ESM: Η Ελλάδα πέρασε το “stress test” για το δημόσιο χρέος

• Η Ελλάδα περνά το δυσμενές σενάριο του ESM, διατηρώντας το δημόσιο χρέος της σε πτωτική πορεία έως το 2035.
• Στο ίδιο σενάριο, το χρέος της Ευρωζώνης εκτιμάται ότι θα φτάσει περίπου στο 123% του ΑΕΠ, σχεδόν 20 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερα από τη βασική πρόβλεψη.
• Το ελληνικό χρέος υποχώρησε στο 143,5% του ΑΕΠ το πρώτο τρίμηνο του 2026, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη ετήσια μείωση στην Ευρωζώνη.

Η Ελλάδα εμφανίζεται ανθεκτική ακόμη και απέναντι σε ένα ιδιαίτερα δυσμενές διεθνές οικονομικό σενάριο, με το δημόσιο χρέος της να παραμένει σε πτωτική πορεία, σύμφωνα με τη νέα έκθεση Euro Area Stability Watch του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας.

Η ανάλυση του ESM εξετάζει τους βασικούς μακροοικονομικούς και χρηματοπιστωτικούς κινδύνους για την Ευρωζώνη και αξιολογεί τις πιθανές επιπτώσεις τους στα δημόσια οικονομικά και στις αγορές κρατικών ομολόγων.

Στο δυσμενές σενάριο που επεξεργάστηκε ο Μηχανισμός, το δημόσιο χρέος αυξάνεται έως το 2035 σε όλες τις χώρες της Ευρωζώνης, με μοναδικές εξαιρέσεις την Ελλάδα και την Κύπρο, όπου συνεχίζει να αποκλιμακώνεται.

Τι προβλέπει το «stress test» του ESM

Το δυσμενές σενάριο βασίζεται στην ταυτόχρονη εκδήλωση δύο σημαντικών εξωτερικών σοκ.

Το πρώτο αφορά μια νέα κλιμάκωση των γεωπολιτικών εντάσεων στη Μέση Ανατολή, η οποία θα προκαλούσε περαιτέρω άνοδο στις τιμές της ενέργειας.

Το δεύτερο προβλέπει σημαντική πτώση στις τιμές των αμερικανικών μετοχών και ομολόγων, με τις απώλειες να μεταφέρονται και στους Ευρωπαίους επενδυτές.

Η ταυτόχρονη εκδήλωση των δύο κρίσεων θα οδηγούσε την οικονομία της Ευρωζώνης σε ύφεση το 2027, με συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά περίπου 0,4%. Ο πληθωρισμός θα ενισχυόταν απότομα λόγω του ενεργειακού κόστους, φτάνοντας κοντά στο 5% στην κορύφωσή του και διαμορφούμενος κατά μέσο όρο στο 3,4% το 2027.

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο έχει επίσης επισημάνει ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και η αύξηση των τιμών ενέργειας αποτελούν σημαντικές νέες προκλήσεις για την οικονομία της Ευρωζώνης.

Ελλάδα και Κύπρος οι μοναδικές εξαιρέσεις

Χωρίς τη λήψη νέων δημοσιονομικών μέτρων, το δυσμενές σενάριο του ESM προβλέπει ότι το δημόσιο χρέος θα αυξηθεί σε όλες σχεδόν τις οικονομίες του ευρώ.

Η μέση αναλογία χρέους προς ΑΕΠ στην Ευρωζώνη εκτιμάται ότι θα ανέλθει περίπου στο 123% το 2035, δηλαδή σχεδόν 20 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερα από τη βασική πρόβλεψη του Οργανισμού.

Αντίθετα, η Ελλάδα και η Κύπρος αναμένεται να διατηρήσουν την πτωτική πορεία του χρέους τους ακόμη και κάτω από αυτές τις πιεστικές συνθήκες.

Η εξέλιξη αποτυπώνει τη σημαντική δημοσιονομική προσαρμογή που έχει πραγματοποιήσει η Ελλάδα, καθώς και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του ελληνικού χρέους, όπως οι μεγάλες διάρκειες αποπληρωμής και το σχετικά χαμηλό μέσο κόστος εξυπηρέτησης.

Τα δάνεια που έχει λάβει η Ελλάδα από τον ESM έχουν μέση διάρκεια άνω των 32 ετών, ενώ εκείνα του EFSF ξεπερνούν κατά μέσο όρο τα 42 έτη, περιορίζοντας τους βραχυπρόθεσμους κινδύνους αναχρηματοδότησης.

Γιατί αυξάνεται το χρέος της Ευρωζώνης

Ακόμη και στο βασικό σενάριο, το δημόσιο χρέος της Ευρωζώνης αναμένεται να αυξηθεί κατά την επόμενη δεκαετία.

Ο ESM αποδίδει την επιδείνωση σε έναν συνδυασμό παραγόντων:

• στη δημογραφική γήρανση και στην αύξηση των σχετικών κρατικών δαπανών,
• στην ενίσχυση των αμυντικών δαπανών,
• στο υψηλότερο κόστος δανεισμού,
• στους υποτονικούς ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης,
• στις αυξημένες ανάγκες χρηματοδότησης της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης.

Στη βασική εκδοχή των προβλέψεων, το χρέος της Ευρωζώνης αναμένεται να ξεπεράσει το 100% του ΑΕΠ έως το 2035, από επίπεδα κοντά στο 90% σήμερα. Στο δυσμενές σενάριο, η επιβάρυνση γίνεται πολύ μεγαλύτερη και φτάνει στο 123%.

Για την Ελλάδα και άλλες χώρες που συμμετείχαν σε προγράμματα οικονομικής προσαρμογής, η κατεύθυνση παραμένει διαφορετική, καθώς προβλέπεται περαιτέρω αποκλιμάκωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ.

Στο 143,5% του ΑΕΠ το ελληνικό χρέος

Η πτωτική πορεία του ελληνικού χρέους επιβεβαιώνεται και από τα τελευταία στοιχεία της Eurostat.

Στο τέλος του πρώτου τριμήνου του 2026, το χρέος της Ελλάδας διαμορφώθηκε στο 143,5% του ΑΕΠ, έναντι 152,9% έναν χρόνο νωρίτερα.

Η ετήσια μείωση κατά 9,4 ποσοστιαίες μονάδες ήταν η μεγαλύτερη μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης.

Την ίδια περίοδο, το δημόσιο χρέος στο σύνολο της ζώνης του ευρώ αυξήθηκε στο 88,9% του ΑΕΠ, από 87,2% το πρώτο τρίμηνο του 2025.

Παρά τη σημαντική αποκλιμάκωση, η Ελλάδα εξακολουθεί να διαθέτει το υψηλότερο ποσοστό δημόσιου χρέους στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μπροστά από την Ιταλία, τη Γαλλία και το Βέλγιο.

ΔΝΤ: Προς το 110% του ΑΕΠ έως το 2031

Σημαντική περαιτέρω μείωση του ελληνικού χρέους προβλέπει και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Στην τελευταία αξιολόγησή του, το ΔΝΤ εκτιμά ότι ο λόγος δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ θα μειωθεί κατά περισσότερες από 30 ποσοστιαίες μονάδες και θα διαμορφωθεί περίπου στο 110% έως το 2031.

Η πτωτική τροχιά υποστηρίζεται από τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, την οικονομική ανάπτυξη και το σχέδιο πρόωρης αποπληρωμής των δανείων του πρώτου μνημονίου.

Σύμφωνα με το Ταμείο, η Ελλάδα θα μπορούσε να αποπληρώσει πλήρως τα συγκεκριμένα δάνεια έως το 2031, περίπου δέκα χρόνια νωρίτερα από τον αρχικό προγραμματισμό.

Οι προβλέψεις δείχνουν ότι μέσα στα επόμενα χρόνια το ελληνικό χρέος μπορεί να υποχωρήσει κάτω από τα αντίστοιχα επίπεδα οικονομιών όπως η Ιταλία, η Γαλλία και το Βέλγιο, εφόσον συνεχιστεί η δημοσιονομική πειθαρχία και δεν υπάρξουν νέες μεγάλες κρίσεις.

Τι σημαίνει η αποκλιμάκωση για τα ελληνικά ομόλογα

Η σταθερή μείωση του χρέους και η βελτίωση των δημοσιονομικών μεγεθών ενισχύουν την αξιοπιστία της χώρας στις διεθνείς αγορές.

Παρά το ασταθές περιβάλλον που προκαλούν οι γεωπολιτικές εντάσεις, το ενεργειακό κόστος και η άνοδος των επιτοκίων, τα ελληνικά ομόλογα έχουν διατηρήσει σχετικά περιορισμένο spread έναντι των γερμανικών τίτλων.

Στην εξέλιξη αυτή συμβάλλουν η επιστροφή της Ελλάδας στην επενδυτική βαθμίδα, τα υψηλά ταμειακά διαθέσιμα και η ιδιαίτερα ευνοϊκή διάρθρωση του δημόσιου χρέους.

Ο ESM έχει επισημάνει ότι, ακόμη και μετά το 2032, όταν λήγει η περίοδος αναβολής καταβολής τόκων για μέρος των δανείων του EFSF, η Ελλάδα θα συνεχίσει να επωφελείται από τις πολύ μεγάλες διάρκειες αποπληρωμής και το χαμηλό πραγματικό κόστος εξυπηρέτησης.

Το μήνυμα του ESM για την Ελλάδα

Η έκθεση δείχνει ότι η Ελλάδα έχει δημιουργήσει σημαντικότερο δημοσιονομικό περιθώριο σε σχέση με προηγούμενες κρίσεις.

Η ανθεκτικότητα του χρέους στο ακραίο σενάριο δεν σημαίνει ότι η ελληνική οικονομία είναι προστατευμένη από μια διεθνή ύφεση ή ένα νέο ενεργειακό σοκ. Υποδηλώνει, όμως, ότι η δυναμική του δημόσιου χρέους εμφανίζεται πλέον περισσότερο ελεγχόμενη.

Η διατήρηση αυτής της πορείας θα εξαρτηθεί από τη συνέχιση των πρωτογενών πλεονασμάτων, την ανάπτυξη της οικονομίας, την αποτελεσματική αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων και την αποφυγή μόνιμων δημοσιονομικών επιβαρύνσεων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Οι Ευρωπαίοι βλέπουν τον πληθωρισμό να υποχωρεί, αλλά εξακολουθούν να περιορίζουν τις δαπάνες τους
• ΕΚΤ: Θωρακίζει το Ευρωσύστημα απέναντι στους κλιματικούς κινδύνους με νέα κριτήρια
• Η Wall Street φοβάται πλέον τον… AI λογαριασμό – Πώς χάθηκαν 797 δισ. δολάρια των «Magnificent Seven» σε μία ημέρα