Επιτόκια: Ο πληθωρισμός πιέζει για αύξηση, τα ομόλογα περιπλέκουν την απόφαση

Ανοιχτό παραμένει το ενδεχόμενο νέας αύξησης επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, καθώς ο επίμονος ενεργειακός πληθωρισμός δυσκολεύει την επιστροφή στον στόχο του 2%. Ωστόσο, ο ακριβότερος δανεισμός στις αγορές ομολόγων λειτουργεί ήδη περιοριστικά για την οικονομία, περιπλέκοντας την επόμενη απόφαση.

Ο Πιερ Βουνς, διοικητής της κεντρικής τράπεζας του Βελγίου και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, εκτίμησε την Τετάρτη ότι πιθανότατα θα απαιτηθεί ακόμη μία αύξηση.

«Πιθανότατα θα χρειαστεί να αυξήσουμε ξανά τα επιτόκια», δήλωσε στο Bloomberg Television, στο περιθώριο της ετήσιας συνόδου του ΔΝΤ στην Μπανγκόκ. Απέφυγε, όμως, να προσδιορίσει εάν η κίνηση θα γίνει τον Οκτώβριο ή τον Δεκέμβριο, επικαλούμενος την αβεβαιότητα στην ενέργεια και την τεχνητή νοημοσύνη.

Ο Δεκέμβριος στο επίκεντρο των προσδοκιών

Η ΕΚΤ έχει ήδη αυξήσει δύο φορές τα επιτόκια μέσα στο 2026, με το επιτόκιο καταθέσεων να βρίσκεται στο 2,50%. Οι προσδοκίες των οικονομολόγων συγκλίνουν κυρίως σε μία ακόμη αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης τον Δεκέμβριο, στο 2,75%.

Σε έρευνα του Reuters στις 5–8 Οκτωβρίου, σχεδόν το 90% των οικονομολόγων προέβλεπε αύξηση τον Δεκέμβριο, ενώ η μεγάλη πλειονότητα ανέμενε διατήρηση των επιτοκίων στη συνεδρίαση της 29ης Οκτωβρίου. Πρόκειται για εκτιμήσεις και όχι για προαναγγελθείσα απόφαση της ΕΚΤ.

Ο Βουνς υπογράμμισε ότι οι αποφάσεις θα συνεχίσουν να λαμβάνονται ανά συνεδρίαση, με βάση τα εισερχόμενα στοιχεία. Παρότι αναγνώρισε ότι οι αγορές έχουν απομακρυνθεί από το σενάριο αύξησης μέσα στον Οκτώβριο, δεν απέκλεισε κάποια επιλογή.

Το κρίσιμο τεστ: Θα περάσει η ενέργεια στους μισθούς και στις υπόλοιπες τιμές;

Οι πληθωριστικές πιέσεις παραμένουν συγκεντρωμένες κυρίως στην ενέργεια. Για την ΕΚΤ, καθοριστικό είναι το κατά πόσο θα αποκτήσουν μεγαλύτερη διάρκεια, επηρεάζοντας ευρύτερα τις τιμές και τις μισθολογικές διεκδικήσεις.

Η Κριστίν Λαγκάρντ σημείωσε ότι δεν έχουν εμφανιστεί ακόμη σαφείς δευτερογενείς επιδράσεις, τονίζοντας όμως την ανάγκη στενής παρακολούθησης ακόμη και μικρών ενδείξεων.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ, Φίλιπ Λέιν, έχει υποστηρίξει ότι μια μετρημένη αντίδραση μπορεί να είναι επαρκής για την αποκατάσταση της σταθερότητας των τιμών.

Η οικονομία της Ευρωζώνης έχει αποδειχθεί ανθεκτικότερη από το αναμενόμενο απέναντι στο ενεργειακό σοκ. Μια νέα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, ωστόσο, θα μπορούσε να επιβαρύνει ταυτόχρονα τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη.

Τα ομόλογα κάνουν ήδη μέρος της δουλειάς

Ο διοικητής της Τράπεζας της Γαλλίας, Εμανουέλ Μουλέν, έδωσε έμφαση στην αυστηροποίηση των χρηματοπιστωτικών συνθηκών μέσω της ανόδου των αποδόσεων.

Κατά τον ίδιο, το υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης μπορεί να περιορίσει τη ζήτηση και να επιτρέψει στην ΕΚΤ μια πιο συγκρατημένη αντίδραση στο πληθωριστικό σοκ. Με άλλα λόγια, μέρος της πίεσης στην οικονομική δραστηριότητα ασκείται ήδη από τις αγορές.

Ο Μουλέν εκτίμησε επίσης ότι οι έμμεσες και δευτερογενείς πληθωριστικές επιπτώσεις θα παραμείνουν περιορισμένες, ενώ χαρακτήρισε σταθερές τις μεσοπρόθεσμες προσδοκίες επιχειρήσεων και νοικοκυριών για τον πληθωρισμό.

Η Γαλλία και τα όρια του TPI

Η αύξηση του κόστους δανεισμού της Γαλλίας επαναφέρει τη συζήτηση για το Transmission Protection Instrument — TPI, το εργαλείο που δημιούργησε η ΕΚΤ το 2022 για την προστασία της μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής.

Ο μηχανισμός επιτρέπει αγορές τίτλων χωρίς προκαθορισμένο ποσοτικό όριο, υπό προϋποθέσεις, όταν αδικαιολόγητες και άτακτες κινήσεις στις αγορές απειλούν την ομαλή εφαρμογή της νομισματικής πολιτικής. Η ενεργοποίησή του εξαρτάται από συνολική αξιολόγηση, στην οποία περιλαμβάνονται η βιωσιμότητα του χρέους και η δημοσιονομική και μακροοικονομική πολιτική της χώρας.

Ο Βουνς απέφυγε να προβλέψει εάν ή πότε θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί. Επισήμανε ότι υπάρχουν μέσα παρέμβασης εφόσον οι εξελίξεις καταστούν αδικαιολόγητες, αναγνωρίζοντας παράλληλα τις δυσκολίες αξιολόγησης.

Από την πλευρά του, ο Μουλέν έχει υπογραμμίσει ότι η ΕΚΤ δεν έχει αποστολή να επιλύει τα δημοσιονομικά προβλήματα των κρατών.

Η πίεση επιστρέφει στις κυβερνήσεις

Ο Βουνς αναγνώρισε ότι οι υψηλότερες αποδόσεις μπορούν να ενισχύσουν τα κίνητρα για περιορισμό των ελλειμμάτων: οι κυβερνήσεις καλούνται να εξηγήσουν ότι η αναβολή της προσαρμογής συνεπάγεται μεγαλύτερη επιβάρυνση από τόκους.

Παραδέχθηκε, ωστόσο, ότι η μείωση των ελλειμμάτων παραμένει πολιτικά δύσκολη. Έτσι, η ΕΚΤ βρίσκεται μπροστά σε δύο παράλληλες απαιτήσεις: να αποτρέψει τη μονιμοποίηση του υψηλού πληθωρισμού και να αξιολογήσει πόσο ήδη επιβραδύνει την οικονομία η άνοδος του κόστους δανεισμού.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Ο… λογαριασμός του χρέους μεγαλώνει: Γιατί το ΔΝΤ ζητά δράση τώρα
• Goldman Sachs: Η τεχνητή νοημοσύνη χωρίζει τις αγορές σε δύο κόσμους
• Μπιλ Γκέιτς: «Δεν κάνουμε αρκετά» για τους κινδύνους της AI – Προειδοποιεί για κύμα κυβερνοεπιθέσεων
• Politico: Το δίλημμα Ζελένσκι – Πόσο κοστίζει η σύγκρουση με τον Τραμπ