Πρόβλεψη – σοκ: Bρισκόμαστε στο χείλος μιας νέας χρηματοοικονομικής καταστροφής

Τι υποστηρίζουν οι αναλυτές της Saxo Bank που βλέπουν ως «αναπόφευκτη» μια νέα παγκόσμια κρίση.

Την εκτίμηση ότι το ξέσπασμα μιας νέας κρίσης είναι αναπόφευκτο διατυπώνουν αναλυτές της Saxo Bank σε έκθεσή τους. Η πρόβλεψη αυτή βασίζεται στην παραδοχή ότι ο καπιταλισμός πλέον χαρακτηρίζεται από κύκλους που διαρκούν λιγότερο από μία δεκαετία. Και δεν υπάρχει τίποτα το θριαμβευτικό σε αυτό. Ακόμη οι αναλυτές προβλέπουν το τέλος των νομισματικών πολιτικών, επικρίνοντας τις κεντρικές τράπεζες.

Η πιθανή ανακοίνωση αρνητικών επιτοκίων από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed) θα εκληφθεί ως μια απελπισμένη ενέργεια με τεράστιες αρνητικές συνέπειες, καθώς τα επιτόκια υπό του μηδενός θα εντείνουν τις χρηματοοικονομικές στρεβλώσεις. Μια τέτοια κίνηση θα τόνιζε ότι είναι αδύνατον να διαφύγουμε από νομισματικές πολιτικές χαλάρωσης. Η απερισκεψία αυτή θα διαρκέσει όσο και η αξιοπιστία των κεντρικών τραπεζών. Αλλά η εν λόγω αξιοπιστία έχει ήδη πληγεί, ειδικά μετά την απροσδόκητη απόφαση της Κεντρικής Τράπεζας της Ελβετίας, νωρίτερα εντός του έτους, να αποσύρει την ελάχιστη συναλλαγματική ισοτιμία του ελβετικού φράγκου, αλλά και τον δισταγμό της επικεφαλής της Fed, Janet Yellen, κατά τη συνέντευξη τύπου στις 17 Σεπτεμβρίου. Είναι απλώς θέμα χρόνου προτού οι αγορές συνειδητοποιήσουν ότι τα όρια της νομισματικής πολιτικής έχουν εξαντληθεί» αναφέρει η Saxo Bank.

Η ανάλυση επισημαίνει ότι υπάρχουν τέσσερα σενάρια για το 2016 και αν και πολλοί περίμεναν ισχυρή ανάπτυξη πλέον η προσδοκία αυτή έχει περιοριστεί.

Αυτά είναι :

1. Απομακρύνεται η προσδοκία για ισχυροποίηση της παγκόσμιας οικονομίας εντός του 2016, εξαιτίας μιας σειράς αρνητικών αναθεωρήσεων προς τα κάτω των προβλέψεων ανάπτυξης από μεγάλους διεθνείς οργανισμούς .επιβεβαιώνει ότι η εν λόγω προσδοκία απομακρύνεται ολοένα και περισσότερο.

2. Η δυναμική για την ανάπτυξη του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος, ειδικά στις ΗΠΑ είναι ασθενέστερη σε σχέση με προηγούμενες περιόδους ανάκαμψης, όπως καταδεικνύει η δυνητική ανάπτυξη του ΑΕΠ, η οποία μειώθηκε στο 2% για την περίοδο 2015-2025, συγκριτικά με το 3% της περιόδου 2000-2007.

3. Η αδυναμία αυτής της ανάκαμψης διαφαίνεται από τη μεγάλη επιβράδυνση του ρυθμού ανάπτυξης στο διεθνές εμπόριο. Η αύξηση των παγκόσμιων εισαγωγών σε επίπεδο όγκου είναι σημαντικά χαμηλότερη σε σύγκριση με τα έτη 1992-2008. Οι δυσμενείς επιπτώσεις από την κρίση με τα δάνεια υψηλού κινδύνου εξακολουθούν να επηρεάζουν το παγκόσμιο γίγνεσθαι.

4. Η προοπτική μιας νέας κρίσης επανέφερε στο προσκήνιο τη θεωρία της «τεράστιας απόκλισης». Ωστόσο, σε αυτή την περίπτωση η θεωρία δεν βρήκε εφαρμογή στην πράξη. Το 2008, το συγκεκριμένο μοντέλο αναφέρθηκε συστηματικά αλλά δεν υλοποιήθηκε, καθώς βασίζεται στην ψευδαίσθηση ότι η Ασία, και ειδικότερα η Κίνα, θα καταφέρει να πάρει τα ηνία από τα χέρια των ΗΠΑ.

Το γουάν δεν μπορεί να απειλήσει ακόμα το δολάριο
Ειδική αναφορά γίνεται και στον ρόλο που θα παίξει η Κίνα στην παγκόσμια οικονομία. Το γουάν αποτελεί το τέταρτο πλέον σε διαπραγμάτευση νόμισμα παγκοσμίως, έχοντας ξεπεράσει το ιαπωνικό γιεν, ενώ κατά πάσα πιθανότητα θα ξεπεράσει τη βρετανική λίρα στις χρηματοοικονομικές συναλλαγές πριν από το τέλος του 2016. Παρ’ όλα αυτά, η υπό διαμόρφωση ζώνη του γουάν δεν είναι ακόμα σε θέση να ανταγωνιστεί την ηγεμονία της τεράστιας ζώνης του δολαρίου. Οποιαδήποτε δυσμενής αναθεώρηση των προβλέψεων για την οικονομική ανάπτυξη των ΗΠΑ θα έχει εκτεταμένες επιπτώσεις στην Ασία και το σύνολο των αναδυόμενων αγορών.

Δεν μπορούμε να αγνοήσουμε την πιθανότητα ενός νομισματικού «μπαζούκα» στην Κίνα το α’ εξάμηνο του 2016. Οι προσδοκίες για νέα μέτρα τόνωσης είναι ιδιαίτερα πιθανό να αυξηθούν τους επόμενους μήνες, καθώς η νομισματική πολιτική των δυτικών κεντρικών τραπεζών γίνεται κάθε μέρα ολοένα και πιο ασαφής. Όλοι πίστευαν ότι η παγκόσμια οικονομία κατευθυνόταν σε βιώσιμη ανάπτυξη. Ωστόσο, ολοένα και περισσότεροι βασικοί δείκτες (ο δείκτης δευτερογενούς παραγωγής Empire Manufacturing στις ΗΠΑ, η βιομηχανική παραγωγή και το επιχειρηματικό συναίσθημα στην Ιαπωνία, το ΑΕΠ στον Καναδά, οι τιμές του χαλκού, κ.λπ.) εγείρουν ανησυχίες για το ενδεχόμενο μιας παγκόσμιας ύφεσης.
Οι αναδυόμενες αγορές είναι οι πρώτες που θα την υποστούν. Η Βραζιλία άνοιξε τον δρόμο και η Τουρκία είναι πιθανόν η επόμενη στη σειρά. Ο αυξανόμενος κίνδυνος μιας ύφεσης λογικά θα εντείνει τις πιέσεις προς τις κεντρικές τράπεζες να συνεχίσουν να παρέχουν ρευστότητα στην αγορά.

Η κρίση που δεν τελείωσε ποτέ
Η αδυναμία που χαρακτηρίζει την παγκόσμια οικονομική δραστηριότητα είναι εν μέρει αποτέλεσμα της απουσίας μιας πραγματικής κάθαρσης του χρηματοπιστωτικού συστήματος το 2008. Έχει γίνει αδιανόητο να αφήσουμε ολόκληρα τμήματα του συστήματος να καταρρεύσουν, και ο χαρακτηρισμός ορισμένων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων ως «συστημικά» εντάσσεται σε αυτή τη λογική.

Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής που επιδιώκουν να διατηρήσουν στη ζωή μη υγιή οικονομικά και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα κάνουν λάθος. Η ουσία του καπιταλισμού έγκειται ακριβώς στη διαδικασία της δημιουργικής καταστροφής. Όσες εταιρείες αδυνατούν να καινοτομήσουν όταν έρχονται αντιμέτωπες με νέους ανταγωνιστές ή αναλαμβάνουν δυσανάλογους χρηματοοικονομικούς κινδύνους, οφείλουν να υποστούν τις συνέπειες.

Το 2008, οι δημόσιες αρχές αρνήθηκαν να αναλάβουν την ευθύνη του κοινωνικού κόστους από τα εκτεταμένα περιστατικά πτώχευσης. Ωστόσο, παρά τον ρόλο τους ως «δανειστές ύστατης ανάγκης», τα κράτη δεν μπόρεσαν να αποφύγουν το μαζικό κύμα ανεργίας.

«Με την άρνησή τους να μεταρρυθμίσουν το σύστημα, έθεσαν σε κίνδυνο τις προοπτικές μιας βιώσιμης επανόδου σε ρυθμούς ανάπτυξης, και αυτό εξαιτίας του υπερβολικού χρέους. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων επτά ετών, το ιδιωτικό και δημόσιο χρέος αυξήθηκε κατά 57 δισ. USD – ένα ποσό σχεδόν ισοδύναμο με το παγκόσμιο ΑΕΠ. Αυτό που βλέπουμε σήμερα δεν είναι μια οδός διαφυγής από την κρίση. Αντιθέτως, βρισκόμαστε στο χείλος μιας νέας χρηματοοικονομικής καταστροφής» αναφέρει η Saxo Bank.