέστης τον χρόνο