ΕΕ: Νέοι κανόνες για δημόσιες συμβάσεις 2,5 τρισ. ευρώ – Λιγότερη γραφειοκρατία και ευκολότερη πρόσβαση για τις επιχειρήσεις

ΕΕ: Νέοι κανόνες για δημόσιες συμβάσεις 2,5 τρισ. ευρώ – Λιγότερη γραφειοκρατία και ευκολότερη πρόσβαση για τις επιχειρήσεις
Building with flag during press conference of read-out of the college meeting by First Executive Vice-President of the European Commission for Clean and Just and Competitive Transition Teresa Ribera on the Clean Industrial State aid Framework in the Berlaymont the headquarters of the European Commission an institution of the European Union in Brussels in Belgium on 25th of June 2025. (Photo by Martin Bertrand / Hans Lucas via AFP) Photo: Shutterstock
Η Κομισιόν προτείνει ενιαία ψηφιακή αγορά για τους δημόσιους διαγωνισμούς, μεγαλύτερη στήριξη στις ΜμΕ και νέο πλαίσιο «ευρωπαϊκής προτίμησης»
  • Οι δημόσιες συμβάσεις στην ΕΕ έχουν ετήσια αξία περίπου 2,5 τρισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν στο 15% του ΑΕΠ της Ένωσης.
  • Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει μια πανευρωπαϊκή Digital Marketplace, όπου οι επιχειρήσεις θα καταχωρίζουν τα βασικά στοιχεία τους μόνο μία φορά.
  • Η συνολική μεταρρύθμιση εκτιμάται ότι μπορεί να αποφέρει καθαρή ετήσια εξοικονόμηση περίπου 650 εκατ. ευρώ για επιχειρήσεις και δημόσιους αγοραστές.

Νέους και απλούστερους κανόνες για τις δημόσιες συμβάσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας, την ενίσχυση του ανταγωνισμού και την ευκολότερη συμμετοχή των επιχειρήσεων σε δημόσιους διαγωνισμούς σε ολόκληρη την ενιαία αγορά.

Κεντρικό στοιχείο της πρότασης είναι η δημιουργία μιας πανευρωπαϊκής Digital Marketplace, η οποία θα συνδέει τις εθνικές και τοπικές ηλεκτρονικές πλατφόρμες δημοσίων συμβάσεων και θα επιτρέπει στις επιχειρήσεις να συμμετέχουν ευκολότερα σε διαγωνισμούς άλλων κρατών-μελών.

Μία καταχώριση για διαγωνισμούς σε όλη την ΕΕ

Μέσω του νέου συστήματος, οι επιχειρήσεις θα χρειάζεται να καταχωρίζουν τα βασικά στοιχεία και δικαιολογητικά τους μόνο μία φορά, στη βάση της αρχής «μόνον άπαξ» (once-only).

Στη συνέχεια, τα στοιχεία αυτά θα μπορούν να χρησιμοποιούνται για τη συμμετοχή τους σε δημόσιους διαγωνισμούς σε ολόκληρη την ΕΕ.

Η Επιτροπή εκτιμά ότι το νέο μοντέλο θα αυξήσει τον αριθμό των προσφορών που λαμβάνουν οι δημόσιες αρχές και θα ανοίξει περισσότερες ευκαιρίες για επιχειρήσεις που σήμερα δυσκολεύονται να δραστηριοποιηθούν εκτός της εγχώριας αγοράς τους.

Εξοικονόμηση εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ

Οι δημόσιοι αγοραστές θα μπορούν επίσης να πραγματοποιούν αυτοματοποιημένους ελέγχους επιλεξιμότητας και να αξιοποιούν κοινά δεδομένα, ενισχύοντας τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και την καταπολέμηση της απάτης.

Μόνο η νέα ψηφιακή αγορά εκτιμάται ότι θα μπορούσε να εξοικονομεί περίπου 220 εκατ. ευρώ ετησίως για τις δημόσιες αρχές.

Η συνολική αναθεώρηση του πλαισίου αναμένεται, σύμφωνα με την Κομισιόν, να οδηγήσει σε καθαρή ετήσια εξοικονόμηση περίπου 650 εκατ. ευρώ.

Από αυτά, περίπου 570 εκατ. ευρώ αφορούν τις επιχειρήσεις και περίπου 80 εκατ. ευρώ τους δημόσιους αγοραστές.

Αγορά 2,5 τρισ. ευρώ

Η σημασία της μεταρρύθμισης είναι ιδιαίτερα μεγάλη, καθώς οι δημόσιες συμβάσεις στην ΕΕ έχουν ετήσια αξία περίπου 2,5 τρισ. ευρώ, αντιστοιχώντας σχεδόν στο 15% του ΑΕΠ της Ένωσης.

Η Επιτροπή επιδιώκει έτσι να καταστήσει την τεράστια αυτή αγορά πιο προσβάσιμη, ανταγωνιστική και αποτελεσματική.

Στήριξη στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες συχνά αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο διοικητικό κόστος και δυσκολίες συμμετοχής σε μεγάλους δημόσιους διαγωνισμούς.

Οι δημόσιες αρχές θα καλούνται να εξετάζουν πιο ενεργά τη διάσπαση μεγάλων συμβάσεων σε μικρότερα τμήματα, ώστε να μπορούν να συμμετέχουν περισσότερες ΜμΕ.

Παράλληλα, προβλέπονται διευκολύνσεις για τη δημιουργία κοινοπραξιών και ομάδων επιχειρήσεων, καθώς και μέτρα για την εξασφάλιση έγκαιρων πληρωμών σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η χαμηλότερη τιμή δεν θα είναι πλέον το μόνο κριτήριο

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει επίσης η βέλτιστη σχέση τιμής-ποιότητας να αποτελέσει τον γενικό κανόνα για την ανάθεση δημοσίων συμβάσεων.

Στόχος είναι οι αποφάσεις να μην βασίζονται αποκλειστικά στη χαμηλότερη τιμή, αλλά να λαμβάνουν υπόψη και τη μακροπρόθεσμη αξία μιας προσφοράς.

Τα ποιοτικά κριτήρια θα πρέπει, ως γενικός κανόνας, να έχουν ελάχιστη βαρύτητα 30%, η οποία θα αυξάνεται στο 50% για συμβάσεις εντάσεως εργασίας.

Μεταξύ των παραμέτρων που θα μπορούν να λαμβάνονται υπόψη περιλαμβάνονται η καινοτομία, η περιβαλλοντική και κοινωνική επίδοση, η ασφάλεια και η ανθεκτικότητα.

Οι δημόσιες αρχές θα διατηρούν πάντως τη δυνατότητα, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να αναθέτουν συμβάσεις αποκλειστικά βάσει τιμής.

«Ευρωπαϊκή προτίμηση» και περιορισμοί για τρίτες χώρες

Η πρόταση συνδέει τις δημόσιες συμβάσεις και με τη στρατηγική αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι δημόσιες αρχές θα μπορούν να λαμβάνουν υπόψη κινδύνους που σχετίζονται με την ασφάλεια, την κυβερνοασφάλεια, την προστασία ευαίσθητων πληροφοριών και την αθέμιτη επιρροή τρίτων χωρών.

Παράλληλα, εισάγεται οριζόντιο πλαίσιο «ευρωπαϊκής προτίμησης», βάσει του οποίου η Επιτροπή θα μπορεί να περιορίζει την πρόσβαση επιχειρήσεων ή προϊόντων από τρίτες χώρες όταν δεν παρέχεται αντίστοιχη πρόσβαση στις ευρωπαϊκές εταιρείες ή όταν τίθενται ζητήματα ασφάλειας εφοδιασμού και οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ.

Σεζουρνέ: Τα ευρωπαϊκά χρήματα να δημιουργούν θέσεις εργασίας στην Ευρώπη

Ο Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος της Επιτροπής για την Ευημερία και τη Βιομηχανική Στρατηγική, Στεφάν Σεζουρνέ, υπογράμμισε ότι η μεταρρύθμιση έχει στόχο τόσο τη μείωση της γραφειοκρατίας όσο και τη μεγαλύτερη αξιοποίηση των δημόσιων δαπανών προς όφελος της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Όπως ανέφερε, η ΕΕ θέλει να διευκολύνει τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις να ανταγωνίζονται στην ενιαία αγορά και, όπου είναι δυνατόν, τα ευρωπαϊκά δημόσια χρήματα να στηρίζουν θέσεις εργασίας, επενδύσεις και επιχειρηματικές ευκαιρίες στην Ευρώπη.

Τι ακολουθεί

Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα περάσει πλέον στο επόμενο στάδιο της ευρωπαϊκής νομοθετικής διαδικασίας.

Θα αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της ΕΕ, πριν από την τελική υιοθέτηση και την έναρξη ισχύος του νέου πλαισίου.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ: