Η «κυρία» του λιμανιού της Κω ξαναζωντανεύει: Η Villa Brunetti περνά σε νέα εποχή

• Η Villa Brunetti, ένα από τα πιο εμβληματικά κτίρια της Κω, ετοιμάζεται να επαναλειτουργήσει μετά από χρόνια εγκατάλειψης.
• Το κτίριο αποτελεί σπάνιο δείγμα ιταλικής ρασιοναλιστικής αρχιτεκτονικής και συνδέεται άμεσα με την ιστορία της ιταλοκρατίας στα Δωδεκάνησα.
• Η μακροχρόνια μίσθωση του ακινήτου σηματοδοτεί μια νέα φάση αξιοποίησης, με στόχο να συνδυαστεί η αναπτυξιακή προοπτική με τον σεβασμό στην ιστορική ταυτότητα της Κω.

Ένα νέο κεφάλαιο ανοίγει για ένα από τα πιο χαρακτηριστικά και φορτισμένα με ιστορία κτίρια της Κω. Η Villa Brunetti, που για χρόνια στεκόταν σιωπηλή στο παραλιακό μέτωπο της πόλης, ετοιμάζεται να αποκτήσει ξανά ζωή, επανασυνδέοντας το νησί με ένα σημαντικό κομμάτι της αρχιτεκτονικής και ιστορικής του μνήμης.

Η επιβλητική βίλα, που δεσπόζει από το 1936 στον αστικό ιστό της Κω, αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά δείγματα της ιταλικής ρασιοναλιστικής αρχιτεκτονικής που διασώζονται στο νησί. Παρά το πέρασμα του χρόνου και τις αλλαγές που γνώρισε η πόλη, το κτίριο διατηρεί βασικά στοιχεία της αρχικής του ταυτότητας, παραμένοντας ένα σπάνιο μνημείο της ιταλικής περιόδου στα Δωδεκάνησα.

Η τελευταία βίλα της ιταλοκρατίας στην Κω

Η Villa Brunetti έχει ιδιαίτερη αξία, καθώς θεωρείται η τελευταία βίλα της περιόδου της ιταλοκρατίας που έχει απομείνει στην Κω.

Όπως επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο συγγραφέας και ψυχίατρος Κωνσταντίνος Κογιόπουλος, ο οποίος ερευνά και καταγράφει εδώ και δεκαετίες την ιστορία της Κω και των Δωδεκανήσων, πολλά από τα εμβληματικά κτίρια εκείνης της περιόδου χάθηκαν μεταπολεμικά, κυρίως στο όνομα της τουριστικής ανάπτυξης.

Η Villa Menasce, το μεγαλύτερο και πιο αρχοντικό σπίτι που χτίστηκε στην Κω επί ιταλοκρατίας, δεν υπάρχει πλέον. Το ίδιο συνέβη και με τη βίλα Βασιλειάδη. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η διάσωση και επαναξιοποίηση της Villa Brunetti αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.

Δεν πρόκειται απλώς για ένα παλιό κτίριο. Πρόκειται για έναν από τους τελευταίους ζωντανούς μάρτυρες μιας ολόκληρης ιστορικής περιόδου του νησιού.

Από την ιταλική διοίκηση στο ελληνικό Δημόσιο

Η Villa Brunetti χτίστηκε για τον Alessandro Antonio Brunetti, γιατρό και υψηλόβαθμο αξιωματούχο της ιταλικής διοίκησης, ο οποίος διετέλεσε και ποδεστάς, δηλαδή δήμαρχος, της Κω κατά την περίοδο της ιταλοκρατίας.

Η ανέγερσή της ανατέθηκε στην εταιρεία Giorgio Vanvacas, σε οικόπεδο 420 τετραγωνικών μέτρων, σε προνομιακή θέση στο σημείο συνάντησης δύο δρόμων. Πριν από τον καταστροφικό σεισμό του 1933, στην περιοχή αυτή βρισκόταν το μουσουλμανικό νεκροταφείο της πόλης.

Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και την ενσωμάτωση της Δωδεκανήσου στην Ελλάδα, το κτίριο πέρασε στην κυριότητα του ελληνικού Δημοσίου. Στη διάρκεια των δεκαετιών φιλοξένησε διαφορετικές χρήσεις, μεταξύ των οποίων το ΠΙΚΠΑ, ενώ από τη δεκαετία του 1970 στέγασε τη διοίκηση της 80 ΑΔΤΕ.

Η αποχώρηση των υπηρεσιών της ταξιαρχίας σηματοδότησε την εγκατάλειψη του κτιρίου. Παρά τις κατά καιρούς προτάσεις για μετατροπή του σε μουσείο ή πολιτιστικό κέντρο, η βίλα παρέμεινε κλειστή και αναξιοποίητη.

Ένα «κτίριο-φάντασμα» που επιστρέφει στη ζωή

Το 2019, η Villa Brunetti πέρασε στην Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου, ΕΤΑΔ, διατηρώντας τη θέση της ως ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα τοπόσημα της παραλιακής ζώνης της Κω.

Για τους κατοίκους του νησιού, το κτίριο δεν ήταν ποτέ απλώς ένα εγκαταλελειμμένο ακίνητο. Ήταν ένα σημείο αναφοράς, μια σιωπηλή παρουσία στο λιμάνι και ένα κομμάτι της συλλογικής μνήμης.

Ο Κωνσταντίνος Κογιόπουλος το χαρακτηρίζει «κτίριο-φάντασμα» που τώρα θα ξαναπάρει ζωή, τονίζοντας τη σημασία της διάσωσης και επανάχρησής του.

Η φράση του ότι «ο μικρός μας τόπος, το νησί της Κω, έχει ιστορία δυσανάλογη του μεγέθους του» αποτυπώνει ακριβώς τη σημασία τέτοιων κτιρίων. Η Villa Brunetti δεν αφορά μόνο την αρχιτεκτονική. Αφορά την ταυτότητα ενός τόπου.

Ένα ξεχωριστό αρχιτεκτονικό αποτύπωμα

Η αρχιτεκτονική της Villa Brunetti φέρει έντονα τα χαρακτηριστικά της ιταλικής ρασιοναλιστικής περιόδου.

Το κτίριο αναπτύσσεται σε δύο ορόφους και αξιοποιεί τη γωνιακή θέση του οικοπέδου, δημιουργώντας μια δυναμική σχέση με τον αστικό ιστό. Ο σχεδιασμός του βασίζεται σε εναλλαγές ελλειπτικών και ημικυκλικών όγκων, που δημιουργούν ένα σύνθετο παιχνίδι κοιλοτήτων και κυρτοτήτων.

Τα μικρά μπαλκόνια με τα σωληνωτά κιγκλιδώματα, η καθαρότητα των γραμμών και η κατασκευή από οπλισμένο σκυρόδεμα με επίχρισμα συμπληρώνουν την ιδιαίτερη αισθητική του κτιρίου.

Η Villa Brunetti δεν εντυπωσιάζει με υπερβολή, αλλά με ισορροπία, γεωμετρία και αρχιτεκτονική καθαρότητα.

Η νέα εποχή της Villa Brunetti

Η επανεκκίνηση της Villa Brunetti αποκτά πλέον συγκεκριμένη μορφή. Η ΕΤΑΔ προκήρυξε διαγωνισμό για τη μακροχρόνια μίσθωση του ακινήτου και ανάδοχος αναδείχθηκε η εταιρεία ΚΟΣΤΑ ΠΑΛΛΑΣ.

Η οικονομική προσφορά έφτασε τις 85.000 ευρώ ετησίως, έναντι τιμής εκκίνησης 17.300 ευρώ, ενώ η διάρκεια της μίσθωσης ορίστηκε στα 16 χρόνια, με δυνατότητα παράτασης για ακόμη οκτώ.

Η διευθύνουσα σύμβουλος της ΕΤΑΔ, Ηρώ Χατζηγεωργίου, είχε επισημάνει ότι η αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας αποκτά πραγματική αξία όταν συνδυάζει την αναπτυξιακή προοπτική με τον σεβασμό στην ιστορία και την ταυτότητα κάθε τόπου.

Στην περίπτωση της Villa Brunetti, αυτός ο συνδυασμός είναι κρίσιμος. Το ζητούμενο δεν είναι απλώς να αξιοποιηθεί ένα ακίνητο σε προνομιακή θέση, αλλά να αποδοθεί ξανά στην πόλη ένα ιστορικό τοπόσημο με τρόπο που να σέβεται τον χαρακτήρα του.

Ένα τοπόσημο που συνδέει παρελθόν και μέλλον

Για την Κω, η επαναλειτουργία της Villa Brunetti δεν αποτελεί μόνο μια επενδυτική κίνηση. Είναι μια πράξη διάσωσης της συλλογικής μνήμης.

Η βίλα υπήρξε κατοικία, δημόσιο κτίριο, διοικητικός χώρος και στη συνέχεια εγκαταλελειμμένο κέλυφος. Σήμερα, ετοιμάζεται να περάσει σε μια νέα φάση, διατηρώντας όμως το ιστορικό της αποτύπωμα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Πέθανε ο Nigel Cabourn: Το αντίο σε έναν θρύλο της ανδρικής μόδας
• Κίνα: Προειδοποιεί για χελώνες και ψάρια «κατασκόπους» στα ύδατά της
• Τιμητικά Όσκαρ 2026: Γκλεν Κλόουζ, Ρίντλεϊ Σκοτ και Φλόιντ Νόρμαν βραβεύονται για τη συνολική τους προσφορά