«Φρενίτιδα» για την πρωτεΐνη στις ΗΠΑ: Πώς επηρεάζεται και η γαλακτοβιομηχανία

• Τα αποθέματα πρωτεΐνης ορού γάλακτος στις ΗΠΑ έχουν μειωθεί κατά 50% από το 2023, οδηγώντας τις τιμές σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
• Η χρήση φαρμάκων τύπου GLP-1 (π.χ. Ozempic, Wegovy) απαιτεί αυξημένη κατανάλωση πρωτεΐνης για την αποφυγή απώλειας μυϊκής μάζας, εκτοξεύοντας τη ζήτηση.
• Παρά την επάρκεια γάλακτος, η βιομηχανία δυσκολεύεται να αυξήσει την παραγωγή της σκόνης ορού γάλακτος, καθώς πρόκειται για παραπροϊόν της τυροκομίας που απαιτεί τεράστιες, χρονοβόρες επενδύσεις σε νέες υποδομές.

Η αμερικανική αγορά τροφίμων βιώνει μια άνευ προηγουμένου φρενίτιδα για την πρωτεΐνη, η οποία έχει μετατραπεί από εξειδικευμένο συμπλήρωμα για αθλητές στο απόλυτο διατροφικό trend. Ωστόσο, η έκρηξη αυτή πιέζει στα όριά της την εγχώρια γαλακτοβιομηχανία, δημιουργώντας σημαντικές ελλείψεις και εκτοξεύοντας τις τιμές, ιδίως στην πρωτεΐνη ορού γάλακτος (whey protein).

Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του αμερικανικού Υπουργείου Γεωργίας (USDA), τα αποθέματα συμπυκνωμένης πρωτεΐνης ορού γάλακτος έχουν μειωθεί στο μισό από το 2023. Ο άλλοτε φθηνός ορός γάλακτος, που παραδοσιακά αποτελούσε ένα απλό παραπροϊόν της διαδικασίας τυροκόμησης, είναι πλέον ένα από τα πιο περιζήτητα συστατικά της αμερικανικής διατροφής. Ως αποτέλεσμα, οι τιμές έχουν σκαρφαλώσει έως και τα 14 δολάρια ανά λίβρα, με τις προμήθειες να παραμένουν εξαιρετικά σφιχτές.

Ο ρόλος των φαρμάκων GLP-1 και του “Protein-Maxxing”

Πίσω από αυτή τη ραγδαία αύξηση της ζήτησης κρύβονται δύο βασικοί παράγοντες. Αφενός, η έκρηξη στη χρήση φαρμάκων απώλειας βάρους (GLP-1), η οποία αναμένεται να διευρυνθεί περαιτέρω μετά τη σχετική ασφαλιστική κάλυψη από το πρόγραμμα Medicare. Καθώς οι ασθενείς που λαμβάνουν αυτά τα σκευάσματα χάνουν απότομα βάρος, οι γιατροί συνιστούν αυξημένη πρόσληψη πρωτεΐνης (ιδίως whey, λόγω της εύκολης πέψης και του προφίλ αμινοξέων της) προκειμένου να διατηρηθεί η μυϊκή μάζα. Όπως εξηγεί η Δρ. Fatima Cody Stanford του Massachusetts General Hospital, η μειωμένη όρεξη των ασθενών αυτών οδηγεί συχνά στην προτίμηση ροφημάτων υψηλής πρωτεΐνης.

Αφετέρου, ισχυρή δυναμική δίνει η τάση του “protein-maxxing” που κυριαρχεί σε TikTok και Instagram. Περίπου το 70% των Αμερικανών δηλώνουν πλέον ότι προσπαθούν να καταναλώσουν περισσότερη πρωτεΐνη, ποσοστό αυξημένο σε σχέση με το 59% πριν από τέσσερα χρόνια. Ως εκ τούτου, η πρωτεΐνη βρίσκεται πλέον παντού στα ράφια των σούπερ μάρκετ: από πατατάκια και βάφλες, μέχρι παγωτά και έτοιμους καφέδες. Μεγάλες αλυσίδες, όπως η Starbucks και η Chipotle, έχουν ήδη εντάξει στο μενού τους επιλογές με υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη.

Το «αγκάθι» των υποδομών

Παρά την υψηλή ζήτηση, η βιομηχανία δεν μπορεί να ανταποκριθεί άμεσα. Όπως επισημαίνει ο Phil Plourd, αναλυτής της Ever.Ag, το πρόβλημα δεν είναι η πρώτη ύλη: «Έχουμε άφθονο γάλα στις ΗΠΑ. Το ζήτημα βρίσκεται στην επεξεργασία».

Επειδή ο ορός γάλακτος είναι υποπροϊόν του τυριού, δεν μπορεί να κατασκευαστεί ένα εργοστάσιο αποκλειστικά για whey. Οι υπάρχουσες εγκαταστάσεις σχεδιάστηκαν με βάση προβλέψεις για σταθερή, μακροπρόθεσμη ανάπτυξη και όχι για απότομες διακυμάνσεις της ζήτησης. Ο εξειδικευμένος εξοπλισμός φιλτραρίσματος που απαιτείται για τη μετατροπή του υγρού ορού σε σκόνη είναι ακριβός και χρονοβόρος. Η αναβάθμιση μιας απλής μονάδας μπορεί να κοστίσει 15 εκατ. δολάρια, ενώ μια μεγάλης κλίμακας βιομηχανική επέκταση απαιτεί εκατοντάδες εκατομμύρια.

Όπως σημειώνει ο David Steven Jacoby της Boston Strategies, οι προμηθευτές συχνά διστάζουν να προχωρήσουν σε πολυδάπανες επενδύσεις χωρίς εγγυημένα, μακροχρόνια συμβόλαια («bankable demand»). Ωστόσο, αναμένεται ότι οι μεγάλοι παίκτες της αγοράς θα αναλάβουν τελικά το ρίσκο της επέκτασης, προκειμένου να κερδίσουν μερίδια και να χτίσουν εμπόδια εισόδου σε νέους ανταγωνιστές.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Η συνήθεια των 5 λεπτών που βελτιώνει διάθεση και παραγωγικότητα
• Τι σημαίνει ο νέος δείκτης της ΕΛΣΤΑΤ για τις αυξήσεις στα ασφάλιστρα υγείας (πίνακες)
• Έρευνα: Μπορούν 4 λεπτά άσκησης την ημέρα να χαρίσουν περισσότερα χρόνια ζωής;