Έλον Μασκ: Τα ρομπότ με τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούν να φροντίζουν τους ηλικιωμένους
- Ο Μασκ βλέπει τα ρομπότ ως λύση στην έλλειψη φροντιστών και στη γήρανση του πληθυσμού
- Το Optimus της Tesla προορίζεται για προσωπική υποστήριξη και οικιακή φροντίδα
- Η ρομποτική φροντίδα εγείρει ηθικά και κοινωνικά ερωτήματα για τα όρια ανθρώπου και μηχανής
Ο Έλον Μασκ προκάλεσε για ακόμη μία φορά αίσθηση, αυτή τη φορά με δηλώσεις για τον ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης και της ρομποτικής στη φροντίδα των ηλικιωμένων, μιλώντας στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός ενώπιον πολιτικών, οικονομικών και τεχνολογικών ηγετών.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η ανθρωπότητα βρίσκεται μπροστά σε μια δομική πρόκληση: «Δεν υπάρχουν αρκετοί άνθρωποι για να φροντίσουν τους ηλικιωμένους μας», τόνισε, προσθέτοντας ότι τα υπάρχοντα μοντέλα φροντίδας —γηροκομεία και επαγγελματικές υπηρεσίες— είναι συχνά ανεπαρκή και εξαιρετικά δαπανηρά.
Optimus: Το ανθρωποειδές ρομπότ της Tesla
Το όραμα αυτό συνδέεται άμεσα με το Optimus, το ανθρωποειδές ρομπότ της Tesla, το οποίο σχεδιάζεται για οικιακές εργασίες και προσωπική υποστήριξη. Ο Μασκ εκτιμά ότι στο μέλλον η παρουσία τέτοιων ρομπότ στα σπίτια θα είναι τόσο συνηθισμένη όσο σήμερα οι ηλεκτρικές συσκευές.
«Αν είχες ένα ρομπότ που θα μπορούσε να φροντίζει και να προστατεύει τους ηλικιωμένους σου, θα ήταν κάτι εξαιρετικό», ανέφερε, προβλέποντας ότι μέσα στην επόμενη δεκαετία θα μπορούσαν να λειτουργούν έως και ένα εκατομμύριο τέτοια ρομπότ.
Η ώθηση από τη γενετική τεχνητή νοημοσύνη
Η πρόβλεψη του Μασκ βασίζεται στη ραγδαία πρόοδο της γενετικής τεχνητής νοημοσύνης, η οποία έχει ήδη αλλάξει τον τρόπο αλληλεπίδρασης ανθρώπων και μηχανών. Εργαλεία όπως το ChatGPT, το Gemini και το Copilot αποδεικνύουν ότι οι μηχανές μπορούν πλέον να επικοινωνούν με φυσικό τρόπο, κατανοώντας πλαίσιο, συναίσθημα και πρόθεση.
Αυτό ανοίγει τον δρόμο για ρομπότ που δεν θα περιορίζονται στην εκτέλεση εντολών, αλλά θα μπορούν να προσαρμόζονται στις ανάγκες κάθε χρήστη.
Ρομποτική φροντίδα και ενσυναίσθηση
Η Berry Billingsley, υπεύθυνη του τομέα τεχνητής νοημοσύνης στο Πανεπιστήμιο του Swansea, σημειώνει ότι οι εξελίξεις αυτές φέρνουν τα ρομπότ πιο κοντά στον ρόλο του προσωπικού βοηθού, με στοιχεία προσαρμογής και λειτουργικής «ενσυναίσθησης».
Ο σχεδιασμός του Optimus στοχεύει στη φυσική ένταξή του στο ανθρώπινο περιβάλλον. Η ανθρωπόμορφη κατασκευή, με χέρια, πόδια και δάχτυλα, του επιτρέπει να εκτελεί σύνθετες εργασίες — από τη μετακίνηση αντικειμένων έως την προετοιμασία φαγητού.
Ο Μασκ υπογράμμισε ότι «τα ρομπότ θα μπορούσαν να προσαρμόζονται σε κάθε άτομο και να το βοηθούν μόνο σε ό,τι χρειάζεται κάθε στιγμή», προσθέτοντας ότι ο στόχος δεν είναι μόνο η αποτελεσματικότητα, αλλά και η παροχή συντροφιάς, ιδιαίτερα σε άτομα που βιώνουν μοναξιά.
Ηθικά και κοινωνικά διλήμματα
Η προοπτική ανθρωποειδών ρομπότ στα σπίτια εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τη σχέση ανθρώπου και μηχανής. Όπως επισημαίνει η Billingsley, η εμφάνιση και οι κινήσεις των ρομπότ δημιουργούν προσδοκίες όχι μόνο λειτουργικότητας, αλλά και συναισθηματικής κατανόησης.
Αυτό μπορεί να αποδειχθεί ελκυστικό για ηλικιωμένους που επιθυμούν να διατηρήσουν την ανεξαρτησία τους, έχοντας έναν βοηθό που δεν κρίνει και προσαρμόζεται στους προσωπικούς τους ρυθμούς.
Ωστόσο, εκφράζονται ανησυχίες ότι η υπερβολική εξάρτηση από τις μηχανές θα μπορούσε να αποδυναμώσει τους ανθρώπινους δεσμούς και να επηρεάσει την κοινωνική συνοχή. Για τον λόγο αυτό, ειδικοί τονίζουν ότι ο σχεδιασμός τέτοιων συστημάτων θα πρέπει να συμπληρώνει και όχι να αντικαθιστά τον ρόλο της οικογένειας και της κοινότητας στη φροντίδα των ανθρώπων.
Το ερώτημα, τελικά, μεταφέρεται από την τεχνολογία στην ηθική: πώς τα ρομπότ με τεχνητή νοημοσύνη μπορούν να ενισχύσουν την ανθρώπινη φροντίδα, χωρίς να την υποκαταστήσουν.
