Λαγκάρντ: Πώς θα «σπάσει» η γυάλινη οροφή για τις γυναίκες

Παρά το γεγονός ότι οι γυναίκες αποτελούν τη συντριπτική πλειονότητα των εργαζομένων στον τομέα της υγείας παγκοσμίως, η εκπροσωπήσή τους στις ανώτατες διοικητικές θέσεις παραμένει δυσανάλογα χαμηλή. Το φαινόμενο αυτό, γνωστό και ως «στενός αγωγός» (narrowing pipeline), βρέθηκε στο επίκεντρο της πρόσφατης ομιλίας της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), Christine Lagarde, στο Aix-en-Provence της Γαλλίας, με αφορμή την έναρξη του δικτύου Essenti’Elles Santé.

Με φόντο τα ιστορικά μνημεία της Γαλλίας, όπου οι γυναίκες συχνά λατρεύτηκαν ως αλληγορικά σύμβολα (όπως η Μαριάν ή η Δικαιοσύνη) αλλά αποκλείστηκαν από την πραγματική εξουσία, η Lagarde έθεσε ένα καίριο ερώτημα: Γιατί οι γυναίκες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν εμπόδια στην ανέλιξή τους προς την ηγεσία της υγείας, και πώς μπορούν οι οργανισμοί να αλλάξουν τα δεδομένα;

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η Πρόεδρος της ΕΚΤ, ο τομέας της υγειονομικής περίθαλψης στη Γαλλία είναι ένας από τους πλέον θηλυκοποιημένους κλάδους της οικονομίας:

Στα δημόσια νοσοκομεία της Γαλλίας, σχεδόν το 80% του προσωπικού είναι γυναίκες. Οι γυναίκες πλειοψηφούν σε κάθε στάδιο της αρχικής ιατρικής και νοσηλευτικής εκπαίδευσης. Ωστόσο, μόλις το 25% (ένα τέταρτο) των διευθυντών νοσοκομείων είναι γυναίκες.

Αυτό το χάσμα δεν αποτελεί αποκλειστικότητα της Γαλλίας ούτε μόνο του τομέα της υγείας. Είναι ένα παγκόσμιο μοτίβο σε ιδιωτικές εταιρείες και δημόσιες διοικήσεις: οι γυναίκες εισέρχονται μαζικά στην αγορά εργασίας, αλλά η διαδρομή προς την κορυφή στενεύει δραματικά γι’ αυτές.

Γιατί στενεύει ο «αγωγός» της Ηγεσίας;

Αν και οι νομικές μεταρρυθμίσεις των τελευταίων δεκαετιών έχουν βελτιώσει σημαντικά το τοπίο (για παράδειγμα, στη Γαλλία το 1965 οι γυναίκες χρειάζονταν ακόμη τη συγκατάθεση του συζύγου τους για να εργαστούν, ενώ το 2023 θεσπίστηκε ποσόστωση 50% στις νέες προσλήψεις ανώτερων δημοσίων υπαλλήλων), η καθημερινή εμπειρία των γυναικών παραμένει διαφορετική.

Η Lagarde επεσήμανε ότι η ανισότητα ξεκινά από πολύ χαμηλά – ήδη από την πρώτη προαγωγή από το εισαγωγικό επίπεδο σε θέση manager. Σύμφωνα με έρευνες, για κάθε 100 άνδρες που προάγονται σε αυτό το στάδιο, προάγονται μόλις 93 γυναίκες.

Οι δύο βασικοί παράγοντες πίσω από αυτό το φαινόμενο είναι:

1. Το κριτήριο της «διαθεσιμότητας» (Availability)

Πολλοί οργανισμοί εξακολουθούν να ανταμείβουν τα εξαντλητικά, απρόβλεπτα ωράρια και την 24ωρη ετοιμότητα. Όπως έδειξε η νομπελίστας οικονομολόγος Claudia Goldin, οι επαγγελματικές πορείες ανδρών και γυναικών αποκλίνουν σημαντικά μετά τη γέννηση του πρώτου παιδιού. Οι γυναίκες αναλαμβάνουν κατά μέσο όρο το διπλάσιο χρόνο απλήρωτης φροντίδας στο σπίτι, επιλέγοντας πιο «ευέλικτες» θέσεις, οι οποίες όμως οδηγούν σε βραδύτερη ανέλιξη και χαμηλότερες αμοιβές.

2. Το φράγμα της «προαγωγιμότητας» 

Μέσα σε έναν οργανισμό, οι εργασίες δεν μοιράζονται ισότιμα. Οι γυναίκες τείνουν να αναλαμβάνουν συχνότερα καθήκοντα χαμηλής προβολής (low-visibility tasks) – όπως η οργάνωση logistics, η συμμετοχή σε δευτερεύουσες επιτροπές ή η κάλυψη κενών. Αυτές οι εργασίες είναι απαραίτητες για τη λειτουργία του οργανισμού, αλλά δεν οδηγούν σε προαγωγή. Επειδή υπάρχει η κοινωνική προσδοκία ότι οι γυναίκες θα πουν πιο εύκολα το «ναι», καταλήγουν να επωμίζονται αυτό το βάρος, χάνοντας πολύτιμο χρόνο από projects που θα αναδείκνυαν την αξία τους.

Η Πρόεδρος της ΕΚΤ τόνισε ότι οι οργανισμοί δεν είναι απλοί θεατές, αλλά έχουν τη δύναμη να ανατρέψουν την κατάσταση… 

ΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Στεγαστική κρίση: Από τη Βιέννη έως την Αθήνα – Οι νέες λύσεις που εξετάζονται για να πέσουν τα ενοίκια
• BofA: Πού βλέπει επενδυτικές ευκαιρίες στα ευρωπαϊκά εταιρικά ομόλογα
• To ΑΙ ίσως είναι έτοιμο να διαχειριστεί τα χρήματά σας – Πρέπει να το επιτρέψετε;
• Leadership in Motion: Νέο τεύχος Fortune με τις πιο Ισχυρές Γυναίκες στις Επιχειρήσεις