ΕΤΕ: Οι ελληνικές εξαγωγές κερδίζουν έδαφος στην Ευρώπη παρά τις γεωπολιτικές πιέσεις
Οι ελληνικές εξαγωγές συνεχίζουν να αποδεικνύουν την ανθεκτικότητά τους σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό διεθνές περιβάλλον, ακόμη κι αν ο συνολικός ρυθμός ανάπτυξής τους έχει επιβραδυνθεί αισθητά. Η νέα έκθεση «Τάσεις του Επιχειρείν» της Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάλυσης της Εθνικής Τράπεζας δείχνει ότι η χώρα εξακολουθεί να κερδίζει έδαφος έναντι των Ευρωπαίων ανταγωνιστών της, με αιχμή τα τρόφιμα και ειδικότερα το γιαούρτι, το ακτινίδιο και τη φράουλα.
Το πρώτο πεντάμηνο του 2026 οι ελληνικές εξαγωγές αυξήθηκαν μόλις κατά 0,2% σε αποπληθωρισμένους όρους, επίδοση που αντιστοιχεί περίπου στο ένα δέκατο του μέσου ετήσιου ρυθμού ανάπτυξης της προηγούμενης τριετίας. Η ανάπτυξη προήλθε από μικρότερο αριθμό κλάδων και αγορών, γεγονός που αποδίδεται στις γεωπολιτικές αναταράξεις και στις εμπορικές πιέσεις που επηρεάζουν το διεθνές εμπόριο.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει η Εθνική Τράπεζα, η συνολική αυτή εικόνα δεν αποτυπώνει πλήρως την πραγματική δυναμική των ελληνικών εξαγωγών. Αντίθετα, τα στοιχεία δείχνουν ότι η χώρα συνεχίζει να ενισχύει την ανταγωνιστική της θέση στην Ευρώπη, ακόμη και σε μια περίοδο όπου η διεθνής ζήτηση εμφανίζεται ασθενέστερη.
Καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση της θετικής πορείας είχαν οι ευρωπαϊκές αγορές. Η Ευρώπη συνέβαλε κατά 0,9 ποσοστιαίες μονάδες στη συνολική ανάπτυξη των ελληνικών εξαγωγών, καθώς η περαιτέρω διείσδυση τόσο στη Δυτική όσο και στην Ανατολική Ευρώπη αντιστάθμισε τις απώλειες που καταγράφηκαν στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αμερική.
Αντίστοιχα, σε επίπεδο κλάδων, τα τρόφιμα αποτέλεσαν τον βασικό μοχλό ανάπτυξης, προσθέτοντας 1,8 ποσοστιαίες μονάδες στη συνολική επίδοση και αντισταθμίζοντας τις πιέσεις που δέχθηκαν άλλοι σημαντικοί εξαγωγικοί κλάδοι, όπως τα ορυκτά, τα υφάσματα και το ελαιόλαδο.
Η Ελλάδα αυξάνει το αποτύπωμά της στην Ευρώπη
Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα της έκθεσης είναι ότι η Ελλάδα αύξησε ή διατήρησε το μερίδιό της σε επτά από τις εννέα γεωγραφικές περιοχές και σε εννέα από τους έντεκα βασικούς εξαγωγικούς κλάδους. Παράλληλα, το συνολικό μερίδιό της στις ευρωπαϊκές εξαγωγές ενισχύθηκε στο 0,59%, από 0,56% έναν χρόνο νωρίτερα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι ακόμη και στη Βόρεια Αμερική, όπου οι ελληνικές εξαγωγές υποχώρησαν, η μείωση ήταν μικρότερη από εκείνη που κατέγραψαν οι Ευρωπαίοι ανταγωνιστές. Σύμφωνα με την έκθεση, το στοιχείο αυτό επιβεβαιώνει ότι η βάση της ανάπτυξης μπορεί να είναι στενότερη, ωστόσο η σχετική υπεραπόδοση της Ελλάδας παραμένει ευρεία.
Τα τρία προϊόντα που οδηγούν τη νέα εξαγωγική δυναμική
Η έκθεση ξεχωρίζει τρία προϊόντα που αποτελούν τους βασικούς κινητήρες των ελληνικών εξαγωγών τροφίμων: το γιαούρτι, το ακτινίδιο και τη φράουλα. Τα τρία αυτά προϊόντα συνεισέφεραν περίπου τα τρία τέταρτα της αύξησης των εξαγωγών τροφίμων και σχεδόν τα δύο τρίτα της αύξησης του μεριδίου του κλάδου στην ευρωπαϊκή αγορά.
Το ελληνικό γιαούρτι ακολουθεί στρατηγική εμβάθυνσης στις ώριμες αγορές της Δυτικής και της Νότιας Ευρώπης. Μέσα στην τελευταία εξαετία υπερτριπλασίασε τον όγκο των εξαγωγών του, αυξάνοντας το μερίδιό του στις ευρωπαϊκές εξαγωγές από 7% σε 20%, ενώ εξακολουθεί να διατηρεί πλεονέκτημα τιμής περίπου 30%έναντι των ευρωπαϊκών ανταγωνιστών του. Η έκθεση επισημαίνει ότι αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα προϊόντος που συνδυάζει την αύξηση της παραγωγικής κλίμακας με υψηλή εμπορική αξία.
Το ακτινίδιο ακολουθεί διαφορετική πορεία ανάπτυξης, επεκτείνοντας δυναμικά τη γεωγραφική του παρουσία και μειώνοντας την εξάρτησή του από την Ιταλία, η οποία λειτουργούσε για χρόνια ως ενδιάμεσος εμπορικός κόμβος. Το ελληνικό μερίδιο στις ευρωπαϊκές εξαγωγές αυξήθηκε στο 30%, από 24% το 2019, με την επόμενη πρόκληση να είναι η ενίσχυση της προστιθέμενης αξίας του προϊόντος.
Η φράουλα, από την άλλη πλευρά, συνδυάζει στοιχεία και των δύο στρατηγικών. Ενισχύει σταθερά τα μερίδιά της τόσο στην Ανατολική όσο και στη Δυτική Ευρώπη, ενώ στη γερμανική αγορά έχει ήδη κατακτήσει μερίδιο 21% έναντι των Ευρωπαίων ανταγωνιστών. Σύμφωνα με την έκθεση, η επόμενη φάση ανάπτυξης περνά μέσα από την περαιτέρω αναβάθμιση της εμπορικής αξίας του προϊόντος και την αναπαραγωγή της επιτυχίας αυτής και σε άλλες μεγάλες ευρωπαϊκές αγορές.
Η επόμενη ημέρα των ελληνικών εξαγωγών
Το βασικό συμπέρασμα της μελέτης είναι ότι η νέα φάση της ελληνικής εξωστρέφειας απαιτεί πιο στοχευμένες στρατηγικές ανά προϊόν και αγορά. Όπως επισημαίνει η Εθνική Τράπεζα, δεν χρειάζονται όλοι οι εξαγωγείς περισσότερες αγορές ή μεγαλύτερους όγκους παραγωγής. Για ορισμένους ο βασικός περιορισμός είναι η πρόσβαση σε νέες αγορές, για άλλους η παραγωγική κλίμακα και για άλλους η δυνατότητα να αυξήσουν την αξία που αποκομίζουν από την παρουσία τους στις διεθνείς αγορές.
Η εικόνα που προκύπτει από την έκθεση είναι ότι, παρά το αβέβαιο διεθνές περιβάλλον, η ελληνική εξαγωγική βάση εμφανίζει σημάδια ωρίμανσης. Η χώρα διευρύνει την παρουσία της σε νέες αγορές, εδραιώνει τη θέση της στις υφιστάμενες και αυξάνει σταδιακά τα μερίδιά της στην Ευρώπη, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για μια πιο ποιοτική και διατηρήσιμη ανάπτυξη των εξαγωγών τα επόμενα χρόνια.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- Goldman Sachs: Οι συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν κρατούν το Brent στα 80-90 δολάρια
- JP Morgan για ΟΤΕ: Σταθερές προοπτικές αλλά αυξημένες πιέσεις από τον ανταγωνισμό
- ΟΛΠ: Νέο καταστατικό ανοίγει τον δρόμο για επενδύσεις σε λιμάνια, logistics και θυγατρικές
