Ρεύμα: Τι αλλάζει στους λογαριασμούς από το 2027 – Ολόκληρο το πακέτο για ΥΚΩ, μπαταρίες και ενεργειακές αναβαθμίσεις

Μια μικρή αλλά άμεση αλλαγή σε συγκεκριμένη χρέωση του λογαριασμού και ένα πολύ μεγαλύτερο επενδυτικό σχέδιο για τα επόμενα χρόνια συνθέτουν το ενεργειακό σκέλος του Προσχεδίου του Κρατικού Προϋπολογισμού για το 2027.

Το πρώτο μέτρο που θα δουν τα νοικοκυριά είναι η μείωση κατά 50% της πρώτης κλίμακας των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) από την 1η Ιανουαρίου. Το υπόλοιπο πακέτο στοχεύει στη μείωση του κόστους παραγωγής και κατανάλωσης ρεύματος μέσω αποθήκευσης ενέργειας, ηλεκτρικών διασυνδέσεων και ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων.

Η κυβέρνηση εκτιμά ότι ο συνδυασμός αυτών των παρεμβάσεων μπορεί να οδηγήσει σε σταδιακή μείωση της λιανικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας έως 30% από το 2027 έως το 2029. Πρόκειται για στόχο της τριετίας και όχι για μείωση που θα εφαρμοστεί αυτομάτως σε κάθε τιμολόγιο από την αρχή του 2027.

ΥΚΩ: Πόσο μειώνεται η χρέωση και τι σημαίνει σε ευρώ

Η πρώτη κλίμακα χρέωσης ΥΚΩ, για κατανάλωση έως 500 κιλοβατώρες, προβλέπεται να μειωθεί από 6,90 σε 3,45 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Η αλλαγή θα ισχύσει, σύμφωνα με την κυβερνητική εξειδίκευση, για όλες τις οικιακές παροχές, σε ημερήσιο και διζωνικό τιμολόγιο, καλύπτοντας περίπου 6 εκατομμύρια παροχές.

Για να γίνει κατανοητό το μέγεθος: σε 300 κιλοβατώρες που χρεώνονται στην πρώτη κλίμακα, το ποσό των ΥΚΩ με τον συγκεκριμένο συντελεστή υποχωρεί από 2,07 ευρώ σε περίπου 1,04 ευρώ. Η διαφορά είναι περίπου 1,03 ευρώ για αυτή την κατανάλωση, πριν από την επίδραση τυχόν φόρων ή άλλων στοιχείων του λογαριασμού.

Επομένως, το «μείον 50%» δεν αφορά τη συνολική αξία του λογαριασμού, ούτε την τιμή της κιλοβατώρας που χρεώνει ο προμηθευτής. Αφορά μία από τις επιμέρους ρυθμιζόμενες χρεώσεις.

Για τη χρηματοδότηση της αλλαγής προβλέπεται επιχορήγηση 200 εκατ. ευρώ στον λογαριασμό ΥΚΩ εντός του 2027. Η κυβερνητική εξειδίκευση συνδέει επίσης το μέτρο με τη μείωση των δαπανών ΥΚΩ που προκύπτει από τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις των νησιών.

Μπαταρίες 200 εκατ. ευρώ: Γιατί μπαίνουν στο σχέδιο

Δεύτερος βασικός πυλώνας είναι ένα νέο πρόγραμμα επιχορήγησης συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας, προϋπολογισμού 200 εκατ. ευρώ από εθνικούς πόρους για τα έτη 2027 και 2028.

Η επιχορήγηση σχεδιάζεται να καλύψει διαφορετικές εφαρμογές: μπαταρίες που συνδυάζονται με έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, συστήματα για αυτοκατανάλωση και αυτοτελείς εγκαταστάσεις αποθήκευσης.

Η λογική της παρέμβασης είναι να μπορεί περισσότερη ενέργεια από ΑΠΕ να χρησιμοποιείται και τις ώρες που δεν παράγεται. Αυτό θα μπορούσε να περιορίσει τις έντονες διακυμάνσεις στη χονδρική αγορά και, σταδιακά, να μειώσει το κόστος που μεταφέρεται στη λιανική. Η επίδραση στους λογαριασμούς θα εξαρτηθεί από την ταχύτητα εγκατάστασης των συστημάτων και τις υπόλοιπες συνθήκες της αγοράς.

Νέο «Εξοικονομώ» και επιδοτήσεις για θέρμανση

Το πακέτο δεν περιορίζεται στην παραγωγή ρεύματος. Περιλαμβάνει και προγράμματα για τη μείωση της κατανάλωσης σε σπίτια και επιχειρήσεις.

Σύμφωνα με την κυβερνητική εξειδίκευση, σχεδιάζονται:

• Νέο «Εξοικονομώ» για 62.000 κατοικίες, με πόρους 1,2 δισ. ευρώ από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο.
• Πρόγραμμα αντικατάστασης συστημάτων θέρμανσης με προϋπολογισμό 930 εκατ. ευρώ, για αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες.
• Πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης 12.000 πολύ μικρών επιχειρήσεων, με πόρους 395 εκατ. ευρώ.
• Νέο πανελλαδικό πρόγραμμα 200 εκατ. ευρώ για 100.000 δικαιούχους, με αντικείμενο αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες.
• Ειδικό πρόγραμμα 50 εκατ. ευρώ για 10.000 δικαιούχους στη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη, που θα καλύπτει αντλίες θερμότητας, ηλιακούς θερμοσίφωνες και φωτοβολταϊκά στέγης με μπαταρία.

Τα προγράμματα προέρχονται από διαφορετικές πηγές χρηματοδότησης και βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια σχεδιασμού. Τα επιμέρους κριτήρια συμμετοχής, οι επιλέξιμες δαπάνες και οι ημερομηνίες αιτήσεων θα εξαρτηθούν από τις προκηρύξεις τους.

Δίκτυα και νησιά: Η μεγαλύτερη επένδυση

Σημαντικό μέρος της προσπάθειας αφορά τα δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Το επενδυτικό πλάνο του ΑΔΜΗΕ υπερβαίνει, σύμφωνα με την κυβερνητική παρουσίαση, τα 6 δισ. ευρώ και περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τη διασύνδεση των Δωδεκανήσων, προϋπολογισμού 2,8 δισ. ευρώ, και των νησιών του Βορείου Αιγαίου, προϋπολογισμού 1,4 δισ. ευρώ.

Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται ακόμη έργα στις Κυκλάδες, ενισχύσεις των δικτύων στην Πελοπόννησο και αναβαθμίσεις κρίσιμων υποσταθμών. Οι διασυνδέσεις μπορούν να περιορίσουν την ανάγκη ηλεκτροδότησης νησιών από ακριβότερες τοπικές μονάδες, ενώ επιτρέπουν την καλύτερη αξιοποίηση της ενέργειας που παράγεται σε διαφορετικές περιοχές της χώρας.

Παράλληλα, προβλέπεται η ενεργοποίηση του Ταμείου Απανθρακοποίησης των Νησιών, με περίπου 1 δισ. ευρώ επιδοτήσεων για έργα ΑΠΕ και αποθήκευσης. Για δημόσια κτίρια και σχολεία σχεδιάζονται τα προγράμματα «ΗΛΕΚΤΡΑ», ύψους 117 εκατ. ευρώ για 109 κτίρια, και «ΦΟΙΒΟΣ – ΑΘΗΝΑ», ύψους 45 εκατ. ευρώ για 246 σχολικές μονάδες.

Οι πρόσθετοι εθνικοί πόροι και η ευρωπαϊκή ρήτρα

Στο εθνικό σκέλος των δημοσίων επενδύσεων προβλέπονται πρόσθετοι πόροι για ενεργειακά έργα και κρίσιμες υποδομές: 300 εκατ. ευρώ το 2026, 400 εκατ. ευρώ το 2027, 300 εκατ. ευρώ το 2028 και 200 εκατ. ευρώ το 2029.

Η Ελλάδα έχει ζητήσει να επεκταθεί το πεδίο της εθνικής ρήτρας διαφυγής ώστε να περιλαμβάνει επιλέξιμες επενδύσεις ενεργειακής ανθεκτικότητας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει δημοσιεύσει σχετική σύσταση για την Ελλάδα. Η προβλεπόμενη ευελιξία αφορά τα όρια αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών, με ετήσιο ανώτατο όριο 0,3% του ΑΕΠ και σωρευτικό 0,6% για την περίοδο έως το 2028.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι επενδύσεις παύουν να κοστίζουν στον προϋπολογισμό. Όπως διευκρινίζεται στο προσχέδιο, οι σχετικές δαπάνες εξακολουθούν να προσμετρώνται στο πρωτογενές αποτέλεσμα και στο δημόσιο χρέος.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• UBS: Ανεβάζει τις τιμές στόχους για τις ελληνικές τράπεζες – Γιατί ξεχωρίζει την Πειραιώς
• Ανατολική Μεσόγειος: Οι νέες ισορροπίες και η ελληνική στρατηγική
• Το πετρέλαιο αλλάζει τα δεδομένα – Η νέα δύσκολη εξίσωση για την ΕΚΤ
• Ο πλούτος των Ελλήνων αυξήθηκε κατά 14,7% μέσα σε έναν χρόνο – Η μεγάλη στροφή στις επενδύσεις