ΕΚΤ: Το δίλημμα του Σεπτεμβρίου – Γιατί οι αγορές «βλέπουν» νέα αύξηση επιτοκίων

• Οι αγορές θεωρούν σχεδόν βέβαιη νέα αύξηση του επιτοκίου καταθέσεων τον Σεπτέμβριο.
• Ο πληθωρισμός παραμένει κοντά στο 3%, ενώ ανάπτυξη και απασχόληση αποδεικνύονται ισχυρότερες από τις αρχικές εκτιμήσεις.
• Ο Μάρτινς Κάζακς αποφεύγει να προεξοφλήσει την απόφαση, επισημαίνοντας ότι υπάρχουν επιχειρήματα τόσο υπέρ όσο και κατά νέας σύσφιξης.

Μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα βρίσκεται η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ενόψει της συνεδρίασης του Σεπτεμβρίου. Ο πληθωρισμός παραμένει αισθητά πάνω από τον στόχο του 2%, αλλά οι επιπτώσεις μιας νέας αύξησης των επιτοκίων στην ανάπτυξη δεν έχουν ακόμη αποτυπωθεί πλήρως.

Οι αγορές ποντάρουν σχεδόν καθολικά σε νέα άνοδο του επιτοκίου καταθέσεων κατά 25 μονάδες βάσης, μετά την πρώτη αύξηση που αποφασίστηκε τον Ιούνιο. Στο εσωτερικό της ΕΚΤ, ωστόσο, η συζήτηση δεν θεωρείται κλεισμένη.

Ο επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της Λετονίας και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, Μάρτινς Κάζακς, δηλώνει ότι η Φρανκφούρτη είναι έτοιμη να δράσει ξανά εφόσον αυτό απαιτηθεί για την επαναφορά του πληθωρισμού στο 2%.

Αποφεύγει, όμως, να δεσμευτεί για το αποτέλεσμα της επόμενης συνεδρίασης, υπογραμμίζοντας ότι η απόφαση θα βασιστεί στα οικονομικά στοιχεία και στις νέες προβλέψεις.

Τα επιχειρήματα υπέρ της αύξησης

Το ισχυρότερο επιχείρημα για νέα αύξηση είναι η επιμονή του πληθωρισμού κοντά στο 3%. Παρά την προηγούμενη αποκλιμάκωση, οι νέες ανατιμήσεις στην ενέργεια έχουν επιβραδύνει την πορεία επιστροφής προς τον στόχο της ΕΚΤ.

Ο πόλεμος με το Ιράν και οι διαταραχές στις ενεργειακές ροές έχουν αυξήσει τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν η επιβάρυνση θα παραμείνει περιορισμένη στην ενέργεια ή θα περάσει σταδιακά στις μεταφορές, στα προϊόντα και στις υπηρεσίες.

Η ΕΚΤ επιδιώκει να αποτρέψει τη δημιουργία ενός δεύτερου κύματος πληθωρισμού, στο οποίο οι αρχικές ανατιμήσεις θα ενσωματωθούν στις τιμές των επιχειρήσεων και στις μισθολογικές απαιτήσεις.

Η οικονομία της Ευρωζώνης αποδεικνύεται επίσης πιο ανθεκτική από όσο αναμενόταν. Η ανάπτυξη κατά το δεύτερο τρίμηνο ήταν σχετικά ισχυρή και η ανεργία παραμένει χαμηλή, περιορίζοντας τον φόβο ότι μια πρόσθετη αύξηση των επιτοκίων θα προκαλούσε άμεσα ύφεση.

Η ανθεκτικότητα δίνει χώρο στην ΕΚΤ

Η εξέλιξη της οικονομικής δραστηριότητας έχει αλλάξει την ισορροπία της συζήτησης. Μετά την έναρξη της πολεμικής κρίσης, υπήρχαν φόβοι ότι το ενεργειακό σοκ θα μπορούσε να οδηγήσει την Ευρωζώνη σε απότομη επιβράδυνση.

Μέχρι στιγμής, αυτό το δυσμενές σενάριο δεν έχει επιβεβαιωθεί. Η κατανάλωση και η αγορά εργασίας έχουν παρουσιάσει αντοχές, ενώ η οικονομική δραστηριότητα κινείται καλύτερα από προηγούμενες προβλέψεις.

Για τους πιο αυστηρούς αξιωματούχους της ΕΚΤ, η συγκυρία δημιουργεί ένα παράθυρο για προληπτική δράση: εφόσον η οικονομία αντέχει, η κεντρική τράπεζα μπορεί να αυξήσει τα επιτόκια τώρα, πριν ο πληθωρισμός παγιωθεί σε υψηλότερα επίπεδα.

Ορισμένα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου έχουν ήδη ταχθεί υπέρ τουλάχιστον μίας ακόμη αύξησης. Ο επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της Σλοβακίας, Πέτερ Καζίμιρ, είχε εκτιμήσει ότι μια κίνηση τον Σεπτέμβριο πιθανότατα θα είναι αναγκαία ακόμη και αν βελτιωθούν ορισμένα στοιχεία.

Οι συμφωνημένες αυξήσεις μισθών επιβραδύνθηκαν στο 2,44% από 2,56% το προηγούμενο τρίμηνο

Περαιτέρω επιβράδυνση κατέγραψε η αύξηση των μισθών στην Ευρωζώνη κατά το δεύτερο τρίμηνο, προσφέροντας στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ένα θετικό μήνυμα στη μάχη κατά του πληθωρισμού.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε η ΕΚΤ, οι συμφωνημένες αυξήσεις μισθών διαμορφώθηκαν στο 2,44% σε ετήσια βάση, από το αναθεωρημένο 2,56% του πρώτου τριμήνου.

Η αποκλιμάκωση είναι ακόμη πιο έντονη σε σύγκριση με το υψηλό του 5,55% που είχε σημειωθεί το 2024, όταν οι εργαζόμενοι διεκδικούσαν μεγαλύτερες αυξήσεις για να ανακτήσουν μέρος της αγοραστικής δύναμης που έχασαν κατά την προηγούμενη πληθωριστική κρίση.

Γιατί ο Κάζακς κρατά ανοιχτές τις επιλογές

Παρά τις ενδείξεις υπέρ της σύσφιξης, ο Μάρτινς Κάζακς αναγνωρίζει ότι υπάρχουν και σοβαρά επιχειρήματα για στάση αναμονής.

Η αύξηση των μισθών επιβραδύνεται σταδιακά, περιορίζοντας τον κίνδυνο να δημιουργηθεί ένας αυτοτροφοδοτούμενος κύκλος μεταξύ αποδοχών και τιμών. Παράλληλα, οι μακροπρόθεσμες πληθωριστικές προσδοκίες παραμένουν κοντά στο 2%.

Αυτό αποτελεί σημαντικό θετικό μήνυμα για την ΕΚΤ. Δείχνει ότι οι επιχειρήσεις, οι επενδυτές και τα νοικοκυριά εξακολουθούν να πιστεύουν πως η κεντρική τράπεζα θα καταφέρει τελικά να ελέγξει τις ανατιμήσεις.

Εάν οι προσδοκίες είχαν απομακρυνθεί από τον στόχο, η ανάγκη για αύξηση των επιτοκίων θα ήταν πολύ πιο επείγουσα. Η σημερινή σταθερότητά τους επιτρέπει στην ΕΚΤ να περιμένει τα νέα δεδομένα χωρίς να κινδυνεύει άμεσα η αξιοπιστία της.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Το οικονομικό πακέτο της ΔΕΘ – Ποια μόνιμα μέτρα βρίσκονται στο τραπέζι
• «Καμπανάκι» για τον τουρισμό: Περισσότεροι επισκέπτες, σχεδόν στάσιμα έσοδα τον Ιούνιο
• Σε ισχύ το νέο Χωροταξικό για τις ΑΠΕ: Τι αλλάζει σε φωτοβολταϊκά, αιολικά και Natura
• Ποιος Έλληνας επιχειρηματίας ετοιμάζεται να αγοράσει ποσοστό ιστορικής αγγλικής ομάδας