Γιώργος Λαγαρίας (Forvis Mazars): Γιατί οι αγορές ομολόγων κλυδωνίζονται ενώ οι μετοχές παγκοσμίως καλπάζουν
Οι διεθνείς αγορές ομολόγων βρίσκονται αντιμέτωπες με μία νέα περίοδο έντονης μεταβλητότητας, εισερχόμενες στο πέμπτο έτος μετά το τέλος της πολυετούς ανοδικής τους πορείας.
Το κόστος δανεισμού αυξάνεται σημαντικά σε παγκόσμιο επίπεδο, φέρνοντας στο προσκήνιο το ευρύτερο δομικό πρόβλημα της συσσώρευσης του παγκόσμιου χρέους.
Παράλληλα, οι αγορές μετοχών καταγράφουν ιστορικά υψηλά, δημιουργώντας μια εικόνα έντονης αποσύνδεσης μεταξύ των δύο βασικών κατηγοριών ενεργητικού.
Όπως επισημαίνει ο Γιώργος Λαγαρίας, Chief Economist και Director της Forvis Mazars, η αυξημένη μεταβλητότητα στα ομόλογα δικαιολογείται από τις τρέχουσες συνθήκες, χωρίς όμως να υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να υποδεικνύουν ότι πρόκειται για ένα συστημικό ή δομικό πρόβλημα που σηματοδοτεί το τέλος του μακροπρόθεσμου κύκλου χρέους.
Οι κεντρικές τράπεζες παραμένουν προσηλωμένες στην καταπολέμηση του πληθωρισμού και αναμένεται να παρεμβούν μόνο εφόσον υπάρξουν σαφείς ενδείξεις ότι οι αναταράξεις απειλούν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Οι αιτίες της νευρικότητας στην αγορά χρέους
Με φόντο την επιτάχυνση των πληρωμών τόκων για το παγκόσμιο χρέος, μια σειρά από γεγονότα έχει εντείνει τις ανησυχίες για τη δυνατότητα των κυβερνήσεων των χωρών της ομάδας G7 να αποπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους σε πραγματικούς, μη πληθωριστικούς όρους.
Οι συνέπειες της γεωοικονομικής και γεωπολιτικής αλλαγής των ΗΠΑ, ο παγκόσμιος εμπορικός πόλεμος και οι στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή έχουν επηρεάσει άμεσα τις αγορές χρέους.
Οι αυξανόμενες πληθωριστικές προσδοκίες, που οφείλονται κυρίως στις ελλείψεις καυσίμων, αναγκάζουν τις κεντρικές τράπεζες να αναστρέψουν την πορεία τους και να αυξήσουν τα επιτόκια αντί να τα μειώσουν.
Παράλληλα, ο πληθωρισμός πλήττει και την Ιαπωνία, η οποία καταγράφει τα υψηλότερα επιτόκια από το 1995, στρέφοντας τους Ιάπωνες επενδυτές από τα αμερικανικά ομόλογα (US Treasuries) προς τα εγχώρια κρατικά ομόλογα. Από τον Φεβρουάριο, οι Ιάπωνες επενδυτές έχουν περιορίσει τη ζήτηση για αμερικανικό χρέος κατά 10%.
Τρεις καταλύτες
Τρεις επιπλέον παράγοντες λειτούργησαν ως καταλύτες για την πρόσφατη υποχώρηση:
Πρώτον, οι προσπάθειες του Αμερικανού Υπουργού Οικονομικών Scott Bessent να μειώσει το μακροπρόθεσμο κόστος δανεισμού απέτυχαν, αναδεικνύοντας την ευάλωτη θέση της αμερικανικής κυβέρνησης. Μετά από μια αρχική ευφορία, οι αγορές αγνόησαν την παρέμβαση αγοράς ύψους 6 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε μια συνολική αγορά 32 τρισεκατομμυρίων δολαρίων.
Δεύτερον, η δημοπρασία 5ετών ομολόγων του αμερικανικού Υπουργείου Οικονομικών ύψους 70 δισεκατομμυρίων δολαρίων πραγματοποιήθηκε με υψηλή απόδοση 5,033% έναντι αρχικού επιπέδου έκδοσης 5,002%. Αν και η διαφορά φαίνεται μικρή, ήταν πενταπλάσια του μέσου όρου και καταγράφηκε ως η δεύτερη μεγαλύτερη απόκλιση στην ιστορία για το συγκεκριμένο ομόλογο, οδηγώντας τις αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων στα ύψη.
Τρίτον, ο προϋπολογισμός της Γαλλίας δημιούργησε νέες αμφιβολίες. Τα μέτρα εξοικονόμησης και νέων εσόδων ύψους 43 δισεκατομμυρίων ευρώ δεν έπεισαν τις αγορές, τόσο για την αποτελεσματικότητά τους όσο και για τη δυνατότητα έγκρισής τους από ένα κατακερματισμένο κοινοβούλιο. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα το spread του γαλλικού 10ετούς ομολόγου έναντι του γερμανικού να διευρυνθεί κοντά στο 1,52%, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από το 2011.
Τέλος του μακροπρόθεσμου κύκλου χρέους;
Σύμφωνα με την ανάλυση της Forvis Mazars, δεν διανύουμε το τέλος του κύκλου χρέους που ξεκίνησε το 1971. Οι αποδόσεις της τάξης του 5,3% στις ΗΠΑ αποτελούν φυσική συνέπεια της υψηλής ονομαστικής ανάπτυξης.
Η αμερικανική αγορά είναι η μεγαλύτερη στον κόσμο, επομένως οι εξελίξεις στη Νέα Υόρκη επηρεάζουν αναπόφευκτα τον υπόλοιπο πλανήτη. Όταν οι αναταράξεις φτάνουν στην Ευρώπη, αναδεικνύουν το πρόβλημα του υψηλού χρέους και την αδυναμία των ευρωπαϊκών χωρών να τυπώσουν χρήμα, καθώς στερούνται νομισματικής κυριαρχίας. Το γαλλικό χρέος στο 117% του ΑΕΠ και τα επίμονα ελλείμματα καθιστούν τη χώρα φυσικό στόχο των αγορών.
Ωστόσο, πρόκειται για δύο ξεχωριστά ζητήματα: τις υψηλές αμερικανικές αποδόσεις λόγω πληθωριστικής ανάπτυξης και τις δυσκολίες δανεισμού της Γαλλίας. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και η Federal Reserve αναμένεται να παρεμβούν εάν διαπιστώσουν ότι οι πιέσεις στις αγορές απειλούν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, προσφέροντας προσωρινή ανακούφιση.
Γιατί οι μετοχές συνεχίζουν την ανοδική τους πορεία
Σε αυτό το περιβάλλον, οι αγορές μετοχών καταγράφουν νέα ιστορικά υψηλά, όπως ο δείκτης S&P 500. Η αυξημένη μεταβλητότητα των ομολόγων κατευθύνει κεφάλαια προς τις μετοχές, ενώ ο τεχνολογικός τομέας έχει ενισχύσει την ιδιωτική επενδυτική δραστηριότητα.
Στις ΗΠΑ, η υψηλή ανάπτυξη και ο πληθωρισμός λειτουργούν ευνοϊκά για τις μετοχές. Οι μεγάλες αμερικανικές επιχειρήσεις καταγράφουν αύξηση κερδών άνω του 25%, γεγονός που βελτιώνει τις αποτιμήσεις τους.
Παρά τη θετική εικόνα, διατηρούνται σημαντικοί κίνδυνοι:
- Οι αποτιμήσεις παραμένουν υψηλές και τα ασφάλιστρα κινδύνου (risk premiums) είναι χαμηλά ή ακόμη και αρνητικά στις ΗΠΑ.
- Η αναμενόμενη έκδοση τεχνολογικών ομολόγων ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων ενδέχεται να απορροφήσει ρευστότητα από τις μετοχές.
- Η άντληση κεφαλαίων από επικείμενες αρχικές δημόσιες προσφορές (IPOs) στον χώρο της τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να περιορίσει τη ζήτηση για άλλους τίτλους.
Η εκτίμηση της Forvis Mazars
Όπως καταλήγει ο Γιώργος Λαγαρίας, η μεταβλητότητα στην αγορά ομολόγων οφείλεται σε δύο διακριτές αιτίες: την πληθωριστική ανάπτυξη στις ΗΠΑ και τις ανησυχίες για το γαλλικό χρέος.
Παρόλο που το μακροοικονομικό περιβάλλον παραμένει απαιτητικό, οι κεντρικές τράπεζες θα παρέμβουν αν προκύψουν ουσιαστικές απειλές για τη σταθερότητα, ενώ η ισχυρή πορεία των μετοχών δικαιολογείται από τα θετικά οικονομικά δεδομένα, παρά τους υπαρκτούς κινδύνους.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- Politico: Η ΕΕ προετοιμάζεται για το «χειρότερο σενάριο» μιας υβριδικής επίθεσης
- Στις 9 Οκτωβρίου το πρώτο Fortune Greece & Cyprus Roundtable στη Λευκωσία
- ΔΝΤ: Η «διπλή φωτιά» από AI και ενέργεια απειλεί την παγκόσμια οικονομία
