Νερό: Από την κλιματική απειλή στις επενδύσεις – Η ευρωπαϊκή στρατηγική και το σχέδιο της Ελλάδας

• Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναδεικνύει τη διαχείριση του νερού σε στρατηγική προτεραιότητα, με έμφαση στις υποδομές και την κλιματική ανθεκτικότητα.
• Η Ελλάδα προωθεί έργα συνολικού ύψους 3,4 δισ. ευρώ για τη διαχείριση των υδάτων και την ενίσχυση των υποδομών.
• ΕΥΑΘ και Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων συνεργάζονται για ένα μακροπρόθεσμο επενδυτικό πρόγραμμα για ύδρευση, αποχέτευση και επεξεργασία λυμάτων στη Θεσσαλονίκη.

Το νερό περνά πλέον από την περιβαλλοντική ατζέντα στον πυρήνα της ευρωπαϊκής οικονομικής και επενδυτικής στρατηγικής. Η κλιματική κρίση, η λειψυδρία, η αυξανόμενη ζήτηση και οι πιέσεις στις υφιστάμενες υποδομές καθιστούν τη διαχείριση των υδάτινων πόρων κρίσιμο παράγοντα οικονομικής και κοινωνικής ανθεκτικότητας.

Το μήνυμα αυτό ανέδειξε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στην ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης, δίνοντας έμφαση στις επενδύσεις σε υδατικές υποδομές, στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και στη δημιουργία ευρωπαϊκού πλαισίου για την ασφάλεια και την επάρκεια του νερού.

Στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών σχεδιασμών βρίσκεται, μεταξύ άλλων, η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για το Νερό, η οποία αναμένεται να λειτουργήσει ως μηχανισμός συντονισμού πολιτικών και επενδύσεων.

Νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για το νερό

Η νέα κατεύθυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης δημιουργεί ένα διαφορετικό περιβάλλον και για την Ελλάδα, καθώς οι πολιτικές για το νερό συνδέονται πλέον πιο άμεσα με τη χρηματοδότηση υποδομών, την αντιμετώπιση φυσικών κινδύνων και την κλιματική προσαρμογή.

Στο πλαίσιο της αναθεωρημένης Πολιτικής Συνοχής προβλέπεται ενίσχυση των πόρων για έργα που αφορούν τη βιώσιμη διαχείριση των υδάτων, την προστασία από πλημμύρες και ξηρασίες και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των κρατών-μελών.

Στην ίδια στρατηγική εντάσσονται το σχέδιο αντιμετώπισης καυσώνων, η Συμμαχία για την Κλιματική Ασφάλιση, αλλά και η πρωτοβουλία OceanEye για την παρακολούθηση των θαλάσσιων και υδάτινων οικοσυστημάτων και την αξιοποίηση νέων τεχνολογιών.

Το κοινό στοιχείο είναι η αντιμετώπιση του νερού ως κρίσιμης υποδομής, με άμεση σύνδεση πλέον με την οικονομία, την ασφάλεια, την ποιότητα ζωής και την ανθεκτικότητα των πόλεων.

Το ελληνικό στοίχημα των 3,4 δισ. ευρώ

Στην ίδια κατεύθυνση κινούνται και οι πρωτοβουλίες του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, έχει θέσει στο επίκεντρο τη θεσμική μεταρρύθμιση για το νερό, την πρώτη Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα, την ενίσχυση των υποδομών και την αξιοποίηση τεχνογνωσίας και νέων τεχνολογιών.

Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη έργα συνολικού ύψους 3,4 δισ. ευρώ, τα οποία αφορούν τους μισούς δήμους της χώρας.

Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, στη νέα στρατηγική αξιοποιούνται ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία και τεχνογνωσία. Μετά τη συμφωνία του υπουργείου με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων τον Ιούλιο για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας κρίσιμων υπηρεσιών και υποδομών στους τομείς του νερού και της ενέργειας, το επόμενο βήμα αφορά τη Θεσσαλονίκη.

ΕΥΑΘ και ΕΤΕπ στο ίδιο τραπέζι

Την περασμένη Παρασκευή, η ΕΥΑΘ υπέγραψε συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, μέσω του InvestEU Advisory Hub, με στόχο την κατάρτιση ενός μακροπρόθεσμου επενδυτικού προγράμματος.

Η συνεργασία θα εξετάσει τις υφιστάμενες υποδομές ύδρευσης, αποχέτευσης, επεξεργασίας λυμάτων και κυκλικής οικονομίας, αλλά και τις μελλοντικές επενδυτικές ανάγκες της ευρύτερης περιοχής.

Το ζητούμενο δεν είναι μόνο η υλοποίηση νέων έργων, αλλά και η ιεράρχηση των επενδυτικών αναγκών. Στο πλαίσιο της συμβουλευτικής υποστήριξης θα αξιολογηθούν οι υφιστάμενες υποδομές και θα καταρτιστεί επενδυτικό πρόγραμμα με βραχυπρόθεσμο, μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα.

Στις πιθανές παρεμβάσεις περιλαμβάνονται ο εκσυγχρονισμός των δικτύων, η μείωση των απωλειών νερού, η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης, η ψηφιακή παρακολούθηση, η αναβάθμιση της επεξεργασίας λυμάτων, η επαναχρησιμοποίηση νερού και οι λύσεις κυκλικής οικονομίας.

«Τα πεπαλαιωμένα δίκτυα και οι απώλειες νερού, οι αυξημένες ανάγκες σε νερό και οι τουριστικές πιέσεις, οι προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής και της λειψυδρίας σε όλο τον κόσμο δεν επιτρέπουν αδράνεια ούτε μπορούν να αντιμετωπιστούν μεμονωμένα και αποσπασματικά», ανέφερε ο κ. Παπασταύρου, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για θεσμική μεταρρύθμιση και αξιοποίηση της ευρωπαϊκής τεχνογνωσίας.

Η Θεσσαλονίκη στο επίκεντρο

Η περίπτωση της Θεσσαλονίκης αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η ΕΥΑΘ παρέχει υπηρεσίες ύδρευσης, αποχέτευσης και επεξεργασίας λυμάτων σε περίπου 1,3 εκατομμύρια ανθρώπους στην ευρύτερη περιοχή.

Η αξιοπιστία και η ανθεκτικότητα των συγκεκριμένων υπηρεσιών αποκτούν αυξημένη σημασία υπό την πίεση της κλιματικής αλλαγής, της αυξανόμενης ζήτησης και της ανάγκης για αποδοτικότερη χρήση νερού και ενέργειας.

Παράλληλα, η συνεργασία με την ΕΤΕπ αποκτά πρόσθετη θεσμική διάσταση μετά τη μεταρρύθμιση στον χάρτη των υδάτων, βάσει της οποίας η ΕΥΑΘ αναλαμβάνει κεντρικότερο ρόλο, με την ενσωμάτωση 25 παρόχων ύδρευσης και άρδευσης σε Θεσσαλονίκη και Χαλκιδική.

Σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο της ΕΥΑΘ, Άνθιμο Αμανατίδη, η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ανάγκη για νέα αρχιτεκτονική διαχείρισης του υδατικού πόρου, με τεκμηριωμένο επενδυτικό σχεδιασμό, σαφείς προτεραιότητες και αξιοποίηση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Παρίσι: Ο Μακρόν συγκαλεί έκτακτη σύνοδο της G7 για την ενέργεια – Στο τραπέζι τα στρατηγικά αποθέματα
• Τραμπ: Συμφωνία ΗΠΑ – Δανίας για Γροιλανδία – Στρατιωτική παρουσία και «μπλόκο» σε Κίνα και Ρωσία 
• Μειώσεις τιμών: 387 προϊόντα στη δεύτερη φάση της εθνικής πρωτοβουλίας – Ποια αλλάζουν