Economist: Γιατί αυτός είναι ο πιο ψυχρός «κρυπτο-χειμώνας» στην Ιστορία

Ψυχροί άνεμοι σαρώνουν εδώ και εβδομάδες την ανατολική ακτή των ΗΠΑ, ρίχνοντας τις θερμοκρασίες στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων δεκαετιών. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Economist, αυτό δεν συγκρίνεται με τη βαθιά κατάψυξη στην οποία έχουν ωθήσει οι επενδυτές τα κρυπτονομίσματα. 

Η αξία του bitcoin έχει υποχωρήσει από τα 124.000 δολάρια στις αρχές Οκτωβρίου σε περίπου 70.000 δολάρια, ενώ η συνολική κεφαλαιοποίηση της αγοράς κρυπτονομισμάτων έχει μειωθεί κατά περισσότερα από 2 τρισ. δολάρια. Παρότι η συγκεκριμένη κατηγορία περιουσιακών στοιχείων έχει γνωρίσει και άλλες πτώσεις, οι υποστηρικτές εμφανίζονται αυτή τη φορά πιο απογοητευμένοι από ποτέ.

Η έκταση της απογοήτευσης είναι, από μια άποψη, αινιγματική. Η πτώση 45% του bitcoin δεν είναι η μεγαλύτερη στην ιστορία του: Στα τέλη του 2021, η τιμή του είχε καταρρεύσει κατά 77%. Τότε χρειάστηκαν περίπου τρία χρόνια για να επανέλθει η αξία της αγοράς σε νέα υψηλά. Η σημερινή καθοδική αγορά μετρά μόλις τέσσερις μήνες.

Ωστόσο υπάρχει μια σημαντική διαφορά. Το 2022 οι επενδυτές στα crypto μπορούσαν να παρηγορηθούν από το γεγονός ότι και άλλοι υπέστησαν σημαντικές απώλειες. Από το υψηλό στο χαμηλό του έτους, ο τεχνολογικός δείκτης NASDAQ 100 υποχώρησε πάνω από ένα τρίτο. Σήμερα, όμως, βρίσκεται λιγότερο από 4% κάτω από το πρόσφατο ιστορικό υψηλό του (αν και ορισμένες εταιρείες λογισμικού έχουν δεχθεί πιέσεις). Οι φίλοι των crypto είναι απογοητευμένοι επειδή νιώθουν μόνοι.

Οι δυνάμεις που κινούν μια τόσο ευμετάβλητη και κερδοσκοπική αγορά παραμένουν εν μέρει μυστηριώδεις. Είναι σαφές, ωστόσο, ότι η μόχλευση και οι ρευστοποιήσεις παίζουν καθοριστικό ρόλο. Στα τέλη Σεπτεμβρίου, λίγο πριν ξεκινήσει η πτώση, ο μετρήσιμος δανεισμός με εγγύηση crypto ανερχόταν σε περίπου 74 δισ. δολάρια — υπερδιπλάσιος σε σχέση με 12 μήνες νωρίτερα και υψηλότερος από τα επίπεδα του τέλους του 2021.

Στη συνέχεια, από τις 10 Οκτωβρίου και μετά, στοιχήματα με μόχλευση αξίας περίπου 19 δισ. δολαρίων ρευστοποιήθηκαν, καθώς πέρασαν βαθιά σε ζημίες. Έκτοτε, μια σταθερή ακολουθία μικρότερων θέσεων έχει επίσης κλείσει. Οι ανησυχίες γύρω από τη Strategy Inc —εταιρεία που δανείζεται και εκδίδει μετοχές για να αγοράζει bitcoin— έχουν ενταθεί, με τη μετοχή της να έχει υποχωρήσει σχεδόν 70% από τον Ιούλιο.

Η ευρύτερη γκάμα προϊόντων crypto ενδέχεται να επιτείνει την κάμψη. Η εισαγωγή διαπραγματεύσιμων αμοιβαίων κεφαλαίων (ETFs) σε crypto το 2024 θεωρήθηκε ότι θα στήριζε τις τιμές, διευρύνοντας τη βάση των επενδυτών. Και πράγματι, για ένα διάστημα λειτούργησε. Το iShares Bitcoin Trust ETF (IBIT) έγινε το ταχύτερα αναπτυσσόμενο ETF στην ιστορία, με ενεργητικό σχεδόν 100 δισ. δολάρια έως τον Οκτώβριο. Τώρα, όμως, τα ETFs ασκούν πιέσεις: στις τελευταίες 80 συνεδριάσεις το IBIT έχει καταγράψει εκροές 3,5 δισ. δολαρίων. Το μεγαλύτερο μέρος των κεφαλαίων που έχουν επενδυθεί στο ταμείο βρίσκεται πλέον σε ζημία.

Ο τελευταίος παράγοντας που βαραίνει τα crypto είναι και ο πιο δύσκολο να μετρηθεί: το «κλίμα» έχει χαλάσει. Για μια καθαρά κερδοσκοπική κατηγορία περιουσιακών στοιχείων, χωρίς θεμελιώδη αξία ή δυνατότητα παραγωγής εισοδήματος, η άυλη αύρα είναι το παν. Και η αύρα ενθουσιασμού που κάποτε περιέβαλλε τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία φαίνεται να έχει εξαφανιστεί.

Έγιναν mainstream

Σύμφωνα με τον Economist, εν μέρει αυτό οφείλεται στο ότι έχουν χάσει τον επαναστατικό τους χαρακτήρα. Αν ο πρόεδρος των ΗΠΑ και η οικογένειά του είναι βαθιά εμπλεκόμενοι σε μια κατηγορία περιουσιακών στοιχείων, πόσο «αντικουλτούρα» μπορεί να θεωρηθεί; Όπως το έθεσε εύστοχα τον περασμένο μήνα ο Charles Hoskinson, συνιδρυτής της πλατφόρμας blockchain Ethereum: «Όλοι ουσιαστικά γίναμε μέρος του συστήματος — και ξέρετε τι κάνει το σύστημα όταν γίνεσαι μέρος του; Το κάνει να μην είναι πια κουλ».

Για ορισμένες εταιρείες, η νέα, πιο «συμβατική» εικόνα των crypto έχει και θετικές πλευρές. Η θεσμική τους ενσωμάτωση έχει ωφελήσει τους εκδότες stablecoins, που διευκολύνουν τις ψηφιακές πληρωμές. Περιουσιακά στοιχεία όπως το bitcoin, όμως, έχασαν τη γοητεία τους χωρίς να κερδίσουν πολλά σε αντάλλαγμα: μπορεί να μοιάζουν πλέον μέρος του «συστήματος», αλλά δεν έχουν πραγματικά υιοθετηθεί από αυτό. Οι πιο παραδοσιακοί θεσμικοί επενδυτές εξακολουθούν να αποφεύγουν τα crypto. Έρευνα της Bank of America τον Σεπτέμβριο έδειξε ότι η συντριπτική πλειονότητα των διαχειριστών κεφαλαίων δεν είχε καμία έκθεση σε αυτά. Τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία αντιστοιχούσαν μόλις στο 0,4% της συνολικής αξίας των χαρτοφυλακίων τους.

Την ίδια στιγμή, οι κεντρικές τράπεζες στρέφονται στον χρυσό για να προστατευθούν από τον πληθωρισμό, τις γεωπολιτικές απειλές και τον κίνδυνο κυρώσεων. Τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία που κάποτε υπόσχονταν μια εναλλακτική απέναντι στο «fiat» χρήμα έχουν μείνει στο περιθώριο. Η κεντρική τράπεζα της Τσεχίας έγινε πέρυσι η πρώτη που διαφήμισε αγορές crypto, αποκτώντας πειραματικά bitcoin αξίας μόλις 1 εκατ. δολαρίων — χωρίς να έχει ανακοινώσει περαιτέρω σχέδια.

Τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία έχουν αποδειχθεί πολύ πιο ανθεκτικά απ’ όσο προέβλεπαν πολλοί οικονομικοί σχολιαστές, οι οποίοι συχνά έσπευδαν να γράψουν τον «επικήδειό» τους. Παρά τους διαδοχικούς κύκλους πτώσης, έχουν διαψεύσει τις προβλέψεις για ολική κατάρρευση. Ωστόσο, αυτός ο κρυπτο-χειμώνας μοιάζει ασυνήθιστα βαρύς — και όχι άδικα. Και αν δεν αλλάξει το κλίμα, μην περιμένετε απόψυξη.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Γιατί η Morgan Stanley βλέπει νέα περιθώρια ανόδου των τεχνολογικών μετοχών παρά τους φόβους για «φούσκα» ΑΙ
• Τεχνητή Νοημοσύνη: Η επανάσταση που χρηματοδοτείται με… χρέος
• Γιατί η JP Morgan στηρίζει τις ελληνικές μετοχές, αλλά φοβάται την αναβάθμιση