Τεράστια θερμική ανωμαλία κρύβεται κάτω από τον Άρη – Ο νότος είναι έως 400°C θερμότερος
- Με ανάλυση βαρυτικών δεδομένων από τρεις διαστημικές αποστολές, οι ερευνητές συμπέραναν ότι το εσωτερικό του νότιου ημισφαιρίου του Άρη είναι κατά 200–400°C θερμότερο από το βόρειο και βρίσκεται εν μέρει σε λιωμένη κατάσταση.
- Η θερμική διαφορά ενδέχεται να συνδέεται με μια αρχαία γιγαντιαία πρόσκρουση, κινήσεις μεταφοράς θερμότητας στον μανδύα ή τη μονωτική επίδραση του παχύτερου νότιου φλοιού — χωρίς να έχει ακόμη προσδιοριστεί η πραγματική αιτία.
- Η ανακάλυψη μπορεί να φωτίσει την ιστορία του μαγνητικού πεδίου, του νερού και της δυνητικής κατοικησιμότητας του Άρη, αλλά δημιουργεί και νέα ερωτήματα για τη θέση των μεγαλύτερων ηφαιστείων του.
Επιστήμονες εντόπισαν μια ασυνήθιστη «θερμική ασυμμετρία» βαθιά κάτω από την επιφάνεια του νότιου ημισφαιρίου του Άρη — και μόλις τώρα αρχίζουν να διατυπώνουν πιθανές εξηγήσεις για την ύπαρξή της.
Όπως περιγράφεται σε νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature, η ερευνητική ομάδα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το εσωτερικό του νότιου ημισφαιρίου του Κόκκινου Πλανήτη είναι περίπου 200 έως 400 βαθμούς Κελσίου θερμότερο από το βόρειο και πιθανώς μερικώς λιωμένο.
Η απροσδόκητη διαφορά μπορεί να δώσει στους επιστήμονες σημαντικά στοιχεία για τις περιόδους κατά τις οποίες ο πλανήτης ενδεχομένως διέθετε συνθήκες αρκετά ευνοϊκές για την εμφάνιση ζωής, πριν από δισεκατομμύρια χρόνια.
Οι επιφάνειες των δύο ημισφαιρίων διαφέρουν δραματικά. Ο νότος είναι πυκνά καλυμμένος με κρατήρες, διαθέτει πανύψηλα όρη και βρίσκεται αρκετά χιλιόμετρα ψηλότερα, ενώ το βόρειο ημισφαίριο είναι σχετικά ομαλό και αποτελείται σε μεγάλο βαθμό από χαμηλές, επίπεδες εκτάσεις.
«Οι επιστήμονες συνήθως θεωρούν ότι το εσωτερικό των πλανητικών σωμάτων είναι γενικά σφαιρικά συμμετρικό, όμως αυτό δεν είναι απαραίτητα αληθές», δήλωσε ο επικεφαλής της μελέτης και πλανητικός επιστήμονας του Πανεπιστημίου της Αριζόνα, Αλεξάντερ Μπερν.
«Καθώς αποκτούμε περισσότερα βαρυτικά δεδομένα, μπορούμε να προσδιορίζουμε τις περίπλοκες τρισδιάστατες δομές στο εσωτερικό ενός πλανήτη».
«Αυτά τα συμπεράσματα μας προσφέρουν με τη σειρά τους ένα σχέδιο για τον σχεδιασμό μελλοντικών αποστολών και για την επιστημονική εξερεύνηση αυτών των κόσμων», πρόσθεσε.
«Η κατανόηση της εσωτερικής δομής των πλανητικών σωμάτων μάς βοηθά να αποκρυπτογραφήσουμε τις διαδικασίες που διαμόρφωσαν τη δημιουργία και την εξέλιξή τους».
Τι μπορεί να σημαίνει η θερμική ανωμαλία
Η μεγάλη θερμική ανωμαλία ενδέχεται να βοηθήσει στην εξήγηση των μαγνητικών ανωμαλιών που έχουν εντοπιστεί σε ορυκτά πλούσια σε σίδηρο στο νότιο ημισφαίριο.
Ένας θερμότερος νότιος μανδύας μπορεί να συνδέεται με την ύπαρξη ενός αρχαίου μαγνητικού πεδίου, αρκετά ισχυρού ώστε να αφήσει διαφορετικό μαγνητικό αποτύπωμα στον νότο σε σχέση με τον βορρά.
Η υψηλότερη θερμοκρασία θα μπορούσε επίσης να εξηγήσει γιατί η αποστολή InSight της NASA διαπίστωσε ότι τα σεισμικά κύματα εξασθενούν ταχύτερα στο νότιο ημισφαίριο.
Παράλληλα, η εσωτερική διχοτομία μπορεί να επηρέασε την υδρολογία του Άρη, περιλαμβανομένου του σχηματισμού λεκανών που ενδέχεται κάποτε να συγκρατούσαν νερό, εξήγησε ο Αμιρχοσεΐν Μπαγκερί, μεταδιδακτορικός ερευνητής του Caltech και συντάκτης της μελέτης.
Οι πιθανές εξηγήσεις
Οι επιστήμονες βρίσκονται ακόμη στα πρώτα στάδια της προσπάθειας να εξηγήσουν την προέλευση της ανωμαλίας.
Μία υπόθεση προβλέπει ότι μια γιγαντιαία πρόσκρουση απελευθέρωσε θερμότητα από το βόρειο ημισφαίριο, αφήνοντας τον νότο συγκριτικά θερμότερο.
Μια άλλη πιθανότητα αφορά παλαιότερα, αυθόρμητα ρεύματα μεταφοράς θερμότητας στον νότιο μανδύα του Άρη. Δεν αποκλείεται επίσης ο παχύς φλοιός και τα τεράστια γεωλογικά χαρακτηριστικά των νότιων υψιπέδων να λειτούργησαν ως μονωτικό στρώμα, παγιδεύοντας επιπλέον θερμότητα στο εσωτερικό.
«Αυτή η διακύμανση της θερμοκρασίας μπορεί να αντανακλά περιφερειακές κινήσεις μεταφοράς στον μανδύα ή τη μονωτική επίδραση του παχύτερου φλοιού των νότιων υψιπέδων του Άρη, η οποία διατηρήθηκε επί αρκετά δισεκατομμύρια χρόνια», κατέληξαν οι επιστήμονες στη μελέτη τους.
Ένα κομμάτι ενός πολύ μεγαλύτερου μυστηρίου
Η ανακάλυψη αποτελεί μέρος ενός πολύ μεγαλύτερου επιστημονικού παζλ, η αποκρυπτογράφηση του οποίου θα απαιτήσει πολλά ακόμη χρόνια.
«Υπάρχουν ακόμη ερωτήματα που πρέπει να απαντηθούν», δήλωσε στο Scientific American ο πλανητικός επιστήμονας Πολ Μπερν, από το Πανεπιστήμιο Ουάσιγκτον στο Σεντ Λούις.
Ένα από αυτά αφορά τη θέση της μεγαλύτερης ηφαιστειακής επαρχίας του πλανήτη: γιατί βρίσκεται στα όρια μεταξύ βορρά και νότου και όχι βαθύτερα στο νότιο ημισφαίριο, όπου ο μανδύας είναι πολύ θερμότερος;
Η προέλευση της γεωλογικής διχοτομίας παραμένει «ένα ανοιχτό και θεμελιώδες ερώτημα στην επιστήμη του Άρη», δήλωσε στο 404 Media ο συντάκτης της μελέτης και πλανητικός επιστήμονας του Πανεπιστημίου Brown, Νικ Βάγκνερ.
«Η μελέτη δεν δίνει απάντηση, αλλά προσθέτει ακόμη μία γραμμή αποδεικτικών στοιχείων στην προσπάθεια να καταλάβουμε τι πραγματικά συμβαίνει κάτω από την επιφάνεια του Άρη».
Η ανακάλυψη βασίστηκε σε βαρυτικές μετρήσεις που συγκεντρώθηκαν επί δεκαετίες από τις αποστολές Mars Global Surveyor, Mars Odyssey και Mars Reconnaissance Orbiter, μέσω μιας τεχνικής που ονομάζεται παλιρροϊκή τομογραφία.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- Το Χάρβαρντ έφτιαξε ψηφιακούς κλώνους των καθηγητών του – Πώς εκπαιδεύουν νέους επιχειρηματίες
- Γκρίνια για την ΑΙ στις ΗΠΑ: Γιατί οι Αμερικανοί γυρίζουν την πλάτη στην τεχνητή νοημοσύνη
- Data centers και AI: Έως 500 ml νερού για κάθε ερώτηση, σύμφωνα με ερευνητή του Ιονίου Πανεπιστημίου
