Οι εγκέφαλοί μας συγχρονίζονται όταν συνεργαζόμαστε – Γιατί αυτό δεν σημαίνει καλύτερη απόδοση

• Σε πείραμα με συνεργατικό Tetris, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η εγκεφαλική δραστηριότητα των συμμετεχόντων συγχρονιζόταν περισσότερο όταν έπαιζαν μαζί παρά όταν έπαιζαν μόνοι.
• Η αυξημένη συγχρονία στον προμετωπιαίο φλοιό δεν συνδέθηκε με περισσότερες σύνθετες και υψηλής βαθμολογίας κινήσεις, αμφισβητώντας την αντίληψη ότι η νευρωνική ευθυγράμμιση οδηγεί αυτομάτως σε καλύτερη συνεργασία.
• Σύμφωνα με τους επιστήμονες, ο συγχρονισμός μπορεί να αντανακλά την προσπάθεια πρόβλεψης της στρατηγικής του συνεργάτη ή την κοινή οπτική επεξεργασία και όχι απαραίτητα βαθύτερη γνωστική σύνδεση.

Όταν δύο άνθρωποι συνεργάζονται, οι εγκέφαλοί τους ενδέχεται να αρχίσουν να λειτουργούν στο ίδιο «μήκος κύματος». Αυτός ο συγχρονισμός, ωστόσο, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η συνεργασία τους θα είναι επιτυχημένη.

Μελέτη ερευνητών του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Nanyang στη Σιγκαπούρη διαπίστωσε ότι, όταν ζευγάρια συμμετεχόντων συνεργάστηκαν σε ένα παιχνίδι Tetris, η εγκεφαλική τους δραστηριότητα ευθυγραμμίστηκε. Η αυξημένη αυτή συγχρονία, όμως, δεν συνοδεύτηκε κατ’ ανάγκην από καλύτερες επιδόσεις.

Η νέα έρευνα, με τίτλο Inter-brain synchrony during collaborative gaming, δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό NeuroImage και εξετάζει τη σχέση ανάμεσα στον διαπροσωπικό εγκεφαλικό συγχρονισμό και την αποτελεσματικότητα της συνεργασίας.

Μέχρι σήμερα, τα υψηλότερα επίπεδα εγκεφαλικής συγχρονίας θεωρούνταν συχνά ένδειξη καλύτερης ομαδικής λειτουργίας και αποτελεσματικότερης ανταλλαγής πληροφοριών. Η μελέτη, όμως, ανέδειξε δύο σημαντικές επιφυλάξεις.

Πρώτον, ο αυξημένος συγχρονισμός μπορεί απλώς να αντανακλά την προσπάθεια που καταβάλλει κάποιος για να αποκωδικοποιήσει τη στρατηγική του συνεργάτη του και όχι μια πραγματική γνωστική ευθυγράμμιση. Δεύτερον, ο τρόπος με τον οποίο συγχρονίζονται οι εγκέφαλοι φαίνεται να είναι πολύ πιο σύνθετος από ό,τι θεωρούσαν μέχρι σήμερα οι επιστήμονες.

Τι συμβαίνει στον εγκέφαλο κατά τις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις

Κατά την αλληλεπίδραση δύο ανθρώπων μπορεί να εκδηλωθεί ένα φαινόμενο γνωστό ως διαπροσωπικός εγκεφαλικός συγχρονισμός. Αυτό σημαίνει ότι ορισμένα μοτίβα εγκεφαλικής δραστηριότητας αρχίζουν να ευθυγραμμίζονται σε πραγματικό χρόνο.

Η συγκεκριμένη μορφή νευρωνικής ευθυγράμμισης έχει παρατηρηθεί σε συνεργατικές δραστηριότητες, όπως η επίλυση προβλημάτων, τα παιχνίδια και άλλες εργασίες που απαιτούν συντονισμό.

Στις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις, ο προμετωπιαίος φλοιός διαχειρίζεται σύνθετες γνωστικές λειτουργίες, όπως ο σχεδιασμός, η λήψη αποφάσεων και η κατανόηση των προθέσεων των άλλων.

Παράλληλα, η δεξιά κροταφοβρεγματική συμβολή λειτουργεί ως κρίσιμος κόμβος για την επεξεργασία κοινωνικών πληροφοριών, βοηθώντας τον άνθρωπο να αντιλαμβάνεται την οπτική και τις σκέψεις ενός άλλου ατόμου.

Οι ερευνητές του Nanyang επιχείρησαν να εξετάσουν εάν υπάρχει πραγματική αιτιώδης σχέση ανάμεσα στην εγκεφαλική ευθυγράμμιση και την ομαδική απόδοση. Το βασικό ερώτημα ήταν εάν ο συγχρονισμός των εγκεφάλων προκαλεί καλύτερη συνεργασία ή αποτελεί απλώς ένα παράγωγο της ανθρώπινης αλληλεπίδρασης.

Το πείραμα με το Tetris

Στο πείραμα συμμετείχαν 33 ζευγάρια αγνώστων του ίδιου φύλου, τα οποία κλήθηκαν να παίξουν το κλασικό παιχνίδι Tetris.

Οι συμμετέχοντες έπαιξαν σε τρεις διαφορετικές συνεδρίες, τόσο ατομικά όσο και συνεργατικά, για επτά λεπτά κάθε φορά. Στην ατομική εκδοχή, κάθε παίκτης είχε τον έλεγχο των δικών του κομματιών.

Στη συνεργατική εκδοχή, οι δύο συμμετέχοντες μοιράζονταν μία οθόνη και τον έλεγχο του ίδιου παιχνιδιού. Ο ένας μπορούσε να μετακινεί τα κομμάτια προς τα αριστερά ή τα δεξιά, ενώ ο δεύτερος ήταν υπεύθυνος για την περιστροφή τους.

Κατά τη διάρκεια του συνεργατικού παιχνιδιού, οι παίκτες δεν επιτρεπόταν να μιλούν μεταξύ τους. Αναγκάζονταν, επομένως, να προβλέψουν την επόμενη κίνηση του συνεργάτη τους και να συντονιστούν χωρίς λεκτική επικοινωνία.

Η διαδικασία επέτρεψε στους επιστήμονες να παρατηρήσουν στην πράξη τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσεται η μη λεκτική συνεργασία.

Πώς μετρήθηκε η εγκεφαλική δραστηριότητα

Για την καταγραφή της εγκεφαλικής δραστηριότητας χρησιμοποιήθηκε η λειτουργική φασματοσκοπία εγγύς υπέρυθρου – fNIRS, μια μη επεμβατική τεχνική νευροαπεικόνισης που καταγράφει μεταβολές στη ροή και στην οξυγόνωση του αίματος στον εγκέφαλο.

Οι αισθητήρες τοποθετήθηκαν πάνω από τον προμετωπιαίο φλοιό και τη δεξιά κροταφοβρεγματική συμβολή, τις δύο περιοχές που συνδέονται με την κοινωνική αλληλεπίδραση, τη λήψη αποφάσεων και την κατανόηση των άλλων.

Πριν αρχίσει το παιχνίδι, οι ερευνητές επέλεγαν τυχαία έναν συμμετέχοντα από κάθε ζευγάρι, ο οποίος δεχόταν μια σύντομη και ασφαλή μορφή μαγνητικής διέγερσης του εγκεφάλου στις δύο από τις τρεις συνεδρίες.

Στη μία συνεδρία χρησιμοποιήθηκε ένα συνεχές μοτίβο διέγερσης, σχεδιασμένο ώστε να περιορίζει προσωρινά τη δραστηριότητα στη δεξιά κροταφοβρεγματική συμβολή. Στην άλλη εφαρμόστηκε παλμική διέγερση, με στόχο την προσωρινή ενίσχυση της ίδιας περιοχής. Η τρίτη συνεδρία πραγματοποιήθηκε χωρίς διέγερση και χρησιμοποιήθηκε ως σημείο αναφοράς.

Περισσότερος συγχρονισμός, όχι απαραίτητα καλύτερη συνεργασία

Οι εγκεφαλικές καταγραφές έδειξαν ότι οι συμμετέχοντες παρουσίαζαν σημαντικά ισχυρότερο συγχρονισμό όταν έπαιζαν μαζί, σε σύγκριση με τις συνεδρίες κατά τις οποίες έπαιζαν μόνοι.

Η συγχρονία ήταν εντονότερη στον προμετωπιαίο φλοιό από ό,τι στη δεξιά κροταφοβρεγματική συμβολή.

Για να μετρήσουν την επιτυχία κάθε ζευγαριού, οι ερευνητές εξέτασαν τον αριθμό των σειρών που ολοκληρώθηκαν, καθώς και τις σύνθετες συνδυαστικές κινήσεις που πραγματοποίησαν οι παίκτες.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα ζευγάρια με υψηλότερα επίπεδα συγχρονισμού στον προμετωπιαίο φλοιό δεν είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να πραγματοποιήσουν σύνθετες κινήσεις υψηλής βαθμολογίας.

Το εύρημα υποδεικνύει ότι η ισχυρή νευρωνική ευθυγράμμιση δεν αποτελεί από μόνη της αξιόπιστη ένδειξη επιτυχημένης συνεργασίας, τουλάχιστον όταν πρόκειται για δραστηριότητες που απαιτούν στρατηγική και συντονισμό.

Οι περιορισμοί της έρευνας

Οι ίδιοι οι ερευνητές επισημαίνουν ότι ο εγκεφαλικός συγχρονισμός δεν οφείλεται απαραίτητα σε μια βαθύτερη κοινωνική σύνδεση.

Είναι πιθανό η συγχρονία που παρατηρήθηκε να προέκυψε από την κοινή οπτική επεξεργασία του παιχνιδιού, καθώς οι δύο συμμετέχοντες παρακολουθούσαν ταυτόχρονα τα ίδια ερεθίσματα στην οθόνη.

Σε μελλοντικές μελέτες θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί μια ομάδα ελέγχου, στην οποία οι συμμετέχοντες θα παρακολουθούν μια μαγνητοσκοπημένη παρτίδα χωρίς να συνεργάζονται πραγματικά. Έτσι, οι επιστήμονες θα μπορούν να διαπιστώσουν εάν η εγκεφαλική ευθυγράμμιση προκύπτει όντως από την ομαδική εργασία ή απλώς από την κοινή θέαση.

Ένας ακόμη περιορισμός είναι ότι χρησιμοποιήθηκε μόνο ένα παιχνίδι. Καθώς περνούσε ο χρόνος, οι συμμετέχοντες ενδέχεται να μάθαιναν και να προσαρμόζονταν στο στιλ του συνεργάτη τους.

Επιπλέον, ο εξοπλισμός παρακολούθησε μόνο συγκεκριμένες περιοχές και όχι το σύνολο του εγκεφάλου. Πιο προηγμένες τεχνικές νευροαπεικόνισης θα μπορούσαν να αποκαλύψουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τον τρόπο με τον οποίο διαφορετικά νευρωνικά δίκτυα ανταποκρίνονται στις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις.

Σε κάθε περίπτωση, η μελέτη αναδεικνύει την ανάγκη να επανεξεταστεί η έννοια της νοητικής ευθυγράμμισης. Το γεγονός ότι δύο άνθρωποι φαίνεται να βρίσκονται στο ίδιο εγκεφαλικό «μήκος κύματος» δεν σημαίνει αυτομάτως ότι επικοινωνούν αποτελεσματικά ή ότι θα επιτύχουν τον κοινό τους στόχο.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Πωλήσεις: Reskilling gap για 4 στους 10 επαγγελματίες
• Η συμβουλή του CEO της PwC σε όσους χτίζουν καριέρα στην εποχή της AI
• LinkedIn: Νέο κουμπί επιτρέπει στους χρήστες να αναφέρουν αναρτήσεις ως «AI slop»