ΗΠΑ-Ιράν: Ο Τραμπ απορρίπτει τη νέα πρόταση – «Αγκάθι» τα πυρηνικά και το Ορμούζ
- Ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε μη αποδεκτούς τους όρους της νέας ιρανικής πρότασης, κατηγορώντας την ηγεσία της χώρας για «ανοργανωσιά», με τα αγκάθια του πυρηνικού προγράμματος και τον έλεγχο του Στενού του Ορμούζ να μπλοκάρουν τη συμφωνία.
- Αν και ο Τραμπ δηλώνει πως προτιμά μια συμφωνία «από ανθρωπιστική άποψη», έχει ήδη ενημερωθεί εκτενώς από τους κορυφαίους αξιωματούχους εθνικής ασφαλείας και την ηγεσία των ενόπλων δυνάμεων για εναλλακτικά σχέδια στρατιωτικού πλήγματος.
- Ενώ το ιρανικό ΥΠΕΞ αφήνει περιθώρια διαλόγου εφόσον οι ΗΠΑ εγκαταλείψουν τις «υπερβολικές απαιτήσεις», η ηγεσία του Ιράν προετοιμάζεται ενεργά για ενδεχόμενη αμερικανική ή ισραηλινή επίθεση, με πλήρη ενεργοποίηση της αεράμυνας.
Το αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν βαθαίνει, με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να απορρίπτει δημόσια την πιο πρόσφατη ιρανική πρόταση για τον τερματισμό του πολέμου. Παρά το γεγονός ότι οι δύο χώρες είχαν συμφωνήσει σε εκεχειρία στις 8 Απριλίου, οι ουσιαστικές τους διαφορές παραμένουν αγεφύρωτες.
Τα βασικά εμπόδια που «τορπιλίζουν» τις διαπραγματεύσεις επικεντρώνονται στο πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και στον έλεγχο των στρατηγικής σημασίας Στενών του Ορμούζ. Μιλώντας σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ ήταν σαφής: «Θέλουν να κάνουν συμφωνία, αλλά (…) δεν είμαι ικανοποιημένος με αυτή», προσθέτοντας χαρακτηριστικά ότι «ζητούν πράγματα που δεν μπορώ να δεχτώ». Μάλιστα, δεν δίστασε να χαρακτηρίσει την ιρανική ηγεσία «ανοργάνωτη» και διασπασμένη σε αντίπαλες παρατάξεις.
Η σκληρή στάση της Ουάσιγκτον επιβεβαιώθηκε και από τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου στη Φλόριντα. Παρά το γεγονός ότι επιδιώκει να τερματίσει μια αντιδημοφιλή σύγκρουση, ο Τραμπ διαμήνυσε ότι οι ΗΠΑ δεν προτίθενται να συνάψουν μια πρόωρη συμφωνία που απλώς θα μεταθέσει το πρόβλημα, επιτρέποντάς του να «προκύψει ξανά σε τρία χρόνια». Αν και οι τηλεφωνικές επαφές συνεχίζονται σε χαμηλότερο επίπεδο, η επίτευξη συναίνεσης για μια δεύτερη δια ζώσης συνάντηση, μετά τις αρχικές συνομιλίες που έλαβαν χώρα στο Ισλαμαμπάντ στις αρχές Απριλίου, παραμένει ανέφικτη.
Όλα τα ενδεχόμενα στο «τραπέζι» του Λευκού Οίκου
Η ένταση στο διπλωματικό πεδίο συνοδεύεται από έντονες παρασκηνιακές διαβουλεύσεις στην Ουάσιγκτον. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο Τραμπ συγκάλεσε κρίσιμη σύσκεψη εθνικής ασφαλείας στον Λευκό Οίκο, διάρκειας περίπου 45 λεπτών. Στη σύσκεψη συμμετείχαν κορυφαία στελέχη, μεταξύ των οποίων ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο επικεφαλής της CIA Τζον Ράτκλιφ.
Το ενδιαφέρον, ωστόσο, εστιάζεται στην ενημέρωση που έλαβε ο Αμερικανός πρόεδρος από την ηγεσία των ενόπλων δυνάμεων. Ο αρχηγός των αμερικανικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή (Centcom), ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, και ο επικεφαλής του γενικού επιτελείου, Νταν Κέιν, ανέλυσαν διεξοδικά τα στρατιωτικά σχέδια για ενδεχόμενη νέα δράση κατά του Ιράν.
Ο ίδιος ο Τραμπ επιβεβαίωσε κυνικά το δίλημμα, δηλώνοντας: «Υπάρχουν επιλογές: θέλουμε να πάμε και απλώς να τους ανατινάξουμε και να τους τελειώσουμε για πάντα ή θέλουμε να προσπαθήσουμε να κάνουμε μια συμφωνία; Αυτές είναι οι επιλογές». Παρόλα αυτά, έσπευσε να διευκρινίσει ότι «από ανθρωπιστική άποψη» δεν προτιμά τη στρατιωτική επιλογή.
Η απάντηση της Τεχεράνης: Διπλωματία υπό όρους και στρατιωτική ετοιμότητα
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε ότι η χώρα του παραμένει έτοιμη να ακολουθήσει τη διπλωματική οδό, θέτοντας ωστόσο μια αυστηρή προϋπόθεση: οι ΗΠΑ πρέπει να αλλάξουν «τις υπερβολικές απαιτήσεις, την απειλητική ρητορική και τις προκλητικές ενέργειες».
Παράλληλα, όμως, το Ιράν προετοιμάζεται για το χειρότερο σενάριο. Όπως προειδοποίησε ο Αραγτσί, «οι ένοπλες δυνάμεις του Ιράν παραμένουν έτοιμες να υπερασπιστούν τη χώρα έναντι οποιασδήποτε απειλής». Σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές, η Τεχεράνη έχει ήδη ενεργοποιήσει πλήρως την αντιαεροπορική της άμυνα, σχεδιάζοντας μια ευρεία απάντηση σε περίπτωση που εκδηλωθεί μια σφοδρή αμερικανική ή ισραηλινή επίθεση.
Την ίδια σκληρή γραμμή εξέφρασε και ο επικεφαλής της δικαστικής εξουσίας, Γκολαμχοσεΐν Μοχσενί Ετζέι, υπογραμμίζοντας ότι «η Ισλαμική Δημοκρατία δεν δίστασε ποτέ να συμμετάσχει σε διαπραγματεύσεις (…) αλλά σίγουρα δεν θα δεχτούμε να μας επιβληθεί» μια πολιτική. Απηχώντας τις απόψεις της ιρανικής ηγεσίας, εκτίμησε ότι οι ΗΠΑ «δεν κέρδισαν τίποτα» από αυτόν τον πόλεμο. Ο ανώτατος ηγέτης, αγιατολάχ Μοζταμπά Χαμενεΐ, ζήτησε από τις πληγείσες επιχειρήσεις να αποφύγουν τις απολύσεις, κάνοντας λόγο για έναν πολυμέτωπο «οικονομικό και πολιτισμικό πόλεμο» που διεξάγει το Ιράν.
