Η Ελλάδα σε Τροχιά: Αυτό είναι το Εθνικό Σχέδιο, ύψους 350 εκατ. ευρώ, για το Διάστημα
- Το νέο Εθνικό Διαστημικό Πρόγραμμα HELLAS-SPACE 2.0 έχει προϋπολογισμό περίπου 350 εκατ. ευρώ και χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
- Στόχος είναι η αξιοποίηση διαστημικών τεχνολογιών σε πυρκαγιές, πλημμύρες, θαλάσσια επιτήρηση, γεωργία ακριβείας, άμυνα, συνοριακή ασφάλεια και ασφαλείς επικοινωνίες.
- Παράλληλα, ξεκινά Πανελλήνιο Μαθητικό Διαστημικό Πρόγραμμα, με μαθητές να σχεδιάζουν και να στέλνουν σε τροχιά πραγματικούς νανοδορυφόρους.
Το πρώτο ολοκληρωμένο Εθνικό Σχέδιο για το Διάστημα παρουσίασε το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, σε ειδική εκδήλωση με τίτλο «Greece in Orbit – Η Ελλάδα σε Τροχιά», που πραγματοποιήθηκε στο Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού – Κέντρο «Ελληνικός Κόσμος», παρουσία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη.
Στο επίκεντρο της εκδήλωσης βρέθηκε το νέο Εθνικό Διαστημικό Πρόγραμμα HELLAS-SPACE 2.0, ύψους περίπου 350 εκατ. ευρώ, το οποίο χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και θα υλοποιηθεί σε ορίζοντα τετραετίας.
Το πρόγραμμα υλοποιείται σε συνεργασία με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος, το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος και το ελληνικό διαστημικό οικοσύστημα, αποτελώντας τον άμεσο διάδοχο του πρώτου Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων.
Όπως δήλωσε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου, «η Ελλάδα έχει τεθεί σε τροχιά. Μετατρέπουμε τις διαστημικές τεχνολογίες σε απτά οφέλη για τον πολίτη».
Από την παρατήρηση της Γης στην καθημερινότητα του πολίτη
Το HELLAS-SPACE 2.0 δεν αντιμετωπίζει το Διάστημα ως ένα μακρινό επιστημονικό πεδίο, αλλά ως κρίσιμη υποδομή για τη λειτουργία του κράτους, την προστασία των πολιτών και την ενίσχυση της οικονομίας.
Βασικός στόχος είναι η αξιοποίηση δορυφορικών δεδομένων και διαστημικών εφαρμογών σε τομείς που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα.
Το πρόγραμμα προβλέπει εφαρμογές για την πολιτική προστασία, με έμφαση στην παρακολούθηση πυρκαγιών και πλημμυρών, ώστε οι αρμόδιες αρχές να έχουν ταχύτερη και ακριβέστερη εικόνα των κινδύνων.
Παράλληλα, δίνει βάρος στη θαλάσσια επιτήρηση, στη στήριξη του έργου του Λιμενικού, στη γεωργία ακριβείας, στη συνοριακή ασφάλεια, στην άμυνα και στις ασφαλείς επικοινωνίες για νησιά και απομακρυσμένες περιοχές.
Η λογική του προγράμματος είναι σαφής: τα διαστημικά δεδομένα πρέπει να μετατραπούν σε εργαλεία καλύτερης πρόληψης, ταχύτερης απόκρισης και πιο αποτελεσματικής δημόσιας διοίκησης.
Πολιτική προστασία, αγροτικός τομέας και εθνική ασφάλεια
Η πολιτική προστασία αποτελεί έναν από τους πιο κρίσιμους άξονες του νέου σχεδίου.
Σε μια χώρα που αντιμετωπίζει όλο και συχνότερα πυρκαγιές, πλημμύρες και ακραία καιρικά φαινόμενα, η δυνατότητα άμεσης παρακολούθησης από το Διάστημα μπορεί να προσφέρει πολύτιμο χρόνο αντίδρασης.
Οι δορυφορικές τεχνολογίες μπορούν να βοηθήσουν στον εντοπισμό εστιών πυρκαγιάς, στην παρακολούθηση πλημμυρικών φαινομένων, στην αποτύπωση ζημιών και στη βελτίωση του συντονισμού των υπηρεσιών.
Στον αγροτικό τομέα, η γεωργία ακριβείας μπορεί να δώσει στους παραγωγούς και στο κράτος καλύτερα δεδομένα για τις καλλιέργειες, τη χρήση γης και τη διαχείριση επιδοτήσεων.
Για μια χώρα με έντονη νησιωτικότητα, εκτεταμένη ακτογραμμή και αυξημένες ανάγκες επιτήρησης, το Διάστημα μετατρέπεται σε εργαλείο εθνικής ανθεκτικότητας και ασφάλειας.
Ενίσχυση της ελληνικής αεροδιαστημικής βιομηχανίας
Ένας δεύτερος κεντρικός στόχος του HELLAS-SPACE 2.0 είναι η ενίσχυση της ελληνικής αεροδιαστημικής βιομηχανίας.
Ο Δημήτρης Παπαστεργίου υπογράμμισε ότι η Ελλάδα επιδιώκει να δημιουργήσει εθνικές γραμμές παραγωγής και να κρατήσει μεγαλύτερο μέρος της προστιθέμενης αξίας εντός της χώρας.
«Θέλουμε να σας δούμε πρωταθλητές στην Ευρώπη, αλλά και με εξαγωγή τεχνολογίας και προϊόντων σε παγκόσμιο επίπεδο», ανέφερε χαρακτηριστικά, απευθυνόμενος στο ελληνικό διαστημικό οικοσύστημα.
Η στρατηγική αυτή συνδέεται με την ανάπτυξη τεχνολογιών αιχμής που μέχρι πρόσφατα βρίσκονταν στην αποκλειστική σχεδόν σφαίρα λίγων μεγάλων διεθνών εταιρειών.
Το ζητούμενο είναι η Ελλάδα να περάσει από τον ρόλο του χρήστη διαστημικών υπηρεσιών στον ρόλο του σχεδιαστή, κατασκευαστή και διαχειριστή κρίσιμων δορυφορικών δυνατοτήτων.
Πανελλήνιο Μαθητικό Διαστημικό Πρόγραμμα
Ξεχωριστή θέση στην εκδήλωση είχε η ανακοίνωση του Πανελλήνιου Μαθητικού Διαστημικού Προγράμματος, μέσω του οποίου μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου από όλη την Ελλάδα θα κληθούν να σχεδιάσουν, να κατασκευάσουν και να στείλουν σε τροχιά πραγματικούς νανοδορυφόρους.
Μαθητικές ομάδες από όλη τη χώρα θα αναπτύξουν έως και οκτώ νανοδορυφόρους τύπου PocketQube, οι οποίοι θα εκτοξευθούν στο Διάστημα και θα λειτουργήσουν ως ένα μικρό σμήνος δορυφόρων.
Σχολεία σε όλη την Ελλάδα θα συμμετέχουν επίσης ως σταθμοί εδάφους, δίνοντας στους μαθητές τη δυνατότητα να εμπλακούν πρακτικά σε μια πραγματική διαστημική αποστολή.
Το πρόγραμμα συνδυάζει την πρακτική εμπειρία διαστημικής μηχανικής με διεθνή εκπαιδευτικά πρότυπα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος και αξιοποιεί ανοικτή τεχνολογία ελληνικής προέλευσης.
Ο στόχος είναι να μπει το Διάστημα μέσα στη σχολική τάξη και να καλλιεργηθεί μια νέα γενιά δεξιοτήτων STEM στην Ελλάδα.
Ο πρώτος Έλληνας αστροναύτης ως σύμβολο έμπνευσης
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στον Αδριανό Γολέμη, τον πρώτο υποψήφιο Έλληνα αστροναύτη που ολοκληρώνει την εκπαίδευσή του στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε ότι ο Αδριανός Γολέμης αναμένεται να βρεθεί στο Διάστημα μέσα στα επόμενα δύο χρόνια, χαρακτηρίζοντας την αποστολή επένδυση με συμβολική και ουσιαστική αξία.
Ο Πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η παρουσία του πρώτου Έλληνα αστροναύτη μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης έμπνευσης για τα νέα παιδιά, τα σχολεία και την ελληνική κοινωνία.
Το μήνυμα είναι ότι η Ελλάδα μπορεί πλέον να συμμετέχει ενεργά στη νέα διαστημική εποχή, όχι μόνο ως θεατής, αλλά ως χώρα που παράγει επιστήμη, τεχνολογία και ανθρώπινο δυναμικό υψηλής εξειδίκευσης.
Μητσοτάκης: Η τεχνολογία είναι ευκαιρία για μεγάλο άλμα
Ο Πρωθυπουργός συνέδεσε την ανάπτυξη του διαστημικού τομέα με τη συνολικότερη τεχνολογική και ψηφιακή στρατηγική της χώρας.
Όπως ανέφερε, η Ελλάδα έχει κάνει σημαντικά βήματα τα τελευταία χρόνια, αποκτώντας δορυφόρους στο Διάστημα και ένα δυναμικό οικοσύστημα επιχειρήσεων και εφαρμογών γύρω από τις διαστημικές τεχνολογίες.
Ο κ. Μητσοτάκης τόνισε ότι η τεχνολογία, μαζί με την τεχνητή νοημοσύνη και τις ψηφιακές πολιτικές, αποτελεί μια μεγάλη ευκαιρία για τη χώρα να κάνει άλμα προς τα εμπρός.
«Βλέπω στην τεχνολογία μια τεράστια ευκαιρία για τη χώρα να κάνει ένα μεγάλο άλμα», ανέφερε, συνδέοντας τη διαστημική στρατηγική με την αναπτυξιακή προοπτική της Ελλάδας.
Γολέμης: Η Ελλάδα πιο κοντά στα αστέρια
Από την πλευρά του, ο Αδριανός Γολέμης χαιρέτισε την πρόοδο της Ελλάδας στον διαστημικό τομέα, σημειώνοντας ότι η χώρα κάνει ένα σημαντικό βήμα μέσα από την ευρωπαϊκή συνεργασία.
Όπως ανέφερε, η πιθανή ελληνική αποστολή στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό σηματοδοτεί σημαντική πρόοδο για τη χώρα και ανοίγει μια μεγάλη πρόκληση αλλά και ευκαιρία.
«Με συλλογική προσπάθεια, μπορούμε να οραματιστούμε την Ελλάδα ακόμη πιο κοντά στα αστέρια», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Η τοποθέτησή του ανέδειξε και ένα ευρύτερο μήνυμα: η διαστημική πολιτική δεν αφορά μόνο κυβερνήσεις και οργανισμούς, αλλά και νέους επιστήμονες, μηχανικούς, επιχειρήσεις και μαθητές που μπορούν να γίνουν μέρος ενός αναπτυσσόμενου οικοσυστήματος.
Παπαθανάσης: Η επένδυση στο Διάστημα δεν είναι πολυτέλεια
Στη συμβολή του Ταμείου Ανάκαμψης στην ανάπτυξη του ελληνικού διαστημικού οικοσυστήματος αναφέρθηκε ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης.
Όπως τόνισε, η επένδυση στο Διάστημα δεν είναι πολυτέλεια, αλλά στρατηγική επιλογή που συνδέεται με την ανθεκτικότητα, την ασφάλεια, την ανταγωνιστικότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη της χώρας.
Το Εθνικό Πρόγραμμα για το Διάστημα, όπως σημείωσε, λειτουργεί ως εφαλτήριο για την ανάπτυξη ελληνικών επιχειρήσεων στον τομέα της αεροδιαστημικής, ενισχύει τη σύνδεση της έρευνας με την παραγωγή και δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι η ανάπτυξη εγχώριας τεχνογνωσίας, ώστε η Ελλάδα να μη βασίζεται μόνο σε εισαγόμενες λύσεις, αλλά να παράγει δικές της δυνατότητες.
ESA: Η Ελλάδα εξελίσσεται σε δυναμική δύναμη στον ευρωπαϊκό χώρο
Ο Γενικός Διευθυντής του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος, Josef Aschbacher, αναφέρθηκε στην επόμενη ημέρα της Ελλάδας στην ESA, τονίζοντας ότι η χώρα έχει εξελιχθεί σε μια δυναμική και ευέλικτη δύναμη στον ευρωπαϊκό διαστημικό τομέα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ελλάδα βρίσκεται πλέον στην πρώτη γραμμή σε τομείς όπως οι δορυφόροι, η παρατήρηση της Γης, οι εφαρμογές δεδομένων και οι καινοτόμες νεοφυείς επιχειρήσεις.
Η συνεργασία με την ESA αναδεικνύεται σε κρίσιμο εργαλείο για τη μετατροπή της φιλοδοξίας σε συγκεκριμένα έργα, από την παρακολούθηση πυρκαγιών έως τις προηγμένες επικοινωνίες.
Η ευρωπαϊκή διάσταση είναι καθοριστική: η Ελλάδα δεν αναπτύσσει το διαστημικό της πρόγραμμα απομονωμένα, αλλά ως μέρος του ευρύτερου ευρωπαϊκού οικοσυστήματος.
Από χρήστης υπηρεσιών σε κατασκευαστής δορυφόρων
Ο Γενικός Γραμματέας Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων Κωνσταντίνος Καράντζαλος υπογράμμισε τη μετάβαση της χώρας από απλό χρήστη διαστημικών υπηρεσιών σε σχεδιαστή, κατασκευαστή και διαχειριστή δικών της δορυφόρων.
Όπως ανέφερε, οι δορυφόροι πλέον ελέγχονται από ελληνικό έδαφος, στοιχείο που ενισχύει την επιχειρησιακή αυτονομία της χώρας.
Σε μια εποχή γεωπολιτικής αβεβαιότητας, η δυνατότητα να βλέπεις, να ενημερώνεσαι, να επικοινωνείς και να λαμβάνεις αποφάσεις με δικά σου μέσα αποκτά χαρακτήρα εθνικής αναγκαιότητας.
Το Διάστημα αναδεικνύεται σε κρίσιμο εργαλείο εθνικής αυτονομίας.
Dual-use τεχνολογίες και ευρωπαϊκή άμυνα
Στην εκδήλωση αναδείχθηκε και η στενή σχέση μεταξύ διαστημικών τεχνολογιών, άμυνας και πολιτικών εφαρμογών.
Η Κατερίνα Καββαδά, Διευθύντρια στη Γενική Διεύθυνση Άμυνας, Βιομηχανίας και Διαστήματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, και ο Dr. Jorge Sanchez, επικεφαλής του ESA BIC Greece και συντονιστής του ελληνικού Space Cluster, αναφέρθηκαν στον διττό χαρακτήρα πολλών διαστημικών υποδομών.
Οι τεχνολογίες αυτές μπορούν να εξυπηρετούν ταυτόχρονα πολιτικές και αμυντικές ανάγκες, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα, την ασφάλεια και την ευρωπαϊκή τεχνολογική αυτονομία.
Το ελληνικό διαστημικό οικοσύστημα εμφανίζεται πλέον πιο ώριμο, με περισσότερες καινοτόμες επιχειρήσεις, νέα προϊόντα και υπηρεσίες και αυξημένη συμμετοχή σε ευρωπαϊκά προγράμματα.
Ένα νέο κεφάλαιο για την Ελλάδα στο Διάστημα
Το HELLAS-SPACE 2.0 σηματοδοτεί μια προσπάθεια να περάσει η Ελλάδα σε μια νέα φάση διαστημικής πολιτικής.
Δεν πρόκειται μόνο για ένα πρόγραμμα δορυφόρων ή για μια σειρά τεχνολογικών έργων. Πρόκειται για μια στρατηγική που συνδέει την πολιτική προστασία, την εθνική ασφάλεια, την αγροτική παραγωγή, την εκπαίδευση, την καινοτομία και τη βιομηχανική ανάπτυξη.
Το στοίχημα είναι η Ελλάδα να μετατρέψει το Διάστημα από πεδίο φιλοδοξίας σε εργαλείο καθημερινής αξίας για τον πολίτη και την οικονομία.
Με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης, συνεργασία με την ESA, ενεργοποίηση του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος και συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα, η χώρα επιχειρεί να χτίσει ένα πιο αυτόνομο, ανταγωνιστικό και εξωστρεφές διαστημικό οικοσύστημα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- Έλον Μασκ: Πώς φόρτωσε 25 δισ. δολάρια χρέος στη SpaceX και μείωσε τους τόκους
- AKTOR: «Σηκώνει» έως 1 δισ. ευρώ για επενδύσεις 3 δισ. – Το πλάνο έως το 2031
- Ακίνητα: Τι αλλάζει με το ΜΙΔΑ, τον ΕΝΦΙΑ και την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτηρίου
- Από το ράλι του AI, έως το ενεργειακό σοκ – Τα σενάρια της UBS για τις αγορές
