Στενά του Ορμούζ: Ανάκαμψη των εξαγωγών πετρελαίου υπό τη «σκιά» των ιρανικών επιθέσεων
- 06/10/2026, 18:52
- SHARE
- Το τελευταίο διάστημα καταγράφηκαν σχεδόν 20 επιθέσεις σε εμπορικά πλοία, με το Ιράν να στοχοποιεί περίπου το 2% των σκαφών που διασχίζουν τα Στενά.
- Η ροή του πετρελαίου διατηρείται χάρη στην αμερικανική προστασία και σε ένα πολύπλοκο σύστημα μεταφορτώσεων (shuttle system), το οποίο εκτόξευσε τα ημερήσια ναύλα στο 1 εκατ. δολάρια.
- Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η τρέχουσα κατάσταση είναι οικονομικά μη βιώσιμη, εμποδίζοντας την αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών του πετρελαίου.
Οι ροές αργού πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο καταγράφουν μεν ανάκαμψη, ωστόσο η συνθήκη αυτή βασίζεται σε μια τεράστια αμερικανική στρατιωτική δέσμευση και συνοδεύεται από βαρύ τίμημα για τα πληρώματα των δεξαμενόπλοιων. Το τελευταίο διάστημα, περίπου 20 εμπορικά πλοία δέχθηκαν επίθεση ενώ έπλεαν στα Στενά του Ορμούζ, τον Περσικό Κόλπο ή στα ανοιχτά των ακτών του Ομάν, σύμφωνα με το Κοινό Κέντρο Ναυτιλιακών Πληροφοριών (JMIC).
Η αναλύτρια ναυτιλιακών πληροφοριών της Windward, Michelle Wiese Bockmann, υπογραμμίζει ότι το Ιράν έχει επιτεθεί σε περίπου δύο πλοία για κάθε 100 που διέσχισαν τα στενά το τρίτο τρίμηνο του έτους. Αυτό το περιβάλλον υψηλού κινδύνου έχει ήδη κοστίσει ακριβά σε ανθρώπινες ζωές: σύμφωνα με τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (ΙΜΟ) του ΟΗΕ, από τον Ιούλιο τουλάχιστον εννέα ναυτικοί έχουν χάσει τη ζωή τους, 18 έχουν τραυματιστεί και τρεις αγνοούνται.
Το σύστημα μεταφορτώσεων και η εκτόξευση του κόστους
Για την αποφυγή περαιτέρω κινδύνων, η βιομηχανία έχει υιοθετήσει ένα σύστημα μεταφορτώσεων (shuttle system). Τα δεξαμενόπλοια μεταφέρουν το αργό μέσω των Στενών υπό τη συνοδεία αμερικανικών δυνάμεων κατά μήκος των ακτών του Ομάν και στη συνέχεια το μεταγγίζουν σε άλλα πλοία στον Κόλπο του Ομάν, τα οποία αναλαμβάνουν το ταξίδι προς την Ασία.
Η πρακτική αυτή μειώνει την έκθεση στις ιρανικές επιθέσεις, αλλά απαιτεί τη χρήση πολλαπλάσιων πλοίων. Ως αποτέλεσμα, το κόστος αποστολής αργού από τον Περσικό Κόλπο προς την Κίνα έχει εκτοξευθεί στο ιλιγγιώδες ποσό του 1 εκατ. δολαρίων την ημέρα για κάθε δεξαμενόπλοιο. Όπως σημειώνει ο Bob McNally, πρόεδρος της Rapidan Energy, το συγκεκριμένο μοντέλο θεωρείται ευρέως οικονομικά μη βιώσιμο και εξαιρετικά αναποτελεσματικό για τη μεταφορά εμπορευμάτων.
Ανάκαμψη των όγκων, αλλά όχι των τιμών
Παρά τις αντιξοότητες, οι όγκοι του πετρελαίου κατορθώνουν να φτάσουν στις αγορές. Σύμφωνα με την Kpler, οι ημερήσιες μεταφορές παρουσιάζουν έντονες διακυμάνσεις, ωστόσο πρόσφατα διαμορφώθηκαν στα 10,3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Από την πλευρά της, η Windward εκτιμά τον μέσο όρο στα 9-10 εκατ. βαρέλια, σημαντικά χαμηλότερα από την προπολεμική γραμμή βάσης των 13,5 έως 14,5 εκατ. βαρελιών, αλλά με σαφή αυξητική τάση σε σχέση με τους προηγούμενους μήνες.
Η επιτυχής διέλευση των φορτίων, ωστόσο, δεν καθησυχάζει τις αγορές. Η τιμή του διεθνούς δείκτη αναφοράς Brent παραμένει κοντά στα 100 δολάρια ανά βαρέλι. Σύμφωνα με τον κ. McNally, οι τιμές διατηρούνται ψηλά διότι το κόστος παράδοσης, ασφάλισης και εκφόρτωσης παραμένει υπέρογκο, γεγονός που αποδεικνύει ότι η αγορά δεν θεωρεί τη σημερινή συνθήκη μακροπρόθεσμα βιώσιμη χωρίς την επίτευξη διπλωματικής λύσης.
Η ψευδαίσθηση της κανονικότητας
Η θεμελιώδης απειλή στα Στενά του Ορμούζ παραμένει αμετάβλητη, καθώς η ελευθερία της ναυσιπλοΐας δεν έχει αποκατασταθεί. Η Τεχεράνη εξακολουθεί να επιβάλλει την παρουσία της, γεγονός που επιβεβαιώθηκε ξανά όταν οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν ανάγκασαν πρόσφατα δεξαμενόπλοιο να αλλάξει πορεία υπό την απειλή επίθεσης. Όπως εύστοχα συνοψίζει ο Richard Meade, αρχισυντάκτης της Lloyd’s List, η αγορά πετρελαίου δεν έχει γίνει πιο ασφαλής, απλώς έχει προσαρμοστεί στο να λειτουργεί «πιο αποτελεσματικά υπό συνθήκες παρατεταμένης ανασφάλειας».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
Πηγή: cnbc.com