Νέες κυρώσεις της ΕΕ κατά της Ρωσίας – Η εξαίρεση που εξασφάλισε η Ελλάδα για το LNG
- Η Ευρωπαϊκή Ένωση κατέληξε σε συμφωνία για το 21ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, έπειτα από πολυήμερες και δύσκολες διαπραγματεύσεις.
- Η Ελλάδα απέσυρε το βέτο της, εξασφαλίζοντας ετήσια παρέκκλιση για τη μεταφορά ρωσικού LNG προς πελάτες εκτός ΕΕ, υπό συγκεκριμένους όρους.
- Το πλαφόν στο ρωσικό πετρέλαιο διατηρείται στα 44,10 δολάρια ανά βαρέλι για 12 μήνες, ενώ στις κυρώσεις προστίθενται πλοία του «σκιώδους στόλου», τράπεζες και εταιρείες.
Σε συμφωνία για το 21ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας κατέληξαν οι πρεσβευτές των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έπειτα από εβδομάδες έντονων διαπραγματεύσεων και αντιπαραθέσεων γύρω από τα εθνικά οικονομικά συμφέροντα.
Το βασικό εμπόδιο για την επίτευξη συμφωνίας ήταν το ελληνικό βέτο, το οποίο αποσύρθηκε αφού η Αθήνα εξασφάλισε παρέκκλιση για τη συνέχιση της μεταφοράς ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) προς πελάτες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η εξαίρεση θα ισχύει αρχικά για ένα έτος και θα αφορά συμβάσεις που είχαν συναφθεί πριν από την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2022.
Στα 44,10 δολάρια παραμένει το πλαφόν στο ρωσικό πετρέλαιο
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της συμφωνίας είναι η διατήρηση του πλαφόν στην τιμή του ρωσικού πετρελαίου στα 44,10 δολάρια ανά βαρέλι για διάστημα 12 μηνών.
Χωρίς την παρέμβαση της ΕΕ, η αυτόματη εφαρμογή του υφιστάμενου μηχανισμού αναπροσαρμογής θα μπορούσε να οδηγήσει το ανώτατο όριο κοντά στα 58 δολάρια ανά βαρέλι, εξαιτίας της ανόδου των διεθνών τιμών της ενέργειας.
Οι Βρυξέλλες θεωρούσαν ότι μια τέτοια αύξηση θα προσέφερε σημαντική οικονομική ανάσα στη Μόσχα και θα ενίσχυε τα έσοδα που χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση του πολέμου στην Ουκρανία.
«Παγώνουμε για έναν χρόνο την προσαρμογή του πλαφόν στην τιμή του πετρελαίου, ώστε η ρωσική πολεμική μηχανή να μην επωφεληθεί από τις αναταράξεις της αγοράς», δήλωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Νέα πλοία του «σκιώδους στόλου» στη λίστα κυρώσεων
Το νέο πακέτο προσθέτει στη λίστα των ευρωπαϊκών κυρώσεων ακόμη 30 πλοία του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» της Ρωσίας.
Πρόκειται για παλαιά δεξαμενόπλοια και άλλα εμπορικά πλοία που χρησιμοποιούνται για την παράκαμψη των περιορισμών στις εξαγωγές ρωσικού πετρελαίου και, σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές αρχές, σε ορισμένες περιπτώσεις για την πραγματοποίηση επιχειρήσεων υβριδικού πολέμου.
Περισσότερα από 600 πλοία που συνδέονται με τον συγκεκριμένο στόλο έχουν ήδη αποκλειστεί από λιμάνια και ναυτιλιακές υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τράπεζες, κρυπτονομίσματα και εταιρείες στο στόχαστρο
Οι νέες κυρώσεις επεκτείνονται επίσης σε ρωσικές τράπεζες, πλατφόρμες συναλλαγών κρυπτονομισμάτων και εταιρείες εμπορίας πετρελαίου.
Παράλληλα, επιβάλλονται περιορισμοί σε μέταλλα και προϊόντα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τη ρωσική πολεμική βιομηχανία και στο πεδίο των μαχών.
Στη λίστα προστίθενται περισσότερα από 250 φυσικά πρόσωπα και εταιρείες, τα οποία κατηγορούνται ότι:
- στηρίζουν τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία,
- συμβάλλουν στη διάδοση φιλοπολεμικής προπαγάνδας,
- διευκολύνουν την παράκαμψη των ευρωπαϊκών κυρώσεων.
Η συμφωνία είναι αποτέλεσμα συμβιβασμών μεταξύ των κρατών-μελών, τα οποία επιχείρησαν να αφαιρέσουν ή να τροποποιήσουν διατάξεις που θεωρούσαν επιζήμιες για τις οικονομίες και τις επιχειρήσεις τους.
Οι προτάσεις που αποδυναμώθηκαν ή εγκαταλείφθηκαν
Η αρχική πρόταση για τον περιορισμό των εισαγωγών ρωσικών αλιευμάτων, μεταξύ των οποίων ο βακαλάος και ο γάδος Αλάσκας, εγκαταλείφθηκε έπειτα από επιφυλάξεις που εξέφρασαν η Πορτογαλία και η Γερμανία.
Η Βουλγαρία πέτυχε, επίσης, να αφαιρεθούν από τον τελικό κατάλογο κυρώσεων δύο ονόματα: ο Πατριάρχης Κύριλλος, προκαθήμενος της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, και ο Βάγκιτ Αλεκπέροφ, δισεκατομμυριούχος ιδρυτής της Lukoil.
Παράλληλα, η πρόταση για απαγόρευση εισόδου στη Ζώνη Σένγκεν σε Ρώσους στρατιώτες περιορίστηκε σε δέσμευση για συνέχιση των εργασιών, με τη Γαλλία και την Ιταλία να εκφράζουν ανησυχίες για το διοικητικό και νομικό βάρος του μέτρου.
Το ελληνικό βέτο και η εξαίρεση για το LNG
Η εντονότερη αντίδραση στις διαπραγματεύσεις προήλθε από την Ελλάδα, η οποία διαθέτει τη μεγαλύτερη εμπορική ναυτιλία παγκοσμίως.
Η Αθήνα ζήτησε να αναθεωρηθεί η απαγόρευση παροχής υπηρεσιών για τη μεταφορά ρωσικού LNG, η οποία είχε εγκριθεί στο πλαίσιο προηγούμενου πακέτου κυρώσεων και προβλέπεται να εφαρμοστεί από τον Ιανουάριο του 2027.
Στόχος της ελληνικής πλευράς ήταν να επιτραπεί στις ευρωπαϊκές ναυτιλιακές εταιρείες να συνεχίσουν τη μεταφορά ρωσικού LNG προς αγορές εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το αίτημα υποστήριξε η Dynagas, εταιρεία μεταφοράς LNG του Έλληνα εφοπλιστή Γιώργου Προκοπίου, η οποία δραστηριοποιείται στο ρωσικό έργο Yamal LNG.
Η Dynagas και θυγατρική της έχουν ναυλώσει συνολικά 11 πλοία, μεταξύ των οποίων επτά ενισχυμένα παγοθραυστικά πλοία για επιχειρήσεις στην Αρκτική.
Η ελληνική κυβέρνηση και η εταιρεία υποστήριξαν ότι η πλήρης απαγόρευση των μεταφορών:
- θα έπληττε την ευρωπαϊκή ναυτιλιακή βιομηχανία,
- θα απειλούσε θέσεις εργασίας,
- θα παραχωρούσε μεγαλύτερο μερίδιο αγοράς σε ανταγωνιστές εκτός Ευρώπης,
- δεν θα περιόριζε ουσιαστικά τα ρωσικά ενεργειακά έσοδα.
Ετήσια επανεξέταση της παρέκκλισης
Ο συμβιβασμός προβλέπει ότι η μεταφορά ρωσικού LNG προς τρίτες χώρες θα μπορεί να συνεχιστεί για συμβάσεις που είχαν υπογραφεί πριν από τον Φεβρουάριο του 2022.
Η παρέκκλιση θα έχει διάρκεια ενός έτους, με δυνατότητα ανανέωσης και όριο στους όγκους μεταφοράς με βάση τα επίπεδα του 2025.
Η ετήσια επανεξέταση δίνει στην Ελλάδα τη δυνατότητα να επαναφέρει το ζήτημα στις μελλοντικές διαπραγματεύσεις και να ζητήσει την παράταση της εξαίρεσης.
Η συμφωνία προκάλεσε αντιδράσεις από κράτη-μέλη που φοβούνται ότι η επανεξέταση ήδη εγκεκριμένων κυρώσεων μπορεί να δημιουργήσει προηγούμενο και να ενθαρρύνει άλλες χώρες να διεκδικήσουν αντίστοιχες εθνικές εξαιρέσεις.
Η αυστριακή διεκδίκηση για τη Raiffeisen
Πολιτική παραχώρηση εξασφάλισε και η Αυστρία, καθώς τα κράτη-μέλη συμφώνησαν να εξετάσουν το αίτημά της για άρση των κυρώσεων κατά της επενδυτικής εταιρείας Rasperia.
Η Βιέννη επιδιώκει μέσω της συγκεκριμένης κίνησης να αντισταθμιστεί ζημία ύψους 2,1 δισ. ευρώ που υπέστη στη Ρωσία η Raiffeisen Bank International.
Σε αντίθεση με προηγούμενες διαπραγματεύσεις, κατά τις οποίες το αίτημα είχε απορριφθεί, οι πρεσβευτές των κρατών-μελών δεσμεύτηκαν αυτή τη φορά να αναζητήσουν πιθανή λύση σε μεταγενέστερο στάδιο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- Φορολογική κατοικία στην Ελλάδα με «διαβατήριο» 100.000 ευρώ
- AMD: Επένδυση έως 5 δισ. δολάρια στην Anthropic – Συμφωνία-μαμούθ για AI chips
- Το πυρηνικό deal Τραμπ με τη Σαουδική Αραβία προκαλεί παγκόσμια ανησυχία – Τι προβλέπεται για το ουράνιο
